මලාඉකා (الملائكة) යනු “දේවදූතයන්” යන අර්ථය දරයි. ඒකවචනය මලක් (مَلَك) වන අතර බහුවචනය මලාඉකා (ملائكة) ලෙස භාවිතා වේ. අල් කුර්ආනයේ “මලක්” යන වචනය ස්ථාන 13කද, ද්විවචන “මලකයින්” ලෙස ස්ථාන 2කද, “මලාඉකා” ලෙස ස්ථාන 73කද සඳහන් වේ.
1. දේවදූතයන් කවුද?
මලාඉකාවරු අල්ලාහ් විසින් ආලෝකයෙන් මවනු ලැබූ ජීවීන්ය. ඔවුන් පුරුෂයන් නොවන අතර ස්ත්රීන් ද නොවේ. ඔවුන් සැමවිටම අල්ලාහ්ගේ නියෝගවලට පමණක් කීකරු වෙති. කිසිවිටෙකත් ඔහුට අකීකරු නොවෙති. ඔවුන්ට භාරදෙන ලද වගකීම් කිසිදු අඩුවකින් තොරව ඉටු කරති.
නබි මුහම්මද් (ﷺ) තුමා මෙසේ පැවසූහ:
“දේවදූතයන් ආලෝකයෙන් මවනු ලැබූහ. ජින්නුන් ගින්නෙන් මවනු ලැබූහ. ආදම් (අලෙයිහිස් සලාම්) ඔබට විස්තර කළ දේ (මැටි) වලින් මවනු ලැබීය.”
(වාර්තා කළේ: ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) – මුස්ලිම්, අහ්මද් 2996)
දේවදූතයන්ට ආහාර ගැනීමක්, පානයක් හෝ නින්දක් නොමැත. ඔවුන් නිරන්තරයෙන් අල්ලාහ්ව සුවිශුද්ධ කරමින්, ඔහුට නැමදුම් කරමින් සිටිති.
“ඔවුන්ට අල්ලාහ් අණ කළ දේවලට ඔවුන් අකීකරු නොවෙති. ඔවුන්ට අණ කරන ලද දේම ඉටු කරති.”
(අල් කුර්ආන් 66:6)
මලාඉකාවරු අල්ලාහ් සහ මනුෂ්යයන් අතර දූතයන් ලෙස සේවය කරති.
2. දේවදූතයන් මවනු ලැබුවේ කවදාද?
ඔවුන් මවනු ලැබූ නිශ්චිත කාලය අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු නොදනී. ඒ පිළිබඳ පැහැදිලි තොරතුරක් අල් කුර්ආනයේ හෝ විශ්වාසදායක හදීස්වල නොමැත.
කෙසේ වෙතත්, මනුෂ්යයා මවනු ලැබීමට පෙර දේවදූතයන් සිටි බව අල් කුර්ආනයේ 2:30 වාක්යයෙන් තහවුරු වේ. එහි අල්ලාහ්,
“මම භූමියේ නියෝජිතයෙකු පත් කරන්නෙමි”
යැයි දේවදූතයන්ට පැවසූ බව සඳහන් වේ.
3. දේවදූතයන්ගේ සංඛ්යාව
“නුඹගේ පරමාධිපතිගේ සේනා ගැන ඔහු හැර කිසිවෙකු නොදනී.”
(අල් කුර්ආන් 74:31)
එබැවින් දේවදූතයන්ගේ සැබෑ සංඛ්යාව අල්ලාහ් පමණක් දනී.
නබි (ﷺ) තුමා මිඃරාජ් ගමනේදී බයිතුල් මඅ්මූර් පිළිබඳ මෙසේ පැවසූහ:
“සෑම දිනකම දේවදූතයන් 70,000ක් එයට ඇතුළු වෙති. ඇතුළු වූ අය නැවත පැමිණෙන්නේ නැත.”
(බුහාරි 3207, මුස්ලිම් 162)
තවත් හදීසයක මෙසේ සඳහන් වේ:
“නිරයට රැගෙන එන දිනයේ එයට පාලම් (කැඩිවැල්) 70,000ක් ඇත. සෑම පාලමක්ම දේවදූතයන් 70,000ක් විසින් ඇදගෙන එනු ලැබේ.”
(මුස්ලිම් 2842)
දේවදූතයන් පිළිබඳ විශ්වාස කිරීම සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුගේම අනිවාර්ය ඊමානීය විශ්වාසයකි.
“…අල්ලාහ්වද, ඔහුගේ දේවදූතයන්වද…”
(අල් කුර්ආන් 2:285)
4. මනුෂ්යයන්ට දේවදූතයන් දැකිය හැකිද?
නබිවරුන් දේවදූතයන් දැක ඔවුන් සමඟ කතා කර ඇත.
සහාබාවරුද ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාව **දිහ්යා අල්-කල්බී (රළියල්ලාහු අන්හු)**ගේ මනුෂ්ය රූපයෙන් දැක ඇත.
ඉබ්නු උමර් (රළි) වාර්තා කරන්නේ:
“ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) දිහ්යා අල්-කල්බීගේ රූපයෙන් පැමිණියහ.”
(අහ්මද්)
ඉබ්රාහීම් (අලෙයිහිස් සලාම්) වෙත දේවදූතයන් මනුෂ්ය රූපයෙන් පැමිණි බව අල් කුර්ආනයේ 11:69 සඳහන් වේ.
නබි (ﷺ) තුමාගේ යුගයෙන් පසුව සාමාන්ය මිනිසුන්ට දේවදූතයන් දැකීමට නොහැකිය. නමුත් පරලොවදී ඔවුන් දැකීමට හැකි වේ.
නබි (ﷺ) තුමා ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාව මුල් ස්වභාවයෙන් දුටුවේද?
ඔව්.
- පළමු වර හිරා ගුහාවේදී.
- දෙවන වර අහස හා පොළොව අතර ආසනයක සිටින අයුරින්.
- මිඃරාජ් ගමනේදී සිද්රතුල් මුන්තහා අසල.
අල් කුර්ආන් 53:13–18 වාක්යයන් මෙය තහවුරු කරයි.
මනුෂ්යයන් දේවදූතයන් විය හැකිද?
නැත.
මනුෂ්යයන් කිසිදා දේවදූතයන් නොවෙති.
නමුත් දේවදූතයන්ට අල්ලාහ්ගේ අවසරයෙන් මනුෂ්ය රූප ඇතුළු විවිධ රූපවලින් පැමිණිය හැකිය.
දේවදූතයන් අල්ලාහ්ගේ දරුවන් ද?
නැත.
මෙය අසත්ය ප්රකාශයකි.
“නුඹගේ පරමාධිපති නුඹලාට පුතුන් ලබාගෙන තමාට දේවදූතයන් දූවරුන් කරගෙන තිබේද?”
(අල් කුර්ආන් 17:40)
එසේම සූරා අල්-ඉක්ලාස් (112:1-4) මගින්ද අල්ලාහ්ට දරුවන් නොමැති බව පැහැදිලි කරයි.
දේවදූතයන් ස්ත්රීන් ද?
නැත.
දේවදූතයන් ස්ත්රීන් බව පැවසීම අසත්යයකි.
අල් කුර්ආනයේ 43:19, 37:150 සහ 53:27 වාක්යයන් එය ප්රතික්ෂේප කරයි.
දේවදූතයන්ගේ ස්වරූපය
නබි (ﷺ) තුමා මෙසේ පැවසූහ:
“මම ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාව ඔහුගේ සැබෑ ස්වරූපයෙන් දුටුවෙමි. ඔහුට පියාපත් 600ක් තිබුණි.”
(බුහාරි)
අල්ලාහ් මෙසේද පවසයි:
“දෙදෙනා බැගින්, තිදෙනා බැගින්, සිව්දෙනා බැගින් පියාපත් ඇති දූතයන් බවට ඔහු දේවදූතයන් පත් කළේය.”
(අල් කුර්ආන් 35:1)
ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) ඉතා බලවත් හා අලංකාර ස්වරූපයකින් යුක්ත බව අල් කුර්ආනයේ 53:5-6 සඳහන් වේ.
දේවදූතයන්ගේ ආහාර හා පානය
ඉබ්රාහීම් (අලෙයිහිස් සලාම්) දේවදූත අමුත්තන්ට ආහාර පිළිගැන්වූ විට ඔවුන් එය නොකෑහ.
අල් කුර්ආන් 51:26-27 මගින් මෙය සඳහන් කරයි.
එයින් පැහැදිලි වන්නේ දේවදූතයන් මනුෂ්යයන් මෙන් ආහාර හෝ පානය නොකරන බවයි.
දේවදූතයන් ලැජ්ජා වෙති
උස්මාන් (රළියල්ලාහු අන්හු) නබි (ﷺ) තුමා වෙත පැමිණි අවස්ථාවේ නබිතුමා තම ඇඳුම සකස් කළහ.
හේතුව විමසූ විට මෙසේ පැවසූහ:
“දේවදූතයන් ලැජ්ජා වන පුද්ගලයෙකු ගැන මමත් ලැජ්ජා වෙමි.”
(මුස්ලිම් 2401)
දේවදූතයන්ටද අප්රිය ගන්ධයෙන් පීඩා ඇතිවේ
නබි (ﷺ) තුමා මෙසේ පැවසූහ:
“කවරෙකු ළූණු හෝ සුදුළූණු ආහාරයට ගන්නේ නම්, ඔහු අපගේ මස්ජිදයට නොපැමිණිය යුතුය. මනුෂ්යයන්ට අප්රිය වන දේවලින් දේවදූතයන්ටද පීඩා ඇතිවේ.”
(වාර්තා කළේ: ජාබිර් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ් (රළි), මුස්ලිම් 564)
අල්ලාහ්ගේ කැමැත්තම මලක්වරුන්ගේද කැමැත්තයි
අල්ලාහ් ආදරය කරන අයව මලක්වරුන්ද, ඔවුන්ගේ යහපත් ක්රියා (අමල්) සහ සුදුසුකම් අනුව ආදරය කරති.
උසස් හා මහිමවත් අල්ලාහ් තම ගැත්තෙකුට ආදරය කරන විට, ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) වහන්සේව කැඳවා: “මම අමූක පුද්ගලයාට ආදරය කරමි. ඔබද ඔහුට ආදරය කරන්න.” යැයි පවසයි. එවිට ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) වහන්සේද ඔහුට ආදරය කරති. ඉන්පසු ස්වර්ගවාසීන් අතර: “අල්ලාහ් අමූක පුද්ගලයාට ආදරය කරයි. ඔබලාද ඔහුට ආදරය කරන්න.” යැයි ප්රකාශ කරති. එවිට ස්වර්ගවාසීන් සියලුදෙනාම ඔහුට ආදරය කරති. පසුව පොළොවේ ජනතාව අතරද ඔහුට පිළිගැනීම හා ගෞරවය ලැබේ.
(වාර්තා කළේ: අබූ හුරෛරා (රළියල්ලාහු අන්හු), බුහාරි: 7485)
මලක්වරු අල්ලාහ්ට ඉතාමත් බිය වෙති.
“ඔවුහු තමන්ට ඉහළින් සිටින තම පරමාධිපතිට බිය වෙති. තවද ඔවුන්ට අණ කරනු ලබන දේ පමණක් ඉටු කරති.” (සූරා අන්-නහ්ල් 16:50)
ඔවුහු සම්පූර්ණයෙන්ම අල්ලාහ්ට අවනත වෙති.
“ඔවුහු (මලක්වරු) ගෞරවයට පාත්ර වූ ගැත්තෝය. ඔවුහු ඔහුට පෙර කතා නොකරති. ඔවුන් ක්රියා කරන්නේ ඔහුගේ අණ පරිදි පමණි.” (සූරා අල්-අන්බියා 21:26-27)
“ඔවුහු තම පරමාධිපතිව ප්රශංසා කරමින් සදා ඔහුව සුවිශුද්ධ කරති.” (සූරා අස්-සුමර් 39:75)
අල්ලාහ්ගේ නිවසේ (මස්ජිදයේ) සහ කුර්ආනය පාරායනය කරන ස්ථානවල මලක්වරු
ඔබගෙන් කෙනෙකු සලාතයේ “ආමීන්” කියන විට මලක්වරුන්ද “ආමීන්” කියති. යමෙකුගේ “ආමීන්” මලක්වරුන්ගේ “ආමීන්” සමඟ ගැළපෙන්නේ නම්, ඔහුගේ පෙර සිදු වූ පාප සමාව දෙනු ලැබේ.
(වාර්තා කළේ: අබූ හුරෛරා (රළියල්ලාහු අන්හු), ඉබ්නු මාජා: 851)
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ සහාබිවරයෙකු වූ උසයිද් ඉබ්නු හුදෛර් (රළියල්ලාහු අන්හු) කුර්ආනය පාරායනය කරමින් සිටියදී, ආලෝකමත් ස්වරූපයෙන් මලක්වරු පැමිණ එය සවන් දුන්හ.
(බුහාරි: 5018 – හදීසයේ සාරාංශය)
මලක්වරු යහපත් අය වෙනුවෙන් සමාව අයදිති
“(මලක්වරු) විශ්වාසවන්තයින් වෙනුවෙන් පාප සමාව අයදිති.” (සූරා අෂ්-ෂූරා 42:5)
නපුරු අයව ශාප කරති
අල්ලාහ්ට විරුද්ධව ක්රියා කරන අය කෙරෙහි මලක්වරු ශාප කරති.
“සැබැවින්ම අල්ලාහ්ව ප්රතික්ෂේප කරමින් ඒ තත්ත්වයේම මියගිය අය කෙරෙහි අල්ලාහ්ගේ ශාපයද, මලක්වරුන්ගේ ශාපයද, සියලු මිනිසුන්ගේ ශාපයද ඇත.” (සූරා අල්-බකරා 2:161)
බල්ලෙකු හෝ ජීවමාන සත්ව රූප ඇති නිවසකට මලක්වරු ඇතුළු නොවෙති
“බල්ලෙකු හෝ ජීවමාන සත්වයන්ගේ රූප (පින්තූර/ප්රතිමා) ඇති නිවසකට මලක්වරු ඇතුළු නොවෙති.”
(බුහාරි: 3225, මුස්ලිම්: 2112, තිර්මිදි: 2804, නසාඊ: 5347, ඉබ්නු මාජා: 3649)
මලාඉකාවරුන්ගේ (දේවදූතයන්ගේ) වගකීම්
වහී (දේව පණිවිඩය) ගෙන ඒම, වැසි වැස්සවීම, සුළඟ හමවීම, මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීම, ඔවුන්ගේ යහපත් හා අයහපත් ක්රියා ලේඛනගත කිරීම, ප්රාණය අත්පත් කර ගැනීම, සොහොන් ගෙයි ප්රශ්න කිරීම, සත්පුරුෂයන් වෙනුවෙන් අල්ලාහ්ගෙන් සමාව ඉල්ලා දීම, සූර් (හොරණෑව) පිඹීම, ස්වර්ගය හා නිරය ආරක්ෂා කිරීම, අර්ෂය උසුලීම වැනි වගකීම් කිහිපයක් අල්ලාහ් මලාඉකාවරුන්ට පවරා ඇත. එහෙත් මේ සියල්ල සිදු වන්නේ අල්ලාහ්ගේ අණ හා කැමැත්තෙන් පමණි. ලෝකයේ පාලන ක්රමවත් බව, විධිමත් ක්රියාකාරිත්වය සහ මිනිසාට පාඩමක් වීම සඳහා මෙම වගකීම් මලාඉකාවරුන්ට භාර දී ඇත.
කාට කුමන වගකීම්ද?
1. වහී (දේව පණිවිඩය) ගෙන ඒමේ වගකීම
මෙම වගකීම මලාඉකාවරුන්ගේ නායකයා වන ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාට පවරා ඇත. නබිවරුන් වෙත අල්ලාහ්ගේ වහී ගෙන ඒම ඔහුගේ ප්රධාන කාර්යයයි.
ජිබ්රීල් (අ.ස.) ගැන අල්-කුර්ආනයේ (2:97), (2:98) සහ (66:4) යන ස්ථානවල සඳහන් වේ.
ඔහුට ලැබී ඇති ගෞරවනීය නාම කිහිපයකි:
- රූහුල් කුදුස් (16:102)
- රසූලුන් කරීම් (81:19)
- ධූ කුව්වහ් (81:20)
- රූහුල් අමීන් (26:193)
- ෂදීදුල් කුවා (53:5)
2. වැසි හා සුළඟ පිළිබඳ වගකීම
මෙම වගකීම මීකාඊල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාට පවරා ඇත. වැසි, සුළඟ, ගස්, පැළෑටි සහ ශාක වර්ධනය ආදිය ඔහුගේ වගකීම වේ.
ඉබ්නු අබ්බාස් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පවසයි:
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා ජිබ්රීල් (අ.ස.)ගෙන්, “මීකාඊල් කුමන කාර්යයකට වගකිව යුතුද?”ැයි විමසූ විට, “වැසි සහ ශාක සඳහා” යැයි පිළිතුරු දුන්නේය.
3. සූර් (හොරණෑව) පිඹීමේ වගකීම
මෙම වගකීම ඉස්රාෆීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාට අයත්ය.
සූර් දෙවරක් පිඹනු ලැබේ.
පළමු වර පිඹන විට ලෝකයේ සියලු ජීවීන් විනාශ වනු ඇත.
“සූර් පිඹනු ලැබේ. අල්ලාහ් කැමති කළ අය හැර අහස්වල හා පොළොවේ සිටින සියල්ලෝම මිය යති.” (39:68)
“එක්වරක් සූර් පිඹන විට…” (69:13-14)
දෙවන වර පිඹන විට සියලු මියගියෝ නැවත නැඟිටුවනු ලැබේ.
“නැවත සූර් පිඹනු ලැබේ. එවිට ඔවුන් සොහොන්වලින් තමන්ගේ පරමාධිපති වෙත ඉක්මනින් පැමිණෙති.” (36:51)
“නැවත සූර් පිඹනු ලැබේ. එවිට ඔවුන් නැඟිට බලා සිටිනු ඇත.” (39:68)
4. ප්රාණය අත්පත් කර ගැනීමේ මලාඉකාවරයා
අල්-කුර්ආනයේ ප්රාණය අත්පත් කරන මලාඉකාවරයා මලකුල් මව්ත් ලෙස සඳහන් කරයි.
සමහරු ඔහුට “ඉස්රායීල්” යන නාමය භාවිතා කළද, එම නාමයට සහීහ් හදීස්වල කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැත.
5. සෑම පුද්ගලයෙකුටම වෙන වෙනම ප්රාණය අත්පත් කරන මලාඉකාවරු
ප්රාණය අත්පත් කරන්නේ එක් මලාඉකාවරයෙක් පමණක් යැයි සිතීම වැරදිය. අල්-කුර්ආනයෙන් පෙනී යන්නේ සෑම පුද්ගලයෙකුගේම ප්රාණය අත්පත් කිරීමට මලාඉකාවරුන් පත් කර ඇති බවයි.
“ඔබ වෙනුවෙන් පත් කර ඇති මරණයේ මලාඉකාවරයා ඔබගේ ප්රාණය අත්පත් කරනු ඇත. පසුව ඔබගේ පරමාධිපති වෙත ඔබ නැවත ගෙන යනු ලැබේ.” (32:11)
“ඔහු ඔබ වෙත ආරක්ෂක මලාඉකාවරුන් යවයි. ඔබගෙන් කෙනෙකුට මරණය පැමිණි විට අපගේ දූතයෝ ඔහුගේ ප්රාණය අත්පත් කරති. ඔවුන් කිසිදු අඩුවක් නොකරති.” (6:61)
6. යහපත් අයගේ ප්රාණය අත්පත් කරන මලාඉකාවරු
යහපත් විශ්වාසවන්තයෙකු මිය යන විට, ලස්සන ස්වරූපයෙන් පැමිණෙන මලාඉකාවරු මෙසේ පවසති:
“ඔබට ශාන්තිය වේවා! ඔබ කළ යහපත් ක්රියාවන් නිසා ස්වර්ගයට පිවිසෙන්න.” (16:32)
7. අයහපත් අයගේ ප්රාණය අත්පත් කරන මලාඉකාවරු
පාපීන් මිය යන විට, භයානක ස්වරූපයෙන් පැමිණෙන මලාඉකාවරු ඔවුන්ගේ ප්රාණය දැඩිව අත්පත් කරති.
අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“ප්රාණය උගුරට ළඟා වන විට ඔබ බලා සිටිනවා. නමුත් ඔබට වඩා අපි ඔහුට සමීපය. එහෙත් ඔබ නොදකිති.” (56:83-85)
ඉන්පසු අල්ලාහ් සත්පුරුෂයන්ට ස්වර්ගීය සතුටත්, දුෂ්ටයන්ට නිරා දඬුවමත් හිමිවන බව (56:88-96) සඳහන් කරයි.
8. මිනිසා සෑම අවස්ථාවකම ආරක්ෂා කරන මලාඉකාවරු
මිනිසාගේ අවදිවීමේදී, නින්දේදී, ගමන් කරන විට හා සෑම තත්ත්වයකදීම මලාඉකාවරු ඔහු ආරක්ෂා කරති.
“මිනිසාට ඉදිරියෙන් හා පසුපසින් අනුපිළිවෙළින් පැමිණෙන මලාඉකාවරු සිටිති. අල්ලාහ්ගේ අණ අනුව ඔවුහු ඔහුව ආරක්ෂා කරති.” (13:11)
9. ගර්භයේ සිටින දරුවා ආරක්ෂා කරන මලාඉකාවරයා
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පැවසූහ:
“අල්ලාහ් ගර්භාෂය සඳහා එක් මලාඉකාවරයෙකු පත් කරයි. කලලයේ සෑම වර්ධන අවධියකදීම ඔහු අල්ලාහ්ට ඒ ගැන දන්වයි. පසුව අල්ලාහ් එය පිරිමියෙකුද, කාන්තාවකද, යහපත් අයෙකුද, අයහපත් අයෙකුද, ඔහුගේ රිස්ක් (ආහාර/ජීවනෝපාය) කොපමණද, ජීවිත කාලය කොපමණද යන්න නියම කරයි. මිනිසා තම මවගේ කුස තුළ සිටියදීම මේ සියල්ල ලියා තබනු ලැබේ.”
(වාර්තා කළේ: අනස් (රළි), සහීහ් අල්-බුහාරි 318)
10. මිනිසාගේ යහපත් හා අයහපත් ක්රියා ලියන මලාඉකාවරු
මිනිසාගේ සියලු ක්රියා සටහන් කිරීම සඳහා අල්ලාහ් ගෞරවනීය මලාඉකාවරුන් පත් කර ඇත.
“දකුණු පැත්තේද වම් පැත්තේද සිටින දෙදෙනා සටහන් කරති. ඔහු කිසිදු වචනයක් පවසන්නේ නැත. ඔහු අසල සූදානම්ව සිටින ලේඛකයෙකු නොමැතිව.” (50:17-18)
දකුණු පැත්තේ සිටින මලාඉකාවරයා යහපත් ක්රියා ලියයි. වම් පැත්තේ සිටින මලාඉකාවරයා අයහපත් ක්රියා ලියයි.
රකීබ් සහ අතීද් යනු ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික නම් නොව, ඔවුන්ගේ ගුණාංග විස්තර කරන නාමයන්ය.
අල්ලාහ් ඔවුන්ව “කිරාමන් කාතිබීන්” (ගෞරවනීය ලේඛකයන්) ලෙස හැඳින්වූයේය.
“(ඔබ මත) ගෞරවනීය ලේඛකයෝ සිටිති.” (82:10-12)
11. දිවා හා රාත්රී මාරුවෙන් මාරුවට පැමිණෙන ආරක්ෂක මලාඉකාවරු
අබූ හුරෛරා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා වාර්තා කරයි:
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පැවසූහ:
“රාත්රී මුරයේ සහ දිවා මුරයේ මලාඉකාවරු ඔබ අතරට මාරුවෙන් මාරුවට පැමිණෙති. ඔවුන් ෆජ්ර් සලාතයේදී සහ අස්ර් සලාතයේදී එකිනෙකා හමුවෙති. ඉන්පසු රාත්රී මුරයේ සිටි මලාඉකාවරු අහසට නැඟෙති. සියල්ල දැන සිටින අල්ලාහ් ඔවුන්ගෙන්, ‘මාගේ ගැත්තන්ව ඔබ කෙසේ තබා ආවද?’ යැයි විමසයි. ඔවුන්, ‘අපි ඔවුන්ව සලාතයේ නිරතව සිටියදී තබා ආවෙමු. තවද ඔවුන් සලාතයේ නිරතව සිටියදී ඔවුන් වෙත ගියෙමු’ යැයි පිළිතුරු දෙති.”
(සහීහ් අල්-බුහාරි: 555)
ලයිලතුල් කද්ර් රාත්රියේ පහළ වන මලාඉකාවරු
ලයිලතුල් කද්ර් (ගෞරවණීය රාත්රිය) මාස දහසකට වඩා උතුම් රාත්රියකි. එම රාත්රියේ මලාඉකාවරුද, ඔවුන්ගේ නායකයා වන රූහ් (ජිබ්රීල්) ද, තම පරමාධිපතිගේ අණ පරිදි සෑම කාර්යයක්ම සමඟ පහළ වෙති.
(අල්-කුර්ආන් 97:3-4)
කබ්රයේ (සොහොනේ) පැමිණෙන මලාඉකාවරු
නබි (ﷺ) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
“මිනිසෙකු කබ්රයේ තැන්පත් කර, ඔහුගේ සගයන් එතැනින් පිටව යන විට ඔවුන්ගේ සපත්තු හඬ ඔහුට ඇසේ. එවිට මලාඉකාවරු දෙදෙනෙක් ඔහු වෙත පැමිණ ඔහුට වාඩි කරවා ප්රශ්න කරති. පසුව, ‘මෙම මිනිසා (මුහම්මද් ﷺ) ගැන ඔබ කුමක් කියන්නේද?’ යැයි විමසති.
මොහු මුඃමින්වරයෙකු නම්, ‘ඔහු අල්ලාහ්ගේ ගැත්තාද, ඔහුගේ දූතයාද බවට මම සාක්ෂි දෙමි’ යැයි පවසයි. එවිට ඔහුට, ‘මෙය නිරයේ ඔබට තිබූ ස්ථානයයි. එයට වෙනුවට අල්ලාහ් ඔබට ස්වර්ගයේ ස්ථානයක් ලබා දී ඇත’ යැයි කියනු ලැබේ. එවිට ඔහු නිරයත් ස්වර්ගයත් දෙකම දකී.”
වාර්තා කළේ: අනස් ඉබ්නු මාලික් (රළි)
මූලාශ්රය: මුස්ලිම් – 2870
නබි (ﷺ) තුමාණෝ තවත් මෙසේ පැවසූහ:
“‘විශ්වාස කළවුන් මෙලොව ජීවිතයේදීත් පරලොවදීත් ස්ථිර වචනයෙන් අල්ලාහ් ස්ථාවර කරයි’ (14:27) යන ආයතය කබ්රයේ පරීක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් පහළ විය. කබ්රයේ සිටින පුද්ගලයාගෙන් ‘ඔබගේ පරමාධිපතියා කවුද?’ යැයි විමසන විට, ‘අල්ලාහ්ය’ යැයි පිළිතුරු දෙයි. ‘ඔබගේ නබිවරයා කවුද?’ යැයි විමසන විට, ‘මගේ නබිවරයා මුහම්මද් (ﷺ) තුමාණෝය’ යැයි පවසයි. අල්ලාහ් (14:27) ආයතයෙන් අදහස් කරන්නේ මෙයයි.”
වාර්තා කළේ: අල්-බරාඉ ඉබ්නු ආසිබ් (රළි)
මූලාශ්රය: මුස්ලිම් – 2871
මෙම මලාඉකාවරුන්ගේ නම් මුන්කර් සහ නකීර් ලෙස හදීස් ග්රන්ථවල සඳහන් වේ.
මැදිහත් වීම කරන මලාඉකාවරු
අල්ලාහ් අවසර දෙන අය වෙනුවෙන් මලාඉකාවරු මැදිහත් වන්නෝය.
අල්-කුර්ආනයේ මෙසේ සඳහන් වේ:
“අහස්හි කොපමණ මලාඉකාවරු සිටියද, අල්ලාහ් කැමති වී අවසර දී සතුටු වූ අය හැර, ඔවුන්ගේ මැදිහත්වීම කිසිවෙකුට ප්රයෝජනවත් නොවේ.”
(53:26)
මරණ මොහොතේ සහ අවසාන දිනයේ සුබාරංචි දෙන මලාඉකාවරු
“‘අපගේ පරමාධිපතියා අල්ලාහ්ය’ යැයි පවසා, පසුව එහි ස්ථිරව සිටි අය වෙත මලාඉකාවරු පහළ වී, ‘බිය නොවන්න! ශෝක නොවන්න! ඔබට පොරොන්දු වූ ස්වර්ගයේ සුබාරංචිය පිළිගන්න. මෙලොවදීත් පරලොවදීත් අපි ඔබගේ මිතුරෝ වෙමු. ඔබ කැමති දේ සියල්ලත්, ඔබ ඉල්ලා සිටින දේ සියල්ලත් එහි ඔබට ලැබෙනු ඇත’ යැයි පවසති.”
(41:30-31)
ස්වර්ගයේ භාරකාර මලාඉකාවරු
(خزنة الجنة)
“ඛාසින්” යන්නෙහි බහු වචනය “ඛසනත්” වේ. ඛසනතුල් ජන්නා යනු ස්වර්ගයේ භාරකාර මලාඉකාවරුන්ය.
අල්-කුර්ආනයේ මෙසේ සඳහන් වේ:
“තම පරමාධිපතියාට බිය වූවන් සමූහ සමූහ වශයෙන් ස්වර්ගය වෙත ගෙන එනු ලැබේ. එහි දොරටු විවෘත වන අතර, භාරකාරයෝ ඔවුන්ට, ‘ඔබට සාමය වේවා! ඔබ යහපත් වූවෝය. සදාකාලිකව එහි වාසය කිරීමට ඇතුළු වන්න’ යැයි පවසති.”
(39:73)
නිරයේ භාරකාර මලාඉකාවරු
(خزنة جهنم)
මොවුන් සබානිය්යා යන නමින්ද හැඳින්වේ. (96:18)
නිරය භාරව මලාඉකාවරු 19 දෙනෙක් පත් කර ඇත.
“එය මත මලාඉකාවරු දහනව දෙනෙක් සිටිති.”
(74:30)
ඔවුන්ගේ නායකයා මාලික් (අලයිහිස් සලාම්) බව හදීස්වල සඳහන් වන අතර, අල්-කුර්ආනයද එය තහවුරු කරයි.
“ඔවුහු, ‘අහෝ මාලික්! ඔබගේ පරමාධිපතියා අපගේ කටයුත්ත අවසන් කර දේවා’ යැයි හඬගසති. ඔහු, ‘ඔබ මෙහිම රැඳී සිටිනු ඇත’ යැයි පවසයි.”
(43:77)
තවද අල්ලාහ්ව ප්රතික්ෂේප කළ අය සමූහ සමූහ වශයෙන් නිරයට ගෙන එනු ලබන විට, එහි භාරකාරයෝ ඔවුන්ගෙන්,
“ඔබගේ පරමාධිපතිගේ ආයත ඔබට කියා දුන් දූතයන් ඔබ අතරින් ඔබ වෙත නොපැමිණියේද? අද දින හමුවන බව ඔවුන් ඔබට අනතුරු අඟවා නොතිබුණේද?” යැයි විමසති.
ඔවුහු, “එසේය” යැයි පිළිතුරු දෙති. නමුත් ප්රතික්ෂේප කළවුන්ට දඬුවම නියම වී ඇත.
(39:71)
අර්ෂය උසුලන මලාඉකාවරු
අල්-කුර්ආනයේ මෙසේ සඳහන් වේ:
“අර්ෂය උසුලන්නෝද, එය වටා සිටින්නෝද, තම පරමාධිපතිව ප්රශංසා කරමින් ඔහු විශ්වාස කරති. ඔවුහු, ‘අපගේ පරමාධිපතියාණෙනි! ඔබගේ කරුණාවත් දැනුමත් සියල්ල ආවරණය කර ඇත. එබැවින් පසුතැවී ඔබගේ මාර්ගය අනුගමනය කළවුන්ට සමාව දී ඔවුන් නිරයේ දඬුවමෙන් ආරක්ෂා කරනු මැනව’ යැයි විශ්වාසවන්තයන් වෙනුවෙන් ප්රාර්ථනා කරති.”
(40:7)
හදීස්වල අර්ෂය උසුලන මලාඉකාවරුන් ඉතා බලවත්, විශාල ශරීරයකින් යුත් අය ලෙස විස්තර කර ඇත.
කඳු භාර මලාඉකාවරු
(موكلون بالجبال)
නබි (ﷺ) තුමාණෝ තායිෆ් නගරයට ඉස්ලාම් දහම ප්රචාරය කිරීමට ගිය අවස්ථාවේදී, ජිබ්රීල් (අලයිහිස් සලාම්) සහ කඳු භාර මලාඉකාවරයා පැමිණ,
“ඔබ කැමති නම්, මෙම කඳු දෙක අතර ඔවුන් විනාශ කර දමන්නෙමු” යැයි පැවසූ බව හදීස්වල සඳහන් වේ.
බයිතුල් මඃමූර් වටා තවාෆ් කරන මලාඉකාවරු
බයිතුල් මඃමූර් යනු අහසේ පිහිටි, කඅබාවට සෘජුව ඉහළින් ඇති මලාඉකාවරුන්ගේ නමස්කාර ස්ථානයයි.
දිනපතා 70,000 මලාඉකාවරු එහි ඇතුළු වන අතර, ඇතුළු වූ අය නැවත එළියට නොපැමිණෙති.
මූලාශ්රය: බුහාරි
පේළි ගැසී නැමදුම් කරන මලාඉකාවරු
අල්ලාහ්ට නිරන්තරයෙන් නමස්කාර කරමින්,
- සැමවිටම සිටගෙන ඉබාදත් කරන මලාඉකාවරු,
- රුකූහි නමින මලාඉකාවරු,
- සුජූදයේ හිස නමා සිටින මලාඉකාවරු,
යන ලෙස පේළි පේළි වශයෙන් අසංඛ්යාත මලාඉකාවරු සිටිති. කුර්ආනය සහ සුන්නාව මගින් තහවුරු කර ඇති මේ සියල්ල පිළිබඳව මුස්ලිම්වරයා විශ්වාස (ඊමාන්) කළ යුතුය. එය ප්රතික්ෂේප කරන්නෝ ප්රතික්ෂේපකයන් ලෙස සලකනු ලැබෙති.