ඉස්ලාම් – ප්රශ්න හා පිළිතුරු (03 වන කොටස) – හදීස් (ඉගෙන ගන්නන් සඳහා)
Q1) ඉතා ප්රකට හදීස් ග්රන්ථ ලෙස හැඳින්වෙන හදීස් ග්රන්ථ මොනවාද?
A)
- සහීහ් බුහාරි
- සහීහ් මුස්ලිම්
- සුනන් අබූ දාවූද්
- ජාමිඋත් තිර්මිදි
- සුනන් අන්-නසාඊ
- සුනන් ඉබ්නු මාජා
Q2) අල්ලාහ්ගේ කුමන අනුග්රහ දෙක මිනිසුන් අපතේ හරිතිදැයි නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පැවසුවේ කුමක්ද?
A) “බොහෝ මිනිසුන් පාඩු ලබන අල්ලාහ්ගේ අනුග්රහ දෙකක් ඇත. ඒවා නම් සෞඛ්යය සහ හිස් කාලය ය.”
(වාර්තා කළේ: ඉබ්නු අබ්බාස් (රළි), බුහාරි)
Q3) “ඔබලා අතරින් ශ්රේෂ්ඨතමයන්” ලෙස නබි (සල්) තුමා කාව හැඳින්වූවාද?
A) “ඔබලා අතරින් ශ්රේෂ්ඨතමයන් වන්නේ අල්-කුර්ආනය ඉගෙනගෙන, එය අන් අයටද උගන්වන අයයි.”
(වාර්තා කළේ: උස්මාන් (රළි), බුහාරි)
Q4) හුදයිබිය්යා ගිවිසුමේ ඇතුළත් නොකළ යුතු බව මක්කාහි කාෆිර්වරු පැවසූ වචනය කුමක්ද?
A) “රසූලුල්ලාහ්” යන වචනය.
Q5) වඩු කාර්මිකයෙකු වූ නබිවරයා කවුද?
A) සකරිය්යා (අලෙයිහිස් සලාම්). (මුස්ලිම්)
Q6) යහපත අපේක්ෂාවෙන් ගමන් කළ යුත්තේ කුමන පල්ලි තුනට පමණක් බව නබි (සල්) තුමා පැවසුවේද?
A)
- මස්ජිදුල් හරාම්
- මස්ජිදුල් අක්සා
- මස්ජිදුන් නබවී
(බුහාරි)
Q7) කාලයට දෝෂාරෝපණය කිරීම පිළිබඳ හදීසය කුමක්ද?
A) අල්ලාහ් මෙසේ පවසන බව නබි (සල්) තුමා ප්රකාශ කළහ:
“මිනිසුන් කාලයට දෝෂාරෝපණය කිරීමෙන් මට අපහාස කරති. කාලය පාලනය කරන්නේ මමය. රාත්රියත් දහවලත් මාරු කරන්නේ මමය.“
(වාර්තා කළේ: අබූ හුරයිරා (රළි), බුහාරි)
Q8) විනිශ්චයකරුවන් වර්ග කීයක්ද?
A) වර්ග තුනකි.
- සත්ය දැනගෙන ඒ අනුව විනිශ්චය කළ අය – ස්වර්ගයට
- සත්ය දැනගෙනත් අසාධාරණ ලෙස විනිශ්චය කළ අය – නිරයට
- සත්ය නොදැන විනිශ්චය කළ අය – නිරයට
(වාර්තා කළේ: බුරයිදා (රළි), අබූ දාවූද්)
Q9) අල්-අෂරතුල් මුබෂ්ෂරා (ස්වර්ගය පිළිබඳ ශුභාරංචි ලැබූ සහාබාවරු) කවුද?
A)
- අබූ බක්ර් (රළි)
- උමර් (රළි)
- උස්මාන් (රළි)
- අලි (රළි)
- තල්හා ඉබ්නු උබයිදුල්ලාහ් (රළි)
- සුබයිර් ඉබ්නු අල්-අව්වාම් (රළි)
- අබ්දුර් රහ්මාන් ඉබ්නු අව්ෆ් (රළි)
- සඅද් ඉබ්නු අබී වක්කාස් (රළි)
- සඊද් ඉබ්නු සයිද් (රළි)
- අබූ උබයිදා ඉබ්නු අල්-ජර්රාහ් (රළි)
(තිර්මිදි, ඉබ්නු මාජා)
Q10) මරණයෙන් පසුවත් මිනිසාට ප්රයෝජන ලැබෙන ක්රියා මොනවාද?
A)
- අඛණ්ඩ සදකා (සදකා ජාරියා)
- ප්රයෝජනවත් දැනුම
- ධර්මිෂ්ඨ දරුවෙකුගේ දුආ
(වාර්තා කළේ: අබූ හුරයිරා (රළි), මුස්ලිම්)
Q11) කවර කරුණු දෙක තිබේ නම් පුද්ගලයෙකු කෘතඥ සහ ඉවසීම ඇති අයෙකු ලෙස අල්ලාහ් සලකන බව නබි (සල්) තුමා පැවසුවේද?
A)
- ආගමික කටයුතුවලදී තමාට වඩා ඉහළ අය දෙස බැලීම.
- ලෞකික පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් තමාට වඩා පහළ අය දෙස බලා අල්ලාහ්ට කෘතඥ වීම.
(තිර්මිදි)
Q12) සියලු සම්පත්වලට වඩා උතුම් සම්පත් මොනවාද?
A)
- අල්ලාහ්ව සිහි කරන දිව
- අල්ලාහ්ට කෘතඥ වන හදවත
- ආගමික ජීවිතයට සහය වන විශ්වාසවන්ත බිරිඳ
(තිර්මිදි)
Q13) මළවුන්ගේ දිනයේ පිළිතුරු දිය යුතු ප්රශ්න පහ මොනවාද?
A)
- ජීවිතය ගත කළේ කෙසේද?
- තරුණ වයස ගත කළේ කෙසේද?
- ධනය උපයාගත්තේ කෙසේද?
- එය වියදම් කළේ කෙසේද?
- දැනුමට අනුව ක්රියා කළේ කෙසේද?
(තිර්මිදි)
Q14) මුනාෆික්වරයාගේ ලක්ෂණ මොනවාද?
A)
- කතා කරන විට බොරු කියයි.
- පොරොන්දුව කඩ කරයි.
- විශ්වාසය භාර දුන් විට වංචා කරයි.
(බුහාරි)
Q15) ආයු කාලයත්, රිස්ක් (ජීවනෝපාය)ත් වැඩි වීමට කැමති අය කළ යුත්තේ කුමක්ද?
A) ඥාතීන් සමඟ හොඳ සම්බන්ධතා පවත්වා ගත යුතුය (සිලතුර් රහිම්).
(වාර්තා කළේ: අනස් ඉබ්නු මාලික් (රළි), බුහාරි)
Q16) කියාමත් දිනයේ අල්ලාහ්ගේ අර්ෂයේ සෙවන ලබන පුද්ගලයන් හත් දෙනා කවුද?
A)
- යුක්තිසහගත පාලකයා
- අල්ලාහ්ගේ ඉබාදත් තුළ හැදී වැඩුණු තරුණයා
- හදවත මස්ජිදයට බැඳී ඇති පුද්ගලයා
- අල්ලාහ් වෙනුවෙන්ම ආදරය කළ, හමු වූ සහ වෙන් වූ දෙදෙනා
- රූමත් හා බලවත් කාන්තාවක් පාපයට ආරාධනා කළ විට “මම අල්ලාහ්ට බිය වෙමි” යැයි පැවසූ පුද්ගලයා
- වම් අතටවත් නොදැනෙන ලෙස රහසිගතව සදකා දුන් පුද්ගලයා
- තනිව සිට අල්ලාහ් සිහි කරමින් ඇස්වලින් කඳුළු වැගිරූ පුද්ගලයා
(බුහාරි)
Q17) නබි (සල්) තුමා උගන්වා දුන් සලවාතය සඳහන් කරන්න.
A)
اللهم صل على محمد وعلى آل محمد كما صليت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد.
Q18) ආයිෂා (රළි) මව්තුමියට අපවාද කළ මුනාෆික්වරයා කවුද?
A) අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු උබයි ඉබ්නු සලූල්.
(බුහාරි)
Q19) ආයිෂා (රළි) මව්තුමියට එල්ල කළ අපවාදය පිළිබඳ පහළ වූ අල්-කුර්ආන් ආයත් මොනවාද?
A)
- සූරා අන්-නූර් 24:11
- සූරා අන්-නූර් 24:23
Q20) කාන්තාවක් විවාහ කරගනු ලබන්නේ කුමන හේතු හතර නිසාද?
A)
- ඇයගේ ධනය
- ඇයගේ වංශය/තත්ත්වය
- ඇයගේ රූපලාවණ්යය
- ඇයගේ දහම
නබි (සල්) තුමා පැවසුවේ:
“දහමට කැපවූ කාන්තාව තෝරා විවාහ කරගන්න.”
(මුස්ලිම්)
Q21) දරුවන්ට සලාතය අණ කළ යුත්තේ කුමන වයසේදීද?
A)
වයස අවුරුදු 7 වන විට සලාතය අණ කරන්න.
අවුරුදු 10 වන විටත් එය ප්රතික්ෂේප කළහොත් (විනය සඳහා) දඬුවම් කරන්න.
(අබූ දාවූද්)
Q22) “නිරාහාරව සිටින පුද්ගලයාට සතුටු දෙකක් ඇත” යැයි නබි (සල්) තුමා පැවසූ සතුටු දෙක මොනවාද?
A)
- උපවාසය අත්හරින අවස්ථාවේ සතුට.
- පරලොවේ තම පරමාධිපතියා හමුවන විට ඇතිවන සතුට.
(තිර්මිදි)
Q23) රමළාන් උපවාසය අනිවාර්ය කළේ හිජ්රි කීවැනි වර්ෂයේදීද?
A) හිජ්රි දෙවන වසරේදී.
Q24) ගින්න දර විනාශ කරනවා සේ කුමන ක්රියාව යහපත් ක්රියා විනාශ කරයිද?
A) ඊර්ෂ්යාව (හසද්).
(අබූ දාවූද්)
Q25) කියාමත් දිනයේ මුඃමින්වරයාගේ තරාදියේ වඩාත් බර වන්නේ කුමක්ද?
A) යහපත් චරිතය (හොඳ ආචාරධර්ම).
නබි (සල්) තුමා පැවසුවේ:
“කියාමත් දිනයේ මුඃමින්වරයාගේ තරාදියේ යහපත් චරිතයට වඩා බර දෙයක් නොමැත.”
(අබුද් දර්දා (රළි), තිර්මිදි සහ අහ්මද්)
Q26) අහංකාරය යනු කුමක්ද?
A) නබි (සල්) තුමා පැවසුවේ:
“අහංකාරය යනු සත්ය ප්රතික්ෂේප කිරීමත්, මිනිසුන් හෙළා දැකීමත්ය.”
(ඉබ්නු මස්ඌද් (රළි), මුස්ලිම් සහ තිර්මිදි)
Q27) නබි (සල්) තුමා පැවසූ “නරකම සොරා” කවුද?
A)
නබි (සල්) තුමා පැවසුවේ:
“සලාතයේ සොරකම් කරන පුද්ගලයායි.”
සහාබාවරු ඇසූහ:
“සලාතයේ සොරකම් කරන්නේ කෙසේද?”
නබි (සල්) තුමා පිළිතුරු දුන්නේ:
“තම රුකූ සහ සුජූද් සම්පූර්ණ ලෙස ඉටු නොකරන තැනැත්තාය.”
(වාර්තා කළේ: අබූ කතාදා (රළි), අහ්මද්, හාකිම්, තබරානි)