මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) ජීවිත කතාව
1) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබුවේ කෙබඳු ජනතාවක් ජීවත් වූ කාලයකද?
ගල්, පිළිම සහ ජීවත් වී පසුව මියගිය යහපත් මිනිසුන්ගේ රූප දේවත්වයට පත් කර, ඒවා දෙවියන් ලෙසත් දෙවියන්ට සමීප කරවන අය ලෙසත් වන්දනා කළ, අඥානකමේ යුගයේ ජනතාව ජීවත් වූ සමාජයක මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබූහ.
Q2) අඥානකමේ යුගයේ ජනතාව වන්දනා කළ දෙවිවරුන් කිහිප දෙනෙකුගේ නම් සඳහන් කරන්න.
ලාත්, මනාත්, උස්සා සහ හුබල් යනු මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබූ කාලයේ ජනතාව වන්දනා කළ දෙවිවරුන්ගෙන් කිහිප දෙනෙකි.
Q3) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබූ කාලයේ එම ජන සමාජය කෙබඳුද?
අසාධාරණය සෑම තැනකම පැතිර තිබුණි. දුර්වලයන්ට කිසිදු අයිතියක් නොතිබුණි. ගැහැණු දරුවන් පණපිටින් වළ දමනු ලැබූහ. පූජනීය දේවල් නොසලකා හරින ලදී. බලවත් අය දුර්වලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සූරාකෑහ. සීමාවකින් තොරව බොහෝ භාර්යාවන් විවාහ කරගෙන සිටියහ. කාමචාරය පැතිර තිබුණි. සුළු කරුණු නිසා පවා විවිධ ගෝත්ර අතර යුද්ධ සිදුවෙමින් තිබුණි.
Q4) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) කුමන නබිවරයෙකුගේ පරම්පරාවට අයත් වූහ?
නබි ඉබ්රාහීම් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පුත් නබි ඉස්මාඊල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාගේ පරම්පරාවට අයත් වූහ.
Q5) නබිතුමා (සල්) කුමන ගෝත්රයට අයත් වූහ?
අරාබිවරුන් අතර උසස් ගෝත්රයක් වූ කුරෛෂ් ගෝත්රයට අයත් වූහ.
Q6) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) සීයාගේ නම කුමක්ද?
අබ්දුල් මුත්තලිබ්.
Q7) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) පියාගේ නම කුමක්ද?
අබ්දුල්ලාහ්.
Q8) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) මවගේ නම කුමක්ද?
ආමිනාතුමිය.
Q9) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) මව කුමන ගෝත්රයට අයත් වූවාද?
ආමිනාතුමිය බනූ සහ්රා ගෝත්රයට අයත් වහ්බ් නම් පුද්ගලයාගේ දියණිය වූවාය.
Q10) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) පියා කොහේදී සහ කවදා මිය ගියද?
මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) තම මවගේ කුසේ මාස කිහිපයක් වයසැති කලලයක්ව සිටියදී, සිරියාවට වෙළඳ කටයුත්තක් සඳහා යමින් සිටියදී මදීනාවේදී රෝගාතුර වී මිය ගියේය.
Q11) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබුවේ කුමන වර්ෂයේද?
ක්රිස්තු වර්ෂ 570 දී, රබීඋල් අව්වල් මාසයේ උපත ලැබූහ. උපන් දිනය පිළිබඳව මතභේදයක් තිබේ. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතය අනුව රබීඋල් අව්වල් මාසයේ 12 වන දින උපත ලැබූ බව සඳහන් වේ.
Q12) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබූ වර්ෂය ඉතිහාසඥයන් විසින් හඳුන්වන්නේ කෙසේද?
එය “අලි වර්ෂය” (අලිගේ වර්ෂය / Year of the Elephant) ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
Q13) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) උපත ලැබූ වර්ෂය “අලි වර්ෂය” ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයි?
නබිතුමා (සල්) උපත ලැබීමට දින පනහකට පමණ පෙර කඃබතුල්ලාහ් විනාශ කිරීම සඳහා හමුදාවක් රැගෙන පැමිණි අබ්රහා නම් ක්රිස්තියානි පාලකයාගේ අලි හමුදාවට එරෙහිව අල්ලාහ් තආලා “අබාබීල්” නම් පක්ෂීන් එවීය. එම පක්ෂීන් මගින් එම හමුදාව විනාශ කරන ලදී. මේ සිදුවීම නිසා එම වර්ෂය “අලි වර්ෂය” ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
Q14) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) කුඩා අවධියේදී ඔවුන්ට කිරි දුන් කිරි මව කවුද?
බනූ සඅද් ගෝත්රයට අයත් ග්රාමීය කාන්තාවක් වූ හලීමතුස් සඅදිය්යාතුමිය ය.
