ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය හැදෑරීමේ වැදගත්කම සහ එය ඉගෙනීමේ නීතිය
ඉස්ලාමීය දහම තුළ විශ්වාසය ඉතා විශාල වැදගත්කමක් දරයි. මන්ද, ඉස්ලාමය යනු විශ්වාසය හා ක්‍රියාවන් යන දෙකෙන් සමන්විත දහමකි. නිවැරදි විශ්වාසයක් නොමැතිව ක්‍රියාවක් නිවැරදි වන්නේ නැත. එසේම, නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පදනම් කර නොගත් ක්‍රියාවකින් ප්‍රයෝජනයක් ද නොලැබේ.
එබැවින්, ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම, එය ඉගෙනීමේ වැදගත්කම සහ එය හැදෑරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන පැහැදිලි කිරීම සඳහා මෙම ලිපිය ලිවීමට මම කැමැත්තෙමි. අල්ලාහ් මා හට නිවැරදි මඟ පෙන්වීමත්, සාර්ථකත්වයත් ලබා දෙනු මැනව!
හැඳින්වීම
ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමේ වැදගත්කම කුමක්ද? ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව කතා කරන්නේ ඇයි? වෙනත් වචනවලින් පවසන්නේ නම්, අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ ඇයි? එය හැදෑරීමට අපව පොළඹවන හේතු මොනවාද? ප්‍රතිපත්තිය හැදෑරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන මොනවාද?
මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සෙවීමෙන් තවත් ප්‍රශ්න දෙකකට පිළිතුරු අපට අවබෝධ කරගත හැකිය:
නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවශ්‍යතාව අත්‍යවශ්‍ය එකක්ද? ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීම අනිවාර්යද?
අවසානයේදී, ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමේ ආගමික නීතිමය තීන්දුව පිළිබඳව ද අපි සාකච්ඡා කරමු.
මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාදීමේ අරමුණ වන්නේ ප්‍රශ්න හා පිළිතුරු මඟින් අඋක්දාහි වැදගත්කම පැහැදිලි කර එය මනසෙහි ස්ථිර කරගැනීමයි.
ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම දැනගැනීමෙන් දැනුම සොයන පුද්ගලයා එය ඉගෙනීමට වැඩි උනන්දුවක් දක්වන අතර, එය හැදෑරීමට ද ක්‍රියාශීලී වේ. මන්ද, යම් දෙයක අරමුණ, ඉලක්කය හා වැදගත්කම දැනගැනීමෙන් එම දෙයට පුද්ගලයා තුළ විශාල වටිනාකමක් ඇති වේ. එවිට ඔහු එය ලබාගැනීමට උනන්දු වේ.
ඔබ දැනුම සොයන්නේ නම්, වඩාත් වැදගත් දේ පළමුව හඳුනාගන්න. මන්ද, වැදගත් දේ පිළිබඳ දැනුමෙන් ආරම්භ කිරීම ඔබේ ගමන් මඟ කෙටි කරයි.
1. ප්‍රතිපත්තිය යනු ආගමික දැනුම් අතරින් ඉතා වැදගත්ම දැනුමයි
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ එය ඉස්ලාමීය දැනුම් අතරින් අතිශයින්ම වැදගත්ම දැනුම වන බැවිනි.
ප්‍රතිපත්තිය, යහපත් ගතිගුණවලට වඩා වැදගත්ය. ආචාරධර්මවලට වඩා වැදගත්ය. නැමදුම්වලට වඩා වැදගත්ය. ගනුදෙනු හා සමාජීය කටයුතුවලට වඩා වැදගත්ය.
එයට හේතුව වන්නේ, වගකීම් පැවරී ඇති පුද්ගලයෙකුට ඉටු කළ යුතු පළමු කාර්යය නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය ලබාගැනීම වීමයි. යම් පුද්ගලයෙකු ඉස්ලාමයට පිවිසෙන විට, නැමදුම් ඉගෙනීමට පෙර තව්හීද් (අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය) පිළිබඳව දැනගත යුතුය.
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මුආද් (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා යේමනයේ ජනතාව වෙත යැවූ අවස්ථාවේදී මෙසේ පැවසූහ:
“ඔබ ඔවුන්ට මුලින්ම ආරාධනා කළ යුත්තේ අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය පිළිගැනීමටය. ඔවුන් එය අවබෝධ කරගත් පසු, අල්ලාහ් ඔවුන්ට දිනකට පස්වේලේ සලාතය අනිවාර්ය කර ඇති බව ඔවුන්ට දන්වන්න.”
මෙම හදීසය මඟින් ප්‍රතිපත්තියෙහි ප්‍රධානතම මාතෘකාව වන තව්හීද්හි වැදගත්කම පැහැදිලි වේ. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ක්‍රියාවන් වෙත ආරාධනා කිරීමට පෙර විශ්වාසය නිවැරදි කරගැනීමට ආරාධනා කළහ. සලාතය පිළිබඳ නියෝගයට පෙර තව්හීද් පිළිබඳව සඳහන් කළහ.
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ තමන්ට නබිත්වය ලැබීමෙන් පසු මක්කාවේ වසර දහතුනක් ගත කළහ. එම කාලය තුළ ජනතාවගේ විශ්වාසය නිවැරදි කරගැනීමටත්, තව්හීද් (ඒක දේවත්වය) වෙත ඔවුන් කැඳවීමටත් උත්සාහ කළහ. ආගමික අනිවාර්ය වගකීම් බොහොමයක් නියම වූයේ මදීනාවට පැමිණීමෙන් පසුවය.
මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ, ඉස්ලාමීය දආවාවේ මුල්ම හා ප්‍රධානතම කාර්යය වන්නේ ප්‍රතිපත්තිය ඉගැන්වීම හා එය නිවැරදි කිරීම බවයි. විශ්වාසය නිවැරදි කිරීමෙන් පසුව පුද්ගලයාට ක්‍රියාවන් පිළිබඳ වගකීම් පැවරේ. එසේ කරන්නේ නැමදුම් හා හැසිරීම් ඇතුළු සියලු ක්‍රියාවන් නිවැරදි විශ්වාසයක් මත ගොඩනැගිය යුතු බැවිනි.
2. වැරදි විශ්වාස නිවැරදි කරගැනීම සඳහා ප්‍රතිපත්තිය හැදෑරීම
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ අපගේ විශ්වාසය නිවැරදි කරගැනීම සඳහාය.
විශ්වාසය නිවැරදි කරගැනීම ඉතා වැදගත් කරුණකි. මන්ද, මිනිසාගේ ක්‍රියාවන් ගොඩනැගෙන්නේ විශ්වාසය මත වන අතර, යහපත් ක්‍රියාවන් පිළිගැනීම ද විශ්වාසයේ මූලික කරුණු ෂිර්ක් (අල්ලාහ්ට හවුල්කරුවන් තැබීම) හා කුෆ්ර් (ප්‍රතික්ෂේපය) වැනි කරුණුවලින් නිදහස්ව තිබීම මත රඳා පවතී.
යම් පුද්ගලයෙකුගේ විශ්වාසය තුළ මහා කුෆ්ර් හෝ ෂිර්ක් අඩංගු වුවහොත්, ඔහු කාෆිර් (ප්‍රතික්ෂේපකයෙකු) බවට පත්වේ.
කාෆිර් පුද්ගලයෙකු කොතරම් යහපත් ක්‍රියාවන් සිදු කළත්, ඒවා පරලොවදී ඔහුට ප්‍රයෝජනවත් නොවේ.
එබැවින්, විශ්වාසය නිවැරදි නොවේ නම්, එම විශ්වාසය මත ගොඩනැගෙන ක්‍රියාවන් හා ප්‍රකාශයන්හි ප්‍රතිඵල ද නිෂ්ඵල වේ. උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“ඔබ ෂිර්ක් කළහොත්, ඔබගේ ක්‍රියාවන් නිෂ්ඵල වනු ඇත. තවද ඔබ අලාභවන්තයන් අතරට පත්වනු ඇත.” (සූරා අස්-සුමර්: 65)
තවද අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“ඔවුන් ෂිර්ක් කළේ නම්, ඔවුන් සිදු කළ සියලු ක්‍රියාවන් නිෂ්ඵල වනු ඇත.” (සූරා අල්-අන්ආම්: 88)
එනම්, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන් නිෂ්ඵල වනු ඇත. එබැවින් විශ්වාසය නිවැරදි කරගැනීමකින් තොරව ක්‍රියාවන්හි සැබෑ ප්‍රයෝජනයක් නොමැත.
3. නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමෙන් මිනිසා ෂිර්ක්වලින් ආරක්ෂා වේ
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ නිවැරදි විශ්වාසය ඉගෙනීම මඟින් ෂිර්ක්වලින් ආරක්ෂා විය හැකි බැවිනි. නිවැරදි විශ්වාසය අමතක කිරීම ෂිර්ක්වලට වැටීමට හේතුවක් විය හැකිය.
විශ්වාසය ෂිර්ක්වලින් හා පුද්ගලයෙකු ඉස්ලාමයෙන් බැහැර කරන විශ්වාසයන්ගෙන් පිරිසිදුව තබාගැනීම, සදාකාලිකව නිරයේ සිටීම හා එයින් ගැලවීම අතර තීරණාත්මක වෙනසක් ඇති කරයි.
උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“සැබැවින්ම, තමන්ට හවුල්කරුවන් තබනු ලැබීම අල්ලාහ් සමාව නොදෙයි. එයට පහළින් ඇති පාපයන් තමන් කැමති අයට සමාව දෙයි. යමෙක් අල්ලාහ්ට හවුල්කරුවන් තබන්නේද, සැබැවින්ම ඔහු මහත් පාපයක් ගොතා ඇත.” (සූරා අන්-නිසා: 48)
4. ප්‍රතිපත්තිය යනු ගෞරවනීයම හා ශ්‍රේෂ්ඨතම දැනුමයි
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ එය දැනුම් අතරින් වඩාත් ගෞරවනීය, ශ්‍රේෂ්ඨ හා උසස් දැනුම වන බැවිනි.
යම් දැනුමක ගෞරවය හා ශ්‍රේෂ්ඨත්වය තීරණය වන්නේ එම දැනුමෙන් අධ්‍යයනය කරන විෂයයේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය අනුවය. උත්තරීතර අල්ලාහ්ගේ සත්තාව හා ගුණාංගවලට වඩා ශ්‍රේෂ්ඨ දෙයක් නැත. අඋක්දා විෂයයෙන් අධ්‍යයනය කරනු ලබන්නේ ඒවා පිළිබඳවය.
5. නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය අල්ලාහ් පිළිබඳ බිය වැඩි කර පාපයන්ගෙන් ඈත් කරයි
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ අල්ලාහ් පිළිබඳ අපගේ බිය හා ගෞරවය වැඩි කරගැනීම සඳහාය.
ප්‍රතිපත්තිය තුළ තව්හීද් අන්තර්ගත වේ. එනම්, අල්ලාහ්ට සුදුසු දේ හා නුසුදුසු දේ හඳුනාගැනීම සහ අල්ලාහ් පිළිබඳ නිවැරදි දැනුම ලබාගැනීමයි. අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුම වැඩි වීම ඔහුට බියෙන් හා ගෞරවයෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමේ මූලික හේතුවකි.
එබැවින්, ගැත්තෙකු අල්ලාහ් පිළිබඳව වැඩි වැඩියෙන් දැනගන්නා තරමට, ඔහු තුළ අල්ලාහ් පිළිබඳ බිය ද වැඩි වේ.
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ ආශාවන් හා පරීක්ෂාවන් නිසා නොමඟ යාමෙන් ආරක්ෂා වීමටත්, පාපයන් සිදු කිරීමෙන් ඈත් වීමටත්ය.
අල්ලාහ් තමන්ව දකින බවත්, තමන්ගේ වචනවලට සවන් දෙන බවත්, තමන් ගැන නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින බවත් දන්නා මුස්ලිම්වරයෙකු අල්ලාහ්ට අකීකරු වන්නේ කෙසේද?
6. නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය සැකසහිත හා නොමඟ යවන අදහස්වලින් ආරක්ෂාව සපයයි
අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ මුහුදු රළ මෙන් පැතිරෙන සැකසහිත අදහස්වලින් හා නොමඟ යවන මතවාදවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහාය.
ලෝකය තුළ වැරදි මතවාද, විනාශකාරී අදහස්, සදාචාරය පිරිහීමට හේතු වන චින්තන හා වැරදි මාර්ග රැසක් පවතී.
මෙවැනි මතවාද හා අදහස් ඉදිරියේදී මුස්ලිම්වරයෙකුට නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ දැනුමක් හා අවබෝධයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍යය. එවිට ඔහුට යහපත හා අයහපත, නිවැරදි දේ හා දුර්වල දේ, සත්‍යය හා අසත්‍යය වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය.
7. අප ප්‍රතිපත්තිය හදාරන්නේ ඇයි?
ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමේදී අපගේ අරමුණු හා චේතනා විය යුත්තේ පහත සඳහන් කරුණු සාක්ෂාත් කරගැනීමයි. නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය හැදෑරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන ද මේවාය.
1. ක්‍රියාවන්ට පෙර ප්‍රතිපත්තිය ඉගැන්වූ දූතවරුන් අනුගමනය කිරීම
උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“සෑම ජන සමූහයකටම අපි දූතයෙකු යැව්වෙමු. ‘නුඹලා අල්ලාහ්ට නැමදුම් කරනු. තාගූත්වලින් වැළකී සිටිනු’ යනුවෙනි.” (සූරා අන්-නහ්ල්: 36)
තවද අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“ඔබට පෙර අපි කිසිදු දූතයෙකු යැවූයේ නැත; ‘මා හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැත. එබැවින් නුඹලා මට පමණක් නැමදුම් කරනු’ යනුවෙන් ඔහුට අපි දේව පණිවිඩය පහළ කළෙමු.” (සූරා අල්-අන්බියා: 25)
2. බිද්අත් හා ෂිර්ක්වලින් අපගේ විශ්වාසය පිරිසිදු කරගැනීම
අපගේ විශ්වාසය තුළට ඇතුළු වී ඇති බිද්අත් (ආගම තුළ අලුතින් හඳුන්වා දෙන ලද දේ) හා ෂිර්ක්වලින් එය පිරිසිදු කරගත යුතුය.
කුෆ්ර් හා ෂිර්ක්වලින් ආරක්ෂා වීම නිරයෙන් ගැලවීමේ මූලික කරුණකි. එහෙත් සම්පූර්ණ ගැලවීම ලබාගැනීම සඳහා අල්ලාහ්ගේ හා එතුමාගේ දූතයාණන්ගේ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) අභිමතයට අනුව අපගේ ප්‍රකාශ හා ක්‍රියාවන් නිවැරදි කරන ආගමික දැනුම ද අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම, නැමදුම් බිද්අත්වලින් ආරක්ෂා කරගැනීම ද අවශ්‍යය.
3. ෂිර්ක්වලට වැටීමෙන් හා බිද්අත්වලට යොමුවීමෙන් ආරක්ෂා වීම.
4. අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුම ලබාගෙන, එමඟින් ඔහු පිළිබඳ බිය හා ගෞරවය වැඩි කරගැනීම සහ ඔහුට අකීකරු වීමෙන් වැළකී සිටීම.
5. පරීක්ෂාවන් හා නොමඟ යවන තත්ත්වයන්ගෙන් ගැලවීම.
විශ්වාසය සම්බන්ධ පරීක්ෂාවන්ගෙන් ගැලවීමට ඇති මාර්ගය වන්නේ නිවැරදි විශ්වාසය ඉගෙනීමයි.
6. වැරදි විශ්වාසයන් හා අසත්‍ය මතවාදවලට එරෙහිව කටයුතු කිරීම.
7. අප තුළ පවතින අඥානකම දුරු කරගැනීම.
ප්‍රතිපත්තිය (ඉස්ලාමීය විශ්වාසය) පිළිබඳ සැලකිල්ලක් නොදක්වා ඊමාන් පමණක් ප්‍රමාණවත් යැයි පැවසීමේ වැරදි බව
අඋක්දාහි වැදගත්කම ඉගෙනගැනීම තුළින්, අඋක්දා පිළිබඳ සැලකිල්ලක් නොදක්වා ඊමාන් (විශ්වාසය) පමණක් ප්‍රමාණවත් යැයි පවසන අදහසෙහි වැරදි බව අපට පැහැදිලි වේ. මන්ද, අඋක්දා නිවැරදි වූ විට පමණක් ඊමාන් සැබෑ ඊමාන් බවට පත්වේ. අඋක්දා නිවැරදි නොවේ නම්, එය සැබෑ ඊමාන් හෝ දහම ලෙස සැලකිය නොහැකිය.
ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීම අත්‍යවශ්‍යද?
ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම ඉගෙනගැනීම තුළින් අපට තවත් වැදගත් ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දිය හැකිය. එනම්, අඋක්දා ඉගෙනීම අත්‍යවශ්‍යද යන්නයි.
පිළිතුර:
ඔව්. ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීම මිනිසාට අත්‍යවශ්‍ය අවශ්‍යතාවකි. එය නොමැතිව මිනිසාට සිටිය නොහැකිය.
මිනිසාගේ ස්වභාවික සහජ නැඹුරුව අනුව, අසාමාන්‍ය බලයක් ඇති, තමන් සහ තමන් වටා ඇති සියලු මැවීම් කෙරෙහි පූර්ණ බලය පවත්වන පරමාධිපතියෙකු වෙත යොමුවීමට ඔහු තුළ නැඹුරුවක් පවතී. මෙම විශ්වාසය මිනිසා තුළ ස්වභාවයෙන්ම පවතින ආගමික නැඹුරුව සපුරාලයි.
ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය පදනම් වී ඇත්තේ එම ස්වභාවික සහජ නැඹුරුවට ගැළපෙන, මිනිසාගේ බුද්ධියට හා විශ්වය තුළ ඔහුට හිමි ස්ථානයට ගරු කරන නිවැරදි විශ්වාසය මතය.
නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවශ්‍යතාව අත්‍යවශ්‍යද?
ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම ඉගෙනගැනීම තුළින් අපට තවත් වැදගත් ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දිය හැකිය. එනම්, නිවැරදි අඋක්දා පිළිබඳ අවශ්‍යතාව අත්‍යවශ්‍යද යන්නයි.
පිළිතුර:
ඔව්. නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවශ්‍යතාව අතිශයින්ම අත්‍යවශ්‍යය. හදවතට ජීවයක්, සිතට සැනසීමක් හා ජීවිතයට සතුටක් ලැබෙන්නේ නිවැරදි අඋක්දා තුළින් පමණි.
අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුම, ඔහුගේ ඒකීයත්වය පිළිගැනීම, ඔහුට ආදරය කිරීම හා ඔහු පිළිබඳ බිය ඇති කරගැනීම, ඔහුගේ නියෝග හා තහනම් කිරීම්වලට ගරු කිරීම, ඔහුගේ පොරොන්දු හා අනතුරු ඇඟවීම් සත්‍ය බව පිළිගැනීම යන කරුණු මත පදනම් වූ නිවැරදි අඋක්දා ගැත්තෙකුගේ හදවත තුළ ස්ථාපිත වූ විට, ඔහු මෙලොව හා පරලොව සතුට අත්විඳියි. ඔහු නිසා සමාජය ද සතුටට පත්වේ.
මන්ද, පුද්ගලයෙකුගේ හැසිරීම යහපත් වීම ඔහුගේ විශ්වාසය හා අදහස් නිවැරදි වීම මත රඳා පවතී. එසේම, පුද්ගලයෙකුගේ හැසිරීම පිරිහීම ඔහුගේ විශ්වාසය දූෂිත වීම හා එය නොමඟ යාම මත රඳා පවතී.
නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය සමඟ කනස්සල්ලට සමුදෙමු
නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය මඟින් ගැත්තා කනස්සල්ලෙන්, මානසික ආතතියෙන් හා මානසික අවපීඩනයෙන් මිදෙයි.
නිවැරදි විශ්වාසයක් ඇති පුද්ගලයා අල්ලාහ්ගේ කද්ර් (පූර්ව නියමය) පිළිබඳව විශ්වාස කරයි. සියලු කටයුතු පාලනය කරන්නේ අල්ලාහ් බවත්, ඔහු පාපයන්ට සමාව දෙන්නා බවත් පිළිගනියි.
ඔහු යම් දුෂ්කරතාවකට මුහුණ දුන් විට තම පරමාධිපතිගෙන් ප්‍රාර්ථනා කරයි. එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ දුෂ්කරතාව දුරු කරයි. ඔහු පාපයක් කළ විට සමාව අයැද සිටියි. එවිට අල්ලාහ් ඔහුට සමාව දෙයි. ඔහුට දුක ඇති කරන යම් සිදුවීමක් සිදු වූ විට අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කරමින්, “ඉන්නා ලිල්ලාහි ව ඉන්නා ඉලෙයිහි රාජිඋන්” යැයි පවසයි.
මන්ද, සියල්ල නියම කරන්නේ අල්ලාහ් බවත්, ඔහු යම් දෙයක් නියම කරන්නේ ප්‍රඥාවන්ත හේතුවක් මත බවත් ඔහු දනියි. එබැවින් ඔහු මානසික අවපීඩනයට පත් නොවේ. අල්ලාහ්ගේ දයාව පිළිබඳ බලාපොරොත්තු අත් නොහරියි.
නිවැරදි විශ්වාසයක් ඇති පුද්ගලයා සන්සුන් මනසකින්, සැනසිලිදායක හදවතකින් හා තෘප්තිමත් ජීවිතයකින් සිටිනු ඔබට දැකගත හැකිය. ඔහු නිරන්තර කනස්සල්ලෙන් හෝ ව්‍යාකූලත්වයෙන් පීඩා විඳින්නේ නැත.
ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු මෙසේ පැවසූ බව සඳහන් වේ:
“අපි සිටින්නේ එතරම් සතුටකිනි. එම සතුට රජවරුන් දැනගත්තේ නම්, එය ලබාගැනීම සඳහා ඔවුන් අප සමඟ සටන් කරනු ඇත.”
විද්වතෙකු වූ අබ්දුල්ලාහ් බින් අල්-මුබාරක් තුමාගෙන් මෙසේ විමසන ලදී:
“රජවරුන් කවුරුන්ද?”
එතුමා පිළිතුරු දුන්නේය: “අල්ලාහ්ට අවනත වීම සඳහා මෙලොව ආශාවන් අත්හරින (අල්ලාහ්ට අවනතව ජීවත් වන තවුන්).”
“එසේ නම්, පහත්ම අය කවුරුන්ද?”
එතුමා පැවසුවේය: “තම ආගම ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් මෙලොව වාසි ලබාගන්නා අයයි.”
“එසේ නම්, ඔවුන් අතරින් වඩාත්ම පහත් අය කවුරුන්ද?”
එතුමා පැවසුවේය: “තමන්ගේ ආගම නොසලකා හරිමින් අන් අයගේ මෙලොව ජීවිතය යහපත් කර දීමට උත්සාහ කරන අයයි.”
නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය නොමැතිව කිසිදු ගැත්තෙකුට පරලොව ගැලවීම ලබාගත නොහැකිය. උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“ඔවුන් ෂිර්ක් කළේ නම්, ඔවුන් සිදු කළ සියලු ක්‍රියාවන් නිෂ්ඵල වනු ඇත.” (සූරා අල්-අන්ආම්: 88)
එබැවින්, නිවැරදි ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ අවශ්‍යතාව අතිශයින්ම අත්‍යවශ්‍යය.
ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව අවධානය යොමු කිරීම යනු ෆික්හ් නොසලකා හැරීම නොවේ
ප්‍රතිපත්තිය කෙරෙහි අපගේ අවධානය හා උනන්දුව යොමු කිරීම නිසා ෆික්හ් (ඉස්ලාමීය නීති විද්‍යාව) හා යහපත් ගතිගුණ නොසලකා හැරිය යුතු බව අදහස් නොවේ. මන්ද, ඉස්ලාමය යනු විශ්වාසය හා ක්‍රියාවන් යන දෙකෙන් සමන්විත දහමකි.
මුස්ලිම් සමාජය තුළ ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය අහිමි වීමේ ප්‍රතිවිපාක
ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම, එය ඉගෙනීමේ ප්‍රයෝජන සහ එය හැදෑරීමට අවධානය යොමු කළ යුතු හේතු පිළිබඳව අප දැනගත් පසු, දැන් තවත් වැදගත් මාතෘකාවක් වෙත යොමු වෙමු.
එනම්, මුස්ලිම් සමාජය තුළ ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය අහිමි වීමෙන් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාකයි.
මිනිසෙකු දරන විශ්වාසය ඔහුගේ හැසිරීම් හා ක්‍රියාකලාපයන්ට බලපාන බවට සැකයක් නැත. එම විශ්වාසය තුළ යම් අපගමනයක් ඇති වුවහොත් හෝ එය අහිමි වුවහොත්, එහි බලපෑම ඔහුගේ දෛනික ක්‍රියාකාරකම් හා සදාචාරාත්මක ජීවිතය තුළ දක්නට ලැබේ. ඉන්පසු එය සමස්ත සමාජයේ ජීවිතයට ද පැහැදිලි බලපෑමක් ඇති කරයි. මන්ද, සමාජය හා එහි සාමාජිකයන් එකිනෙකාගෙන් වෙන් කළ නොහැකි බැවිනි.
ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය අහිමි වීමේ ප්‍රතිවිපාක පහත පරිදි වේ
1. දුෂ්කර හා පීඩාකාරී ජීවිතයක් ගත කිරීම
මිනිසුන් මානසික කනස්සල්ලට හා ව්‍යාකූලත්වයට පත්වීමත්, හදවතේ සැනසීම හා සිතේ නිස්කලංකභාවය අහිමි වීමත් මෙහි ප්‍රතිවිපාක වේ.
උත්තරීතර අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි:
“යමෙක් මාගේ උපදේශයෙන් (අල්-කුර්ආනයෙන්) පිටුපාන්නේද, සැබැවින්ම ඔහුට දුෂ්කර ජීවිතයක් ඇත. තවද, කියාමත් දිනයේදී අපි ඔහුව අන්ධයෙකු ලෙස නැඟිටුවන්නෙමු.” (සූරා තාහා: 124)
අල්ලාහ් පිළිබඳ විශ්වාසයේ දුර්වලතාවක් ඇති පුද්ගලයෙකුටත්, කද්ර් හා පූර්ව නියමය පිළිබඳ විශ්වාසයේ දුර්වලතාවක් ඇති පුද්ගලයෙකුටත් අල්ලාහ්ගේ නියමය පිළිබඳ තෘප්තිමත් විය හැක්කේ කෙසේද?
එවැනි පුද්ගලයෙකු තමන්ට සිතෙන ඕනෑම දෙයක් කරයි. ඔහු වැළැක්වීමට අල්ලාහ් පිළිබඳ විශ්වාසයක් නැත. ඔහුට ජීවිතයේ පැහැදිලි අරමුණක් ද නැත.
පුද්ගලයෙකු තම පරමාධිපති පිළිබඳව විශ්වාස කර, ඔහුගේ ආගමික නීති අනුව ස්ථිරව ජීවත් වන්නේ නම්, අල්ලාහ් ඔහුට සතුට හා ස්ථාවරත්වය ලබා දෙයි. ඔහුට ජීවිතය පහසු කර දෙයි. ඔහුට ජීවත් වීමට අවශ්‍ය අවම පහසුකම් පමණක් තිබුණ ද එය එසේමය.
එහෙත් යමෙක් තම පරමාධිපති ප්‍රතික්ෂේප කර, ඔහුට නැමදුම් කිරීමෙන් උඩඟු ලෙස වැළකී සිටින්නේ නම්, ඔහුට සියලු සැප පහසුකම් හා ලෞකික සම්පත් තිබුණ ද අල්ලාහ් ඔහුගේ ජීවිතය පීඩාකාරී කරයි. ඔහු වෙත කනස්සල්ල හා දුක් කරදර එක්රැස් වේ.
තම ජනතාවට සියලු සුඛෝපභෝගී පහසුකම් ලබා දී ඇති රටවල පවා බොහෝ දෙනෙකු සියදිවි නසාගන්නා බව අපට දැකගත හැකිය.
ජීවිතය විඳීමට යැයි පවසමින් විවිධ ගෘහ භාණ්ඩ හා සංචාර සඳහා අධික ලෙස වියදම් කරන ආකාරය ද අපි දකිමු. එවැනි අධික වියදම්වලට හේතුව වන්නේ හදවත තුළ ඊමාන් නොමැති වීමෙන් ඇතිවන හිස් බව, මානසික පීඩනය හා අසහනයයි. එම කනස්සල්ල දුරු කරගැනීම සඳහා ඔවුහු නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන විවිධ ක්‍රම අනුගමනය කරති.
2. මිනිසුන් අතර ආත්මාර්ථකාමීත්වය වැඩි වීම
සෑම පුද්ගලයෙකුම තමන්ගේම වාසිය ගැන පමණක් සිතන තත්ත්වයක් ඇති වේ. තමන්ගේ වාසිය අන් අයට හානි කළ ද ඔහු ඒ ගැන සැලකිලිමත් නොවේ.
උදාහරණයක් ලෙස, අන්‍ය පිරිමින් ඉදිරියේ තම අලංකාරය හා ශරීරයේ ආකර්ෂණීය අංග ප්‍රදර්ශනය කරන කාන්තාවක්, එම හැසිරීම තම මුස්ලිම් සහෝදරයන්ට ඇති කරන බලපෑම ගැන නොසිතිය හැකිය.
එවැනි හැසිරීම හේතුවෙන් ඇය අල්ලාහ්ගේ දඬුවමට ලක්වීමට ඉඩ ඇත. ඇය තම මුස්ලිම් සහෝදරයන් අතර පෙළඹවීමක් හා පරීක්ෂාවක් ඇති කිරීමට අදහස් කළත් නැතත්, එම ක්‍රියාවම එවැනි පරීක්ෂාවකට හේතුවක් විය හැකිය.
පුද්ගලයෙකුගේ සැබෑ තත්ත්වය ඔහුගේ ක්‍රියාවන් තුළින් පැහැදිලි වේ.
3. මිනිසුන් අතර අපරාධ වැඩි වීම
යම් පුද්ගලයෙකුට තවත් අයෙකුගෙන් පළිගැනීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔහු පළිගැනීමට ක්‍රියා කරයි. ඔහු වළක්වාලීමට දහම පිළිබඳ බියක් හෝ ආගමික අවබෝධයක් නොමැති වේ.
4. සමාජය දූෂිත වීම
සමාජයේ සාමාජිකයන් දූෂිත වූ විට, සමස්ත සමාජයම දූෂිත තත්ත්වයට පත්වේ.
5. ජීවිතයෙන් මිදීම සඳහා සියදිවි නසාගැනීම් වැඩි වීම
සියදිවි නසාගන්නා බොහෝ දෙනා දුප්පත්කම නිසා එසේ කරන බව පැවසිය නොහැකිය. ඔවුන් අතර ධනවත් හා සුඛෝපභෝගී ජීවිත ගත කරන අය, වෛද්‍යවරුන් සහ මිනිසුන්ට සතුට ලබාදීමට හැකි යැයි සිතන මනෝ වෛද්‍යවරුන් පවා සිටිති.
6. මිනිසුන් අතර වෛරය හා ක්‍රෝධය පැතිරීම
මෙයට හේතුව වන්නේ ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ කද්ර් හා පූර්ව නියමය පිළිබඳ විශ්වාසය දුර්වල වීමයි.
7. මිනිසුන් අතර මිථ්‍යා විශ්වාස හා බිය පැතිරීම
ෂිර්ක් හේතුවෙන් මිනිසුන් තම ලෞකික ජීවිතය පිළිබඳව විවිධ බිය ඇති කරගනිති. ඇතැම් පුද්ගලයන් අල්ලාහ්ට පමණක් හිමි බලතල හා ගුණාංග මැවූ ගැත්තන්ට ද ආරෝපණය කරන ආකාරය ඔබට දැකගත හැකිය.
8. පුද්ගලයා තමන්ටත් අන් අයටත් අසාධාරණකම් කිරීම
එවැනි පුද්ගලයෙකු තමන්ට පමණක් නොව, අවට සිටින මිනිසුන්ට හා අනෙකුත් මැවීම්වලට ද අසාධාරණකම් කරයි. අයිතියක් හිමි අයෙකුට ඔහුගේ අයිතිය ලබාදිය යුතු බව ඔහු නොදනියි.
කියාමත් දිනයේදී ඔහු අසාධාරණකම් කළ සෑම මිනිසෙකුම හා සත්වයෙකුම ඔහුට විරුද්ධව නැඟී සිට, තමන්ට සාධාරණය ඉටු කරන ලෙස අල්ලාහ්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ඇත.
ඉස්ලාමීය අඋක්දා නොදන්නා පුද්ගලයා තමන් මැවූ අරමුණට නොගැළපෙන දේ සඳහා තම ජීවිතය යොදවයි. ඔහු තම පරමාධිපතිට නැමදුම් කිරීම වෙනුවට තම ආශාවන්ට හා වෙනත් දේවලට යටත් වෙයි.
අසාධාරණය යනු යම් දෙයක් එයට අදාළ නොවන ස්ථානයක තැබීමයි. එසේ නම්, නැමදුම් ලැබීමට සුදුසු නොවන අයෙකුට නැමදුම් කිරීම තරම් විශාල අසාධාරණයක් තවත් තිබිය හැකිද?
9. ඉස්ලාමීය ප්‍රතිපත්තිය නොදන්නා පුද්ගලයාට අලාභය හා බලාපොරොත්තු සුන්වීම අත්වීම
එවැනි පුද්ගලයෙකුට හදවතට හා ආත්මයට සතුට ලබාදෙන දේ අහිමි වේ. එනම්, අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුම, ඔහු සමඟ රහසිගතව ප්‍රාර්ථනා කිරීමෙන් ලැබෙන සැනසීම සහ ඔහු වෙත සිත යොමු කිරීමෙන් ලැබෙන නිස්කලංකභාවය ඔහුට අහිමි වේ.
ඔහු දුක්ඛිත හා ව්‍යාකූල ජීවිතයක් ගත කළ බැවින් මෙලොව ද අහිමි කරගනියි. තමන් වෙනුවෙන් සම්පත් රැස් කළ තම ජීවිතය ද අහිමි කරගනියි. මන්ද, තමන් මැවූ අරමුණ ඉටු කිරීම සඳහා ඔහු තම ජීවිතය යොදා නොගත් බැවිනි.
ඔහු මෙලොවදී දුක්ඛිතව ජීවත් වී, දුක්ඛිතව මියගොස්, පරලොවදී ද අවාසනාවන්තයන් සමඟ නැවත නැඟිටුවනු ලබයි.
10. සැබෑ ජීවිතය අහිමි වීම
සැබෑ ජීවිතයකට සුදුසු පුද්ගලයා වන්නේ තම පරමාධිපති පිළිබඳව විශ්වාස කර, තම ජීවිතයේ අරමුණ හඳුනාගෙන, තම අවසාන ගමනාන්තය අවබෝධ කරගෙන, මරණයෙන් පසු නැවත නැඟිටුවනු ලබන බව ස්ථිරව විශ්වාස කරන පුද්ගලයාය.
එවැනි පුද්ගලයෙකු සෑම අයිතිවාසිකමක්ම එයට හිමි පුද්ගලයාට ලබා දෙයි. කිසිවෙකුගේ අයිතියක් උල්ලංඝනය නොකරයි. කිසිදු මැවීමකට හානි නොකරයි.
එබැවින් ඔහු සතුටින් ජීවත් වන අතර, මෙලොව හා පරලොව යහපත් ජීවිතයක් ලබාගනියි.
ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමේ ආගමික නීතිමය තීන්දුව
ප්‍රතිපත්තියෙහි වැදගත්කම හා එය අහිමි වීමෙන් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක දැනගත් පසු, දැන් අපි තවත් වැදගත් කරුණක් වෙත යොමු වෙමු. එනම්, ප්‍රතිපත්තිය ඉගෙනීමේ නීතිය.
ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ නීතිමය තීන්දුව ෆික්හ් පිළිබඳ තීන්දුවට සමානය. ප්‍රතිපත්තියෙහි ඇතැම් කරුණු සෑම පුද්ගලයෙකුටම අනිවාර්ය වන අතර, තවත් කරුණු සමාජයේ ප්‍රමාණවත් පිරිසක් ඉටු කළ විට අනෙක් අයගෙන් වගකීම ඉවත් වන අනිවාර්ය වගකීමක් වේ. ෆික්හ්හි ද එවැනි තත්ත්වයක් පවතී.
මෙහි මූලධර්මය වන්නේ:
“දැනුමේ තීන්දුව, එම දැනුම ලබාගැනීමෙන් ඉටු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන කරුණේ තීන්දුව අනුව තීරණය වේ.”
එනම්, යම් අනිවාර්ය කාර්යයක් ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය දැනුම ලබාගැනීම ද අනිවාර්ය වේ. යම් වගකීමක් ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය දැනුම ලබාගැනීම ද වගකීමකි. සුන්නතයක් ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය දැනුම ලබාගැනීම ද සුන්නතයකි.
සෑම පුද්ගලයෙකුටම අනිවාර්ය වන ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ දැනුම යනු ඊමාන් නිවැරදි වීමට අත්‍යවශ්‍ය දැනුමයි. උදාහරණයක් ලෙස, ඊමානයේ කුළුණු හය පිළිබඳව සමස්තයක් වශයෙන් නිවැරදිව විශ්වාස කිරීම.
සමාජයේ ප්‍රමාණවත් පිරිසක් ඉගෙනගත යුතු ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ දැනුම යනු එම කුළුණු හය පිළිබඳව අල්-කුර්ආනය හා සුන්නාවෙන් ලැබෙන සාක්ෂි සමඟ විස්තරාත්මකව දැනගැනීමත්, ඒවාට විරුද්ධ මත දරන්නන්ගේ සැකසහිත තර්ක හඳුනාගෙන ඒවාට පිළිතුරු දීමට දැනගැනීමත්ය.
අවසානයේදී, සියලු යහපත් ක්‍රියාවන් අල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාදයෙන් සම්පූර්ණ වන බැවින් සියලු ප්‍රශංසා අල්ලාහ්ටම හිමි වේවා!
