සහෝදර අබූ ලුජෛන් ඉබ්රාහීම් මහතා ලියයි:
ආචාර්ය අබ්දුර් රහ්මාන් අස්-සුමයිත් මහතා අල්-අවුනුල් මුබාෂිර් සංගමයේ අධ්යක්ෂ මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා වූහ. සැබවින්ම ඔහු අසිරිමත් පුද්ගලයෙකි. පුණ්ය කටයුතුවල නියැළුණු උදාර මිනිසුන් අතරින් විශේෂ ස්ථානයක් හිමි කරගත් ඔහු “අප්රිකාවේ දුප්පතුන්ගේ සේවකයා” යන නාමයෙන් ප්රසිද්ධියට පත්විය.
කුඩා වියේ සිටම දුප්පතුන්, අසරණයන් සහ අවශ්යතා ඇති අය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ඔහුගේ හඳුනාගැනීමක් විය. ඔහු අභ්යන්තර රෝග හා ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්යවරයෙකු ලෙස සේවය කළ අතර, කුවේටයේදී රෝගීන්ගේ පවුල්මය, සමාජීය සහ ආර්ථික තත්ත්වයන් පිළිබඳවද සොයා බලා, ඔවුන්ගේ අවශ්යතා ඉටු කිරීමට උත්සාහ කළේය.
ඔහුට සමීප පුද්ගලයන් පවසන්නේ ආචාර්ය අස්-සුමයිත් මහතා කුඩා වියේ සිටම පුණ්ය කටයුතු හා යහපත් ක්රියාවල නිරත වූ බවයි. ද්විතීයික පාසල් සමයේදී ඔහු මිතුරන් කිහිපදෙනෙකු සමඟ එක්ව ස්වේච්ඡා සේවයක් කිරීමට අවශ්ය විය. ඔවුන් තම දෛනික වියදම් සඳහා ලැබෙන මුදලින් යම් මුදලක් එකතු කර වාහනයක් මිලදී ගත්හ. එම කණ්ඩායමේ එක් අයෙකු තම වැඩ අවසන් වූ පසු සරල කම්කරුවන්ට ඔවුන්ගේ සේවා ස්ථානවලට හෝ ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලට කිසිදු ගාස්තුවකින් තොරව රැගෙන ගියේය.
ආචාර්ය අබ්දුර් රහ්මාන් අස්-සුමයිත් මහතා අප්රිකානු මුස්ලිම්වරුන්ට තර්ජනයක් වූ සාගතයේ භයානකත්වය අවබෝධ කරගත් විටත්, මිනිසුන් ඉස්ලාමයෙන් වෙනත් ආගමකට හැරවීමේ උත්සාහයන්ගේ භයානකත්වය හඳුනාගත් විටත්, තම මුල් වෘත්තිය අතහැර දමා අසරණයන්ට උපකාර කිරීමට තමන්ව කැප කළේය.
දරිද්රතාවයේ දැවැන්ත ගැටලුව හා ආගමික පරිවර්තනයේ අවදානමට මුහුණ දීම සඳහා ඔහු පුරෝගාමී පුණ්ය ව්යාපෘතියක් ආරම්භ කළේය. ඔහු සමඟ අවංක පුද්ගලයන්ගෙන් යුත් කණ්ඩායමක්ද එකතු කරගත්තේය. ඔවුන් රෝගීන්ට ප්රතිකාර කිරීම, විපතට පත්වූවන්ගේ තුවාල සුවපත් කිරීම, දුප්පතුන් සහ අවශ්යතා ඇති අය සනසාලීම, අනාථ දරුවන්ගේ හිස මත සෙනෙහසින් අත තැබීම, කුසගින්නෙන් පෙළෙන්නන්ට ආහාර සැපයීම සහ දැඩි අසරණතාවට පත් වූවන්ට පිහිට වීම වැනි කටයුතුවල නියැළුණහ.
මෙන්න, අල්-මජ්ද් රූපවාහිනී නාලිකාවේ “සාඅතුල් හිවාර්” (සංවාදයේ පැය) වැඩසටහන ඉදිරිපත් කළ නිර්මාණශීලී ආචාර්ය ෆහද් අස්-සුනයිදී මහතා විසින් ලියන ලද මෙම සුන්දර ලිපිය. අල්-මජ්ද් නාලිකාවේ කණ්ඩායම “අමතක වූ මහද්වීපය” නම් වැඩසටහන රූගත කිරීම සඳහා මැඩගස්කරයට ගිය පසු, ඔහු මෙම ලිපිය ආචාර්ය අබ්දුර් රහ්මාන් අස්-සුමයිත් මහතා වෙත යවන ලදී.
ගරු ආචාර්ය ෆහද් අස්-සුනයිදී මහතා මෙම සුන්දර ලිපිය තුළින් මෙම අසිරිමත් පුද්ගලයාගේ සැඟවුණු පැතිකඩ සහ සත්යයන් රැසක් අපට හෙළි කරයි. එහි කොටසක් ඔහු මෙසේ පවසයි:
“වෛද්යතුමනි! මේ ගමනේදී ඔබ මට උසස් උපාධියක් ලබා දුන්නා. ලෝකයේ කිසිදු විශ්වවිද්යාලයකට මට ලබා දිය නොහැකි උපාධියක් එයයි… ශ්රේෂ්ඨ මිනිසුන් ඉදිරියේ තමන්වම පහත් කරගැනීම පිළිබඳ මම ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තෙමි. අප සැබෑ සේවයේ පුරෝගාමීන් යැයි සිතා සිටි කාර්යයේදී මම ශාස්ත්රපති උපාධියද පසුකර ගියෙමි. තවද, ගෞරව සහතික හා කෘතඥතා සම්මාන ලැබීමට සුදුසු උම්මාවේ සැබෑ මිනිසුන් හඳුනාගැනීමේදී විශේෂ සම්මානයක් සහිත උපාධියක්ද ලබා ගත්තෙමි. එහෙත් ඔවුන්, ඔබ මට පැවසූ පරිදිම, මෙසේ පවසති: ‘සහෝදරයා! අපි කිසිවෙකුගෙන් සහතික බලාපොරොත්තු නොවෙමු. අපි ක්ෂේත්රයේ වැඩ කළෙමු. අපෙන් එය පිළිගන්නා ලෙස අල්ලාහ්ගෙන් පමණක් බලාපොරොත්තු වෙමු.’”
දැන් එම ලිපිය ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරමි. කරුණාකර එය අවසානය දක්වා කියවන්න.
බිස්මිල්ලාහිර් රහ්මානිර් රහීම්
සියලු ප්රශංසා ලෝකයන්හි පරමාධිපති අල්ලාහ් සතුය. මැවීම් අතර ශ්රේෂ්ඨතම අපගේ නායක මුහම්මද් ﷺ තුමාණන් වෙතත්, ඔහුගේ පවුලේ අය හා සහාබාවරුන් වෙතත් අල්ලාහ්ගේ ශාන්තිය හා ආශීර්වාදය අත්වේවා.
ගෞරවනීය සහෝදරයා / ගෞරවනීය සහෝදරිය,
අල්ලාහ්ගේ සලාම්, කරුණාව හා ආශීර්වාදය ඔබ මත වේවා.
අද අප්රිකාවේ සිදුවෙමින් පවතින සාගතය පිළිබඳව ඔබ සමඟ කතා කරමු. අවාසනාවකට මෙන්, පසුගිය වසර විස්ස තුළ මා අත්විඳි සාගත මාලාවේ තවත් එක් සාගතයක් ලෙස, වර්තමානයේ අප්රිකාවේ සිදුවෙමින් පවතින මෙම සාගතයද දැකීමට අල්ලාහ් මට අවස්ථාව සලසා ඇත.
මෙම සාගතය අප්රිකාවේ ප්රධාන ප්රදේශ දෙකකට බලපා ඇත.
පළමු ප්රදේශය: අප්රිකාවේ අඟලාකාර කලාපයයි. එයින් අදහස් කරන්නේ ඉතියෝපියාව, එරිත්රියාව සහ ජිබූටි රාජ්යයේ කොටසකි.
දෙවන ප්රදේශය: දකුණු අප්රිකානු කලාපයයි. එනම් මොසැම්බික්, මලාවි ජනරජය, සැම්බියාව, සිම්බාබ්වේ සහ යම් ප්රමාණයකට ඇන්ගෝලාවයි.
මෙම සාගතයට එක් හේතුවක් වන්නේ වැසි නොවැටීමයි. එවිට සතුන් ජීවත් වන තණබිම්, තණකොළ හා පැළෑටි මිය යයි. ශාකද විනාශ වේ.
තවත් හේතුවක් වන්නේ වැසි සමය අසාර්ථක වීමයි. එයින් අදහස් කරන්නේ වැසි ඉතා කලින් වැටීම, හෝ ඉතා ප්රමාද වී වැටීම, නැතහොත් වැසි යම් ප්රමාණයක් වැටී දිගු කාලයක් නැවත වැසි නොවැටීම වැනි තත්ත්වයන්ය. එවිට පැළ වීමට පටන් ගත් බීජ මිය යයි. ඉන්පසු වැසි නැවත වැටුණද එම ඉඩමෙන් ප්රයෝජනයක් ලබාගත නොහැක.
තණකොළ සහ තණබිම් විනාශ වූ විට සතුන්ට බලපෑම් ඇති වී ඔවුන් මිය යයි. සතුන් මිය යාමට පටන් ගත් විට මිනිසුන්ට පානය කිරීමට කිරිද, ආහාරයට ගැනීමට මස්ද නොලැබේ. මන්ද, සතුන්ම නොමැති වන බැවිනි.
තමන් සතු දෑවලින් වැඩි කොටසක් හෝ සියල්ලම අහිමි කළ මිනිසුන්ගේ කතා අපි බොහෝ දුරට දුටුවෙමු.
ඉතියෝපියාවේ මා ගිය එක් ගම්මානයක ගම් ප්රධානියාට ඔටුවන් 40ක්, ගවයන් 60ක් සහ එළුවන් හා බැටළුවන් විශාල සංඛ්යාවක් අහිමි වී තිබුණි.
මම ඔහු බැලීමට ගිය විට ඔහු ඉතාමත් කෘශ වී සිටියේය. ඔහුට තම බිරිඳ සහ දරුවන් කිහිපදෙනෙකුද අහිමි වී තිබුණි. ඔහු සතුව ඉතිරිව තිබුණේ ඇටසැකිල්ලක් මෙන් පෙනුණු ඉතාමත් දුර්වල පැටවෙකු පමණි.
ඔහු සිනාසෙමින් එම පැටවා මට ලබාගන්නා ලෙස පවසමින් මෙසේ කීවේය:
“ඔබට මේ සතා රැගෙන යා හැකියි. තවත් දින දෙක තුනකින් එය මිය යාවි. ගම්මාන ප්රදේශයේ සත්ව ආහාර කිසිවක් නැහැ.”
ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන් සතුව කෘත්රිම සත්ව ආහාරද නොතිබුණි. මන්ද, ඔවුන්ටම මිනිසුන් සඳහා අවශ්ය ආහාර නොලැබෙන විට සතුන්ගේ ආහාර ගැන කුමක් කියන්නද!
මෙම ගම්මානයට මා ගිය විට විවිධ හැඩතලවලින් සහ තත්ත්වයන්ගෙන් යුත් දරුවන් අපි දුටුවෙමු. ඔවුන් දෙපා මත ඇවිදින ඇටසැකිලි මෙන් පෙනුණි. ඇතැමුන්ට ඇවිදිය හැකි විය. තවත් සමහරු බඩගාමින් සිටියහ. වයස අවුරුදු දහයක් හෝ දොළහක් පමණ වූ දරුවන් පවා තම පාද මත ඇවිදීමට නොහැකි තත්ත්වයක සිටියහ.
ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් දින තුනක් හෝ හතරක් කිසිවක් කා නොතිබුණි. එය ඔවුන්ට ඉතාමත් සාමාන්ය දෙයක් බවට පත්ව තිබුණි.
වරක් මගේ බිරිඳ සහ දරුවන් සමඟ එක් ගම්මානයකට ගිය අවස්ථාවක් මට හොඳින් මතකය. අපි එක් පැල්පතකට ඇතුළු වූ විට, බොහෝ ප්රශ්න විමසීමෙන් පසු, එහි සිටි මව, ඇගේ දරුවන් සහ ඥාතීන් දින තුනක් පුරා කිසිම ආහාරයක් අනුභව කර නොතිබූ බව දැනගත්තා. වියළි කාලය හේතුවෙන් ඔවුන් සාමාන්යයෙන් අනුභව කරන තණකොළ පවා නොතිබුණි.
මේ පවුලට උපකාර අවශ්ය බව අපට වැටහිණි. එබැවින් මගේ දියණියන්ගෙන් එක් අයෙකු වාහනය වෙත ගොස් පිටි කිලෝග්රෑමයක් රැගෙන ඔවුන්ට දීමට ගියාය.
එම කාන්තාව කම්පනයට පත්ව, අප ඇයට පිටි ලබාදීම ගැන පුදුම වී මෙසේ ඇසුවාය:
“මේක මොකටද?!”
අපි ඇයට මෙසේ පැවසුවෙමු:
“ඔබත් ඔබේ දරුවනුත් දින තුනක් ආහාර අනුභව කරලා නැති නිසයි.”
ඇය මෙසේ පැවසුවාය:
“අපි ධනවත් අයයි, අල්හම්දුලිල්ලාහ්! අපි දින තුනක් පමණයි ආහාර නොකා හිටියේ…”
ඉන්පසු ඇය අපට පිටුපස තිබූ අසල්වැසි පැල්පත පෙන්වා:
“අපේ පිටුපස තියෙන ඒ ගෙදරට යන්න. ඔවුන් දුප්පත්. ඔවුන්ට උපකාර අවශ්යයි. නමුත් අපි අල්හම්දුලිල්ලාහ් හොඳින් සහ ආශීර්වාදයෙන් ඉන්නවා. අපි දින තුනක් විතරයි ආහාර නොකා හිටියේ!” යැයි පැවසුවාය.
අපි අප සිටි පැල්පතට පිටුපසින් තිබූ අනෙක් පැල්පත වෙත ගියෙමු. එහි සිටි කාන්තාවත් ඇගේ පවුලේ අයත් දින අටක් පුරා කිසිවක් කා නොතිබූ බව දුටුවෙමු!
අපගේ ඇස්වලින් කඳුළු ගලා ගියේය. ඔවුන්ගේ තත්ත්වය හා අපගේ තත්ත්වය අතර සංසන්දනය කළෙමු.
අපට එක් ආහාර වේලක් නොලැබුණත් අපි ලෝකයම උඩුයටිකුරු කර දමන්නෙමු! ආහාර වේලක් අහිමි වීම පමණක් නොව, ලබා දෙන ආහාර වර්ගය අපගේ රසයට නොගැළපුණත් අපි සතුටු නොවෙමු. විවිධ ප්රශ්න ඇති කිරීමට පටන් ගනිමු.
අප හා ඔවුන් අතර තත්ත්වය සංසන්දනය කරන විට මෙය ඉතාමත් වේදනාකාරී තත්ත්වයකි!
නැවත වරක් ඉතියෝපියාවේ එම ගම්මානය වෙත පැමිණෙමි.
මා එහි ගිය දිනය සිකුරාදාවක් විය. දකුණු ඉතියෝපියාවේ වියළි කලාපයක පිහිටි දන්නන් නම් නගරයට අපි පැමිණ සිටියෙමු.
එහි “මයාර්” (මයාර් ඉබ්නු මුහම්මද්) නම් මුස්ලිම් දරුවෙකු මියගොස් සිටියේය. එම සිකුරාදා උදෑසන මියගිය තුන්වන දරුවා ඔහු විය.
එම ප්රදේශය වසර තුනක් පුරා වියළි කාලයකින් දැඩි ලෙස පීඩා විඳිමින් සිටියේය. වැසි නොවැටුණි, නැතහොත් නිසි කාලයට නොවැටුණි. එම නිසා භූමියට ප්රයෝජනයක් නොලැබුණි. තණකොළ හා පැළෑටි වර්ධනය නොවීය. සතුන් මිය ගිය අතර පසුව මිනිසුන්ද මිය යාමට පටන් ගත්හ.
පශු සම්පත්වල විශාල ප්රමාණයක් විනාශ වූ අතර, ආහාර සොයමින් පවුල් ගම්මාන සහ නගර වෙත සංක්රමණය වීමට පටන් ගත්හ.
එම සිකුරාදා මිය ගිය දරුවාගේ මවගේ නම සෆිය්යා ය. අප ඔවුන් දුටු සිකුරාදාවට මාස පහකට පෙර, ඇය තම සැමියා සහ දරුවන් පස්දෙනා සමඟ දන්නන් නම් ගමට හෝ නගරයට සංක්රමණය වී තිබුණාය.
ඇයත් දරුවනුත් ඇඳ සිටි ඇඳුම් හැර වෙනත් ඇඳුම් කිසිවක් ඔවුන් සතුව නොතිබුණි. ඔවුන් සතුව කිසිදු දේපළක් නොතිබුණි.
ඔවුන් මධ්යම ආදායම් සහිත පවුලක් විය. ඔවුන් සතුව ගවයන් 40ක් සහ බැටළුවන් හා එළුවන් 50ක් තිබුණි.
වියළි කාලය එම ප්රදේශයට දැඩි ලෙස බලපෑමට පටන් ගත් විට ඔවුන්ගේ සත්ව රංචුව ක්රමයෙන් විනාශ වීමට පටන් ගත්තේය. ඉතිරි සතුන් හෝ බේරා ගැනීම සඳහා තණබිම්වලට සුදුසු ස්ථානයක් සෑම තැනම සොයා බැලූ නමුත් ඔවුන් අසාර්ථක වූහ.
අවසානයේ මියගිය සත්වයා වූයේ ඔවුන්ගේ බූරුවා ය. ඉන්පසු ඔවුන් කිසිදු මුදලක් හෝ ජීවත් වීමට සාධාරණ මාර්ගයක් නොමැති තත්ත්වයකට පත්වූහ.
ඔවුන් පා ගමනින් දින හතරක් ගමන් කර දන්නන් වෙත ළඟා වූහ. ඔවුන් සතුව කිසිවක් නොතිබූ නිසා, කිසිදු ආහාරයක් අනුභව කළේ නැත.
වියළිභාවය හේතුවෙන් කාන්තාරයේ තිබූ පැළෑටි පවා බොහෝ විට විෂ සහිත ඒවා විය. සතුන් හෝ මිනිසුන් ඒවා අනුභව කිරීමට කැමති නොවූහ.
සෆිය්යා පවසන්නේ ඔවුන් කුසගින්නෙන් පෙළුණු බවත්, සියලු සතුන් මිය ගිය පසු දන්නන් වෙත පැමිණීමට ඔවුන්ට බල කෙරුණු බවත්ය.
සෆිය්යාගේ වැඩිමහල් දියණිය වූ වයස අවුරුදු 12ක් වූ ෆාතිමා පළමුවෙන්ම මිය ගියාය. එය සිදුවී තිබුණේ මාස දෙකකට පෙරය.
ඉන්පසු වයස අවුරුදු එකක් වූ මුහම්මද් ද සති දෙකකට පෙර මිය ගියේය.
ඉන්පසු පියාද රෝගාතුර විය.
මයාර් මුහම්මද් අවසන් සති දෙකෙන් වැඩි කාලයක් සිහිසුන්ව හා උණෙන් පීඩා විඳිමින් සිටියේය. අවසාන දිනවලදී ඔහුට ජලය හා සීනි මිශ්ර දියරයක් පවා පානය කිරීමට නොහැකි විය. ඔහුගේ මව ඔහුට ආහාර ලබා දෙමින් සිටියාය.
අප එහි පැමිණෙන විට ඔහු මිය ගියේය.
සෆිය්යා පවසන්නේ ඇය වෛද්ය මධ්යස්ථානයකට ගිය විට, එහි කිසිදු ඖෂධයක් නොමැති බව ඔවුන් පැවසූ බවයි. තිබූ සුළු ඖෂධ ප්රමාණයද අලෙවිය සඳහා පමණක් විය. නමුත් ඇය සතුව එක් කාසියක්වත් නොතිබුණි.