Q15) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) මව කවදා මිය ගියාද?
නබිතුමා (සල්) වයස අවුරුදු හයක්ව සිටියදී, මදීනාවේ සිට ආපසු එමින් සිටියදී අබ්වා නම් ස්ථානයේදී ආමිනාතුමිය මිය ගියාය.
Q16) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) තම මවගේ මරණයෙන් පසු කාගේ රැකවරණය යටතේ හැදී වැඩුණේද?
තම සීයා වූ අබ්දුල් මුත්තලිබ් තුමාගේ රැකවරණය යටතේ හැදී වැඩුණේය.
Q17) අබ්දුල් මුත්තලිබ් තුමා කවදා මිය ගියේද?
නබිතුමා (සල්) වයස අවුරුදු අටක්ව සිටියදී ඔහු මිය ගියේය.
Q18) අබ්දුල් මුත්තලිබ් තුමාගේ මරණයෙන් පසු මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) කාගේ රැකවරණය යටතේ හැදී වැඩුණේද?
නබිතුමාගේ (සල්) පියාගේ සහෝදරයා වූ අබූ තාලිබ් තුමාගේ රැකවරණය යටතේ හැදී වැඩුණේය.
Q19) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) එම සමාජයේ ජනතාව විසින් ලබා දුන් නම් මොනවාද? ඒ ඇයි?
ඔවුන් මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) “අස්-සාදික්” (සත්යවාදී) සහ “අල්-අමීන්” (විශ්වාසවන්තයා) යන නම්වලින් හැඳින්වූහ.
ඒ සඳහා හේතුව වූයේ එතුමා මෙම ගුණාංග දෙක මත පදනම්ව ජීවත් වූ බැවිනි. “විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයා පැමිණ ඇත” යැයි පැවසූ විට, එයින් අදහස් කරන්නේ මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) බව ජනතාවට නිසැකවම අවබෝධ විය.
Q20) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) තම මුල් කාලයේ කළ රැකියාව කුමක්ද?
කුරෛෂ් ගෝත්රයේ එක් පුද්ගලයෙකු වෙනුවෙන් කුලියට බැටළුවන්/එළුවන් රැකබලා ගනිමින් ඒවා තෘණ කිරීමට ගෙන යන රැකියාව කළහ.
Q21) මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) වෙළඳාම සඳහා කුමන රටකට ගියහ?
මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) වෙළඳාම සඳහා සිරියා දේශයට ගියහ.
Q22) මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) පළමු විවාහය සිදු වූයේ කවදාද? කා සමඟද?
නබිතුමා (සල්) වයස අවුරුදු 25ක්ව සිටියදී, වයස අවුරුදු 40ක් වූ වැන්දඹු කදීජා (රළි) තුමිය සමඟ පළමු විවාහය සිදු විය.
Q23) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) කදීජා (රළි) තුමියගෙන් ලැබුණු දරුවන් කවුරුන්ද?
සයිනබ් (රළි), රුකයියා (රළි), උම්මු කුල්සුම් (රළි) සහ ෆාතිමා (රළි) යන දියණියන් හතර දෙනාද, කාසිම් (රළි) සහ අබ්දුල්ලාහ් (රළි) යන පුතුන් දෙදෙනාද ලැබුණහ.
කාසිම් (රළි) සහ අබ්දුල්ලාහ් (රළි) යන දෙදෙනාම කුඩා අවධියේදීම මිය ගියහ.
Q24) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) වහී පහළ වීම ආරම්භ වූයේ එතුමාගේ කීවන වියේදීද?
වයස අවුරුදු 40දී.
Q25) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) පළමු වරට වහී පහළ වූයේ කොහේදීද?
මක්කාවේ ජබල් අන්-නූර් නම් කන්දේ පිහිටි හිරා ගුහාවේදී පළමු වරට වහී පහළ විය.
Q26) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) අල්ලාහ්ගෙන් වහී රැගෙන පැමිණි මලක්වරයාගේ නම කුමක්ද?
ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමාය.
Q27) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) පළමු වරට පහළ වූ වහී කුමක්ද?
අල්-කුර්ආනයේ 96 වන සූරතයේ පළමු ආයත් පහයි. (96:1–5)
Q28) මුහම්මද් නබිතුමාට (සල්) පළමු වරට වහී පහළ වූ සිදුවීම විස්තර කරන්න.
මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) රමළාන් මාසයේ හිරා ගුහාවේ රැඳී සිටියදී ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා එතුමා වෙත පැමිණ, “කියවන්න!” යැයි පැවසූහ.
එවිට නබිතුමා (සල්) “මට කියවීමට නොහැකිය” යැයි පැවසූහ. ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා දෙවන වරටත්, තුන්වන වරටත් “කියවන්න!” යැයි පැවසූහ.
තුන්වන වර ඔහු මෙසේ පැවසූහ:
“ඔබගේ මැවුම්කාර ස්වාමියාගේ නාමයෙන් කියවන්න. ඔහු මිනිසා කැටි වූ ලේ ගැටයකින් මැව්වේය. කියවන්න! ඔබගේ ස්වාමියා අතිශයින්ම ත්යාගශීලීය. ඔහු පෑන මගින් ඉගැන්වූයේය. මිනිසා නොදැන සිටි දෑ ඔහුට ඉගැන්වූයේය.”
(අල්-අලක් 96:1–5)
ඉන්පසු ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා ආපසු ගියහ.
Q29) ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා දැක බියට පත් වූ නබිතුමා (සල්) කදීජා (රළි) තුමිය කා වෙත රැගෙන ගියාද?
වරකා ඉබ්නු නව්ෆල් නම් ක්රිස්තියානි විද්වතා වෙත රැගෙන ගියාය.
Q30) පළමුවෙන්ම වන්දනා කිරීමට සුදුස්සා එකම දෙවියන් වන අල්ලාහ් පමණක් බවත්, මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) අල්ලාහ්ගේ දූතයා බවත් පිළිගත්තේ කවුද?
නබිතුමාගේ (සල්) භාර්යාව වූ කදීජා (රළි) තුමිය ය.
Q31) නබිතුමා (සල්) වසර කීයක් රහසිගතව ඉස්ලාමය ප්රචාරය කළහ?
වසර තුනක්. එම වසර තුන තුළ බොහෝ දෙනෙක් ඉස්ලාමය වැළඳ ගත්හ. එහෙත් කුරෛෂ්වරුන්ගේ හිංසනයට බියෙන් එය රහසිගතව පවත්වාගෙන ගියහ.
Q32) මක්කාවේ කාෆිර්වරුන් පවා අල්ලාහ්ගේ වචනවලට යටත්ව සිරස නමා සුජූද් කළ සිදුවීම විස්තර කරන්න.
වරක් රමළාන් මාසයේ නබිතුමා (සල්) කඃබාව වෙත ගියහ. එහි සිට සූරා අන්-නජ්ම් පාරායනය කිරීමට ආරම්භ කළහ.
මීට පෙර අල්ලාහ්ගේ වචන අසා නොතිබූ, ඉස්ලාමය ප්රතික්ෂේප කළ කුරෛෂ්වරු නබිතුමා (සල්) හදිසියේම මෙම සූරාව පාරායනය කරන විට, එහි බලවත් වූ දේව වචන ඔවුන්ගේ කන්වලට ඇසුණු බැවින්, ඔවුන් සියලු දෙනාම ඉතා අවධානයෙන් එයට සවන් දුන්හ.
අවසානයේ “එබැවින් අල්ලාහ්ට සුජූද් කරන්න. ඔහුට පමණක් වන්දනා කරන්න.” යන ආයතය පාරායනය කර නබිතුමා (සල්) සුජූද් කළ විට, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකුට තමන්ව පාලනය කරගත නොහැකිව, ඔවුන්ද බිම වැටී සුජූද් කළහ.
Q33) නබිතුමා (සල්) ප්රසිද්ධියේ ඉස්ලාමයට ආරාධනා කළ යුතු බවට පහළ වූ ආයතය කුමක්ද?
“ඔබට අණ කර ඇති දේ ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශ කරන්න. ආදේශ තබන්නන්ගෙන් ඉවත් වන්න.”
(අල්-හිජ්ර් 15:94)
Q34) නබිතුමා (සල්) කළ පළමු ප්රසිද්ධ දාවත් කටයුත්ත කුමක්ද?
මුහම්මද් නබිතුමා (සල්) සෆා කන්ද මතට නැඟී කුරෛෂ්වරුන් කැඳවූහ. ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් එතුමා ඉදිරියේ රැස් වූහ.
එවිට නබිතුමා (සල්) ඔවුන්ගෙන් මෙසේ විමසූහ:
“මෙම කන්ද පිටුපසින් සතුරන් පැමිණ ඔබව විනාශ කිරීමට බලා සිටින බව මා ඔබට පැවසුවහොත්, ඔබ මා විශ්වාස කරන්නේද?”
ඔවුහු, “ඔව්. ඔබ ගැන අප දන්නා දෙය නම් ඔබ සත්යවාදී හා විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකු බවයි. අපි ඔබගෙන් කිසිදු බොරුවක් අසා නැත.” යැයි පැවසූහ.
එවිට නබිතුමා (සල්) මෙසේ පැවසූහ:
“එසේ නම්, සැබවින්ම මම ඔබට දැඩි දඬුවමක් ගැන අනතුරු අඟවමි.”
ඉන්පසු ඔවුන් අල්ලාහ් වෙත කැඳවමින්, පිළිම වන්දනාව අත්හරින ලෙස ආරාධනා කළහ.
එවිට එම රැස්වීමේ සිටි අබූ ලහබ් කෝපයට පත්ව, “ඔබට විනාශය වේවා! මේ සඳහාද අපව රැස් කළේ?” යැයි පැවසීය.
ඉන්පසු අල්ලාහ් තආලා මෙම සූරාව පහළ කළේය:
“අබූ ලහබ්ගේ දෑත් විනාශ වේවා! ඔහුද විනාශ වේවා! ඔහුගේ ධනයත් ඔහු උපයාගත් දෑත් ඔහුට කිසිදු ප්රයෝජනයක් ලබා දුන්නේ නැත. ඔහු ඉක්මනින්ම දැල්වෙන ගින්නට ඇතුළු වනු ඇත. එසේම, කටකතා පතුරවමින් ඇවිදින ඔහුගේ බිරිඳද එයට ඇතුළු වනු ඇත. ඇගේ ගෙලෙහි තන්තු වලින් සාදන ලද කඹයක් ඇත.”
(සූරා අල්-මසද් 111:1–5)
Q35) ඉස්ලාමය වෙනුවෙන් පළමුවෙන්ම දිවි පිදූ තැනැත්තිය කවුද?
ඉස්ලාමයේ පළමුවෙන්ම දිවි පිදූ තැනැත්තිය සුමය්යා (රළි) තුමිය ය.
Q36) ඉස්ලාමය පිළිගත් නිසා බිලාල් (රළි) තුමා මුහුණ දුන් දුක් වේදනා මොනවාද?
බිලාල් (රළි) තුමා ඉස්ලාමය අත්හරින ලෙස බල කිරීම සඳහා, එතුමාගේ ස්වාමියා වූ උමය්යා ඉබ්නු කලෆ් ඔහුව දම්වැල්වලින් බැඳ මක්කාවෙන් පිටතට රැගෙන ගොස්, දැඩි උණුසුම් වැලි මත නිදවා, ඔහුගේ පපුව මත විශාල ගලක් තැබීය. ඔහු සහ ඔහුගේ සහායකයෝ මාරුවෙන් මාරුවට බිලාල් (රළි) තුමාට කසයෙන් පහර දුන්හ.
එහෙත් බිලාල් (රළි) තුමා නැවත නැවතත් “අහද්! අහද්!” (එකම දෙවියෙකි! එකම දෙවියෙකි!) යැයි පැවසූහ.
මෙම තත්ත්වය තුළ අබූ බක්ර් (රළි) තුමා උමය්යාගෙන් බිලාල් (රළි) තුමා මිලදීගෙන, ඔහුව නිදහස් කර, අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ නිදහස් පුද්ගලයෙකු බවට පත් කළහ.
Q37) මුස්ලිම්වරු පළමුවෙන්ම කුමන රටකට හිජ්රත් කළහ?
මක්කාවේ ඉස්ලාමය ප්රතික්ෂේප කළ අයගේ හිංසනයෙන් තමන්ව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මුස්ලිම්වරුන් 70කට ආසන්න පිරිසක් තම පවුල් සමඟ අබීසීනියාවට (හබෂාවට) හිජ්රත් කළහ. එහි පාලකයා වූයේ නජාෂි රජු ය.
Q38) උමර් (රළි) තුමා ඉස්ලාමය පිළිගත් ආකාරය විස්තර කරන්න.
නබිතුමා (සල්) ඝාතනය කිරීම සඳහා නිරාවරණය කළ කඩුවක් රැගෙන උමර් (රළි) තුමා පිටත්ව ගියහ. අතරමඟදී තම සහෝදරිය ඉස්ලාමය වැළඳගෙන ඇති බව දැනගත් ඔහු, ඇගේ නිවසට ගියේය. එහිදී අල්-කුර්ආනය පාරායනය කරන හඬට සවන් දී, ඔහු ඉස්ලාමය පිළිගත්තේය.
Q39) මුස්ලිම්වරුන් සහ බනූ හාෂිම් ගෝත්රයේ සාමාජිකයන් ඉස්ලාමය අත්හරින ලෙස බල කිරීම සඳහා ඔවුන්ව කොපමණ කාලයක් සමාජ වර්ජනයකට ලක් කළාද?
වසර තුනක්.
මුස්ලිම්වