1. සෆර් මාසය යනු හිජ්රි මාසවල මුහර්රම් මාසයෙන් පසු පැමිණෙන දෙවන මාසයයි.
2. සෆර් යන නාමය ලැබීමට හේතුව: මෙම මාසයේ මක්කා වැසියන් ගමන් සඳහා පිටත්ව යන විට මක්කාව ජනතාවගෙන් හිස්වීම නිසාය. තවත් අදහසක් වන්නේ ඔවුන් යුද්ධ හා ගමන් සඳහා පිටත්ව ගිය විට ඔවුන්ගේ නිවාස හිස්ව තිබීම නිසා මෙම නාමය ලැබුණු බවයි. අරාබි භාෂාවේ “صَفِرَ المكانُ” යන්නෙන් අදහස් වන්නේ “ස්ථානය හිස් විය” යන්නයි.
(බලන්න: ලිසානුල් අරබ් 4/462, තෆ්සීර් ඉබ්නු කසීර් 4/146)
3. සෆර් මාසය සම්බන්ධයෙන් අරාබි ජාහිලිය්යා (ඉස්ලාමයට පෙර) සමයේ විශාල වැරදි දෙකක් තිබුණි:
පළමුවැන්න: එම මාසය ඉදිරියට හා පසුපසට මාරු කරමින් සෙල්ලම් කිරීමයි. ඔවුන් මුහර්රම් මාසය වෙනුවට සෆර් මාසය පූජනීය මාසයක් ලෙස පත් කළහ. අල්ලාහ් ඔවුන් ගැන මෙසේ පවසයි:
{“නියත වශයෙන්ම (පූජනීය මාස) ප්රමාද කිරීම කුෆ්ර් (ප්රතික්ෂේපය) වැඩි කිරීමකි. එයින් ප්රතික්ෂේප කළවුන් නොමඟ යවනු ලැබේ. ඔවුහු එය එක් වසරක අවසර දී, තවත් වසරක තහනම් කරති. අල්ලාහ් තහනම් කළ දේවල ගණනට ගැළපෙන ලෙස සකස් කර, අල්ලාහ් තහනම් කළ දේ ඔවුහු අනුමත කරති.”}
(අත්-තව්බා: 37)
දෙවැන්න: සෆර් මාසය ගැන අසුභ ලකුණු ගැනීමයි. ඔවුන් සෆර් මාසය පිළිබඳ වැරදි විශ්වාසයන් තබාගෙන සිටියහ. ඉස්ලාමය එය අවලංගු කළේය.
4. සෆර් මාසයේ දින හෝ රාත්රී අසුභ යැයි සිතීම අවසර නැත. මෙය ඉස්ලාමය ඉවත් කළ ජාහිලිය්යා ක්රියාවකි.
නබි (ﷺ) තුමාණෝ පැවසූහ:
“රෝග බෝවීමක් නැත, (පක්ෂීන්ගෙන්) අසුභ ලකුණු ගැනීමක් නැත, හාමා නැත, සෆර් නැත.”
(බුහාරි 5707, මුස්ලිම් 2220)
“රෝග බෝවීමක් නැත” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ: අල්ලාහ්ගේ තීරණය නොසලකා රෝග ස්වභාවයෙන්ම බෝවන බවට ජාහිලිය්යා ජනතාව විශ්වාස කළ අදහස ප්රතික්ෂේප කිරීමයි.
“අසුභ ලකුණු ගැනීමක් නැත” යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ: අවාසනාවන්ත ලකුණු විශ්වාස කිරීම නැත යන්නයි.
“හාමා නැත” යනු රාත්රියේ පියාසර කරන පක්ෂියෙකි. ජාහිලිය්යා ජනතාව එය අසුභ ලකුණක් ලෙස සැලකූහ. තවත් අදහසක් වන්නේ මියගිය පුද්ගලයාගේ ආත්මය හෝ ඇටකටු “හාමා” නම් පක්ෂියෙකු බවට පත්වන බව ඔවුන් විශ්වාස කළ බවයි.
5. නබි (ﷺ) තුමාණන්ගේ “සෆර් නැත” යන ප්රකාශයේ අර්ථය වන්නේ: ජාහිලිය්යා සමයේ අරාබිවරු සෆර් මාසය අසුභ මාසයක් ලෙස සැලකූ විශ්වාසය ප්රතික්ෂේප කිරීමයි.
එහි අර්ථය: සෆර් මාසයේ කිසිදු අසුභත්වයක් නැත. එය අනෙක් කාලයන් මෙන්ම වේ. එහි සිදුවන යහපත හා අයහපත අල්ලාහ්ගේ තීරණය අනුව සිදුවේ.
(බලන්න: ලතායිෆුල් මආරිෆ් – ඉබ්නු රජබ් පි. 74, අල් කව්ලුල් මුෆීද් – ඉබ්නු උසයිමීන් 1/564)
6. සෆර් මාසයේ විවාහ වීම, ගමන් කිරීම, රැකියාවක් ආරම්භ කිරීම වැනි දේ අසුභ යැයි සිතා වැළකීම; එම මාසයේ වැඩ කටයුතු නතර කිරීම; හෝ සෆර් මාසය අවසන් වූ පසු අසුභත්වය ඉවත් වූ බව සිතා උත්සව පැවැත්වීම, ආහාර හා රසකැවිලි බෙදා දීම යනාදිය සියල්ල තහනම් කළ අසුභ ලකුණු ගැනීමේ ක්රියාවලට අයත් වේ.
සෆර් මාසය අල්ලාහ්ගේ අනෙක් මාස මෙන්මය. එය නපුරේ හෝ අවාසනාවේ මාසයක් නොවේ. අනෙක් දින හා මාස මෙන්ම එහිද යහපත හා අයහපත සිදුවන්නේ අල්ලාහ්ගේ කැමැත්ත අනුවය.
කාලයන්ට තමන්ගෙන්ම බලපෑමක් කළ නොහැක. සියලු කරුණු අල්ලාහ්ගේ අතෙහි පමණක් ඇත.
අල්ලාහ් පවසයි:
{“ඔබ පවසන්න: අල්ලාහ් අපට ලියා ඇති දේ හැර වෙනත් කිසිවක් අපට සිදු නොවේ. ඔහු අපගේ ආරක්ෂකයාය. විශ්වාස කරන්නන් අල්ලාහ් කෙරෙහිම විශ්වාසය තැබිය යුතුය.”}
(අත්-තව්බා: 51)
7. හෆිළ් ඉබ්නු රජබ් (රහ්) මෙසේ පවසයි:
“සෆර් මාසය හෝ වෙනත් කාලයක් පමණක් අසුභ යැයි විශේෂ කිරීම නිවැරදි නොවේ. සෑම කාලයක්ම අල්ලාහ්ගේ මැවීමකි. මිනිසුන්ගේ ක්රියා සිදුවන්නේ එම කාලයන් තුළය.
විශ්වාසවන්තයෙකු අල්ලාහ්ට අවනත වීමෙන් ගත කරන සෑම කාලයක්ම ඔහුට ආශීර්වාද ලත් කාලයකි. සේවකයෙකු අල්ලාහ්ට අකීකරු වීමෙන් ගත කරන සෑම කාලයක්ම ඔහුට අවාසනාවන්තය.
සැබෑ අවාසනාව යනු අල්ලාහ්ට අකීකරු වීමයි. පව් නිසා අල්ලාහ්ගේ කෝපය ඇතිවේ. අල්ලාහ් තම සේවකයා සමඟ සතුටු වූ විට ඔහු මෙලොව හා පරලොව සතුට ලබයි.”
(ලතායිෆුල් මආරිෆ් පි. 75 – සාරාංශයෙන්)
8. අසුභ ලකුණු ගැනීම සහ අසුභ විශ්වාසයන් තැබීම ෂිර්ක් (අල්ලාහ් සමඟ හවුල් කිරීම) වේ. එය තව්හීද්හි සත්යයට හා පූර්ණත්වයට විරුද්ධය.
හදීසයේ මෙසේ පැමිණේ:
“අසුභ ලකුණු ගැනීම ෂිර්ක්ය. අසුභ ලකුණු ගැනීම ෂිර්ක්ය.” යනුවෙන් තුන්වරක් පැවසූහ.
(අබූ දාවූද් 3910, ඉබ්නු මාජා 3538; අල්බානි විසින් සහීහ් කරන ලදී)
ඒ, අසුභ ලකුණක් ලෙස සලකන දෙය තමන්ට ප්රයෝජනයක් ලබාදෙන බව හෝ හානියක් වළක්වන බව විශ්වාස කරන නිසාය. එය ෂිර්ක් වේ.
9. යමෙකු තමන් දුටු හෝ ඇසූ දෙයක් මත අසුභ ලකුණක් ගත්තේ නම්, එය ඔහුව ඉස්ලාමයෙන් පිටතට ගෙන නොයයි. නමුත් එය කුඩා ෂිර්ක් වේ.
හේතුව: අල්ලාහ් හේතුවක් ලෙස නොපත් කළ දෙයක් ඔහු හේතුවක් ලෙස සලකයි. එය අල්ලාහ් කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය දුර්වල කරයි.
මූලික නීතිය:
“ෂරීඅත් හෝ අල්ලාහ්ගේ තීරණය අනුව හේතුවක් නොකළ දෙයක් හේතුවක් ලෙස ගන්නා පුද්ගලයා කුඩා ෂිර්ක් කළ අයෙකි.”
නමුත්, එම දෙය අල්ලාහ්ගෙන් තොරව ස්වාධීනව බලපෑමක් කරන බව විශ්වාස කළහොත් එය විශාල ෂිර්ක් වේ.
(අල් කව්ලුල් මුෆීද් 1/575 – සුළු වෙනස්කම් සමඟ)
10. සෆර් මාසය අසුභ යැයි සිතීම වැරදි බව පෙන්වන සාක්ෂි අතර, මෙම මාසයේ සිදු වූ විශාල සිදුවීම් හා ජයග්රහණ ද ඇත.
- නබි (ﷺ) තුමාණෝ මක්කාවේ සිට මදීනාවට හිජ්රත් කිරීම සඳහා පිටත්ව ගියේ සෆර් මාසයේය. (සමහරු එය රබීඋල් අව්වල් මාසයේ යැයි පවසති.)
- හිජ්රි දෙවන වසරේ සෆර් මාසයේ අබ්වා යුද්ධය සිදු විය. එය ඉස්ලාමයේ පළමු යුද්ධයයි.
- හිජ්රි 7 වන වසරේ සෆර් මාසයේ කයිබර් ජයග්රහණය සිදු විය. (සමහරු ජුමාදල් උලා යැයි පවසති.)
- හිජ්රි 11 වන වසරේ සෆර් මාසයේ අවසානයේ නබි (ﷺ) තුමාණෝ උසාමා බින් සයිද් (රළි) නායකත්වයෙන් රෝමවරුන්ට එරෙහිව හමුදාවක් යැවූහ.
- හිජ්රි 16 වන වසරේ සෆර් මාසයේ පර්සියානු රාජධානියේ අගනුවර වූ මදායින් ජයග්රහණය කරන ලදී.
11. සෆර් මාසයේ අවසාන බදාදා අනෙක් දින මෙන්මය. එය පමණක් විශේෂ කරගෙන ඉබාදත්, දුආ හෝ සික්ර් කිරීම අවසර නැත.
සමහරු එදින විශාල විපතක් පහළ වන බවත්, දානයක් දීමෙන් හෝ සලාතයක් කිරීමෙන් එම විපතෙන් ආරක්ෂාව ලැබෙන බවත් විශ්වාස කරති.
එවැනි දේවල්:
- එදිනට පමණක් විශේෂ නෆිල් සලාතයක් කිරීම,
- ඇතැම් ආයත් ලියා භාජනවල දමා පානය කිරීම,
- එය නපුර ඉවත් කරන දෙයක් ලෙස සැලකීම,
යනාදිය සියල්ල පදනම් රහිත බිද්අත් (නව ආගමික ක්රියා) හා වැරදි විශ්වාසයන් වේ.
12. සෆර් මාසයේ යහපත, ජයග්රහණය, උපකාරය හා සාර්ථකත්වය විශේෂයෙන් ඇතැයි විශ්වාස කිරීම එක් බිද්අතක් තවත් බිද්අතකින් ප්රතිස්ථාපනය කිරීමකි. එය යහපත් හෝ අයහපත් මාසයක් නොවේ.
13. සමහරු තම ලිපි හෝ කාර්යයන්ගේ දිනය “යහපත් සෆර්” ලෙස ලියති. උදාහරණයක් ලෙස: “යහපත් සෆර් මාසයේ 25 වන දින අවසන් කරන ලදී” යනුවෙන් ලිවීම නිවැරදි නොවේ.
සෆර් මාසය යහපත් මාසයක් හෝ අයහපත් මාසයක් නොවේ.
සමහරු අසුභ විශ්වාසය ඉවත් කිරීමේ අදහසින් “යහපත් සෆර්” යැයි පවසති. මෙයද අවිද්යාව හා වැරදි විශ්වාසයකි.
14. සෆර් මාසයේ හෝ වෙනත් නිශ්චිත දිනයක අනාගතයේ සිදුවන සිදුවීම් ගැන සඳහන් කරන සෑම හදීසයක්ම නබි (ﷺ) තුමාණන් මත ගොතන ලද බොරුවක් බව ඉමාම් ඉබ්නුල් කයියිම් (රහ්) පැහැදිලි කර ඇත.
(අල් මනාරුල් මුනීෆ් පි. 63)
15. එබැවින් සමාජ මාධ්ය හා වෙනත් ස්ථානවල හදීස් බෙදා හැරීමේදී ඉතා සැලකිලිමත් විය යුතුය. එහි සත්යතාව තහවුරු නොකර ප්රචාරය නොකළ යුතුය.
නබි (ﷺ) තුමාණෝ පැවසූහ:
“කවුරුන් හිතාමතා මා ගැන බොරුවක් පවසන්නේද, ඔහු නිරයේ තම ස්ථානය සූදානම් කරගනිත්වා.”
(බුහාරි 110, මුස්ලිම් 3)
තවත් හදීසයක:
“තමා ඇසූ සෑම දෙයක්ම පවසන පුද්ගලයා බොරුකාරයෙකු වීමට එය ප්රමාණවත්ය.”
(මුස්ලිම් 6)
අල්ලාහ් අපට ඔහු කැමති හා සතුටු වන දේවල් කිරීමට තව්ෆීක් ලබා දෙන සේක්වා. දීනය තුළ බිද්අත් කිරීමෙන් අපව ආරක්ෂා කරන සේක්වා.
By: Asshaikh Salih Munajjid