සැමියා තම වයස අවුරුදු හයක් වූ දරුවා ඉම්රාන් උස්සාගෙන පැමිණියේය. ඔහු අපටත්, පුණ්ය ආයතනවලින් පැමිණ සිටි අනෙක් අයටත් එම දරුවා පෙන්වා, ඉතා කෙටි කාලයකින් එම දරුවාද මිය යන ආකාරය අපගේම ඇස්වලින් දැකගත හැකි බව පෙන්වා දුන්නේය.
එම දරුවාගේ ශරීරයේ වම් පස අංශභාගයට ලක්ව තිබුණි. ඔහු වේදනාවෙන් කෑගසමින් සිටියේය. ඔහුගේ පියා දරුවා උස්සාගෙන සිටියදී, ඔහුගේ තත්ත්වය පිළිබඳව අප සමඟ කතා කරමින් සියල්ල පැහැදිලි කළේය.
ඔහු තම දරුවන් සියල්ලම අහිමි කරගෙන තිබුණි. ඉතිරිව සිටියේ “නූර්” නම් වයස අවුරුදු නවයක් වූ දියණිය පමණි. ඇය තවමත් ජීවතුන් අතර සිටියාය.
නමුත් අපගේ අවබෝධයේ “සෞඛ්ය සම්පන්න” යන අර්ථයෙන් ඇය නිරෝගී නොවීය. ඔවුන්ගේ ප්රමිතියෙන් පමණක් ඇය නිරෝගී යැයි සැලකුණි. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඇය සමෙන් ආවරණය වූ ඇටසැකිල්ලක් මෙන් වූ අතර, ඉතා අපහසුවෙන් ගමන් කළාය.
මෙවැනි පවුල් මෙන් දහස් ගණනක්, ගණන් කළ නොහැකි පවුල් අපි දැක ඇත්තෙමු. ඔවුන් එක් ආහාර කොටසක් සොයමින් දින ගණනක් සහ රාත්රී ගණනක් පා ගමනින් ගමන් කර ඇත.
දරුවන්ගේ මරණය ගැන කතා කිරීම ඉතා පහසුය.
නමුත් අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් දිවුරා කියමි, සහෝදරවරුනි! ඔබගේ දෑතේ දරුවෙකු උස්සාගෙන සිටියදීම එම දරුවා ඔබේ දෑතේ මිය යන තෙක් මරණයේ වේදනාව ඔබ සැබවින්ම දැන නොගනී.
එම අවසන් මොහොතේ ඔහුගේ ආත්මය ශරීරයෙන් වෙන්වෙන දසුන ඔබ කිසි දිනෙක අමතක නොකරනු ඇත.
අදත් මට මතකයි. එක් දිනක අපි (….) නම් ස්ථානයකට ගියෙමු. එහි සිහිසුන්ව සිටි දරුවෙකු අපි දුටුවෙමු.
මගේ දියණියන්ගෙන් එක් අයෙකු එම දරුවා උස්සාගෙන මා වෙත පැමිණ මෙසේ ඇසුවාය:
“තාත්තේ, මෙයාට මොකද වෙලා තියෙන්නේ?”
අපි බැලූ විට දරුවාට උණ තිබුණි. එබැවින් බොහෝ දුරට, 99%ක්ම මැලේරියාව නිසා විය හැකි බව අපට සිතුණි.
මැලේරියාව සඳහා භාවිත කරන ඖෂධය “ක්ලෝරොක්වින්” නම් විය. පෙති දහයක මිල කුවේට් ෆිල්ස් දහයක්, එසේත් නැතහොත් සෞදි හලලා 11–12ක් පමණ විය.
නමුත් එම පවුල සතුව එම ෆිල්ස් දහයවත්, එම හලලා එකොළහවත් නොතිබූ නිසා, ඔවුන්ට දරුවාට ප්රතිකාර කිරීමට නොහැකි විය!
අපි ඔහුව රෝහලට ගෙන යාමට උත්සාහ කළෙමු. නමුත් මාර්ගයේදීම ඔහු අවසන් හුස්ම හෙළා මිය ගියේය.
මෙවැනි අවස්ථා අප එහි සිදුවන දේ සමඟ ජීවත්ව සිටින කාලයේදී සිය ගණනින් සහ දහස් ගණනින් දැක ඇත්තෙමු.
මම සුඩානයේ, ඉතියෝපියාවේ, කෙන්යාවේ සහ වෙනත් රටවල සරණාගතයන් හා අවතැන් වූවන්ගේ කඳවුරුවල මාස ගණනක් ගත කළ විට, සෑම දිනකම මෙවැනි සිදුවීම් දුටුවෙමි.
ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලට පවා යාම අවශ්ය නොවීය. ඔවුන්ම එවැනි රෝගීන් සහ දරුවන් අප වෙත රැගෙන එනු ඇත. නමුත් අවාසනාවකට, ඔවුන්ට ප්රතිකාර කිරීමට අපට මැදිහත් වීමට වෙලාව වන විට ඉතා ප්රමාද වී තිබුණි.
අපි ඔවුන්ට යම් ප්රතිකාරයක් ලබා දීමට උත්සාහ කරන අතරතුර පවා ඔවුන් මිය යති. විශේෂයෙන් මැලේරියාව මොළයට ළඟා වූ විට තත්ත්වය ඉතා භයානක වේ.
සාගතය නොමැති වසරවලදී පවා, අප්රිකාවේ වාර්ෂිකව දරුවන් මිලියනයක් මිය යති. ඔවුන්ගෙන් බහුතරය මුස්ලිම්වරුන් වන අතර, අවම වශයෙන් 60% සිට 70% දක්වා මුස්ලිම්වරුන් බව කියනු ලැබේ!
දැනට ඉතියෝපියාවේ සාගතයෙන් පීඩා විඳින ප්රදේශය බොහෝ ප්රදේශවලට බලපා ඇත. එහි ජනගහනයෙන් 60%කට වැඩි පිරිසක් මුස්ලිම්වරුන් වන අතර, ඔවුන්ගේ කුසගින්න දුරු කිරීමට අවශ්ය කිසිදු ආහාරයක් සොයාගත නොහැකි තත්ත්වයක සිටිති.
ඔවුන්ට එක් ආහාර වේලක් ලැබුණහොත්, එම ආහාර වේලේ වටිනාකම කුවේට් ෆිල්ස් 15ක්, එසේත් නැතහොත් සෞදි හලලා 17ක් පමණි. එම එක් ආහාර වේල පමණක් ඔවුන්ගේ ජීවිතය පවත්වාගෙන යාමට ප්රමාණවත් වන අතර, ඔවුන්ගේ සෞඛ්යය නැවත ලබාගැනීමටද උපකාරී වේ!
එම ආහාරය පිටි මිශ්රණයකින් සාදා, එයට සීනි සහ තෙල් එකතු කරනු ලැබේ. සමහර අවස්ථාවලදී කිරිපිටි තිබේ නම් එයද එකතු කරනු ලැබේ. නැතහොත් සෝයා බෝංචි අඹරා එම මිශ්රණයට එක් කරනු ලැබේ.
අපි එය සුප් වැනි ආකාරයකට සාදන්නෙමු. ඉදිකිරීම් කටයුතු සඳහා භාවිත කරන විශාල බඳුන් වැනි බඳුන්වලට එය දමා, ජලය එක් කර, ගින්න මත පිසන්නෙමු.
ටික වේලාවකට පසු, සෑම පුද්ගලයෙකුටම එම සුප් හෝ කැඳ කෝප්පයක් බැගින් ලබා දෙන්නෙමු. එම ආහාරය එහි “මදීදා” යන නමින් හඳුන්වනු ලැබේ.
ඔවුන් එය පානය කරති.
එම එක් ආහාර වේල ඔවුන්ට ලැබුණහොත්, ජීවත් වීමටත් නැවත සෞඛ්යය ලබාගැනීමටත් එය ප්රමාණවත්ය.
නමුත් ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට එම කුවේට් ෆිල්ස් 15ක් හෝ සෞදි හලලා 17ක් පවා සපයා ගැනීමට හැකියාවක් නොමැත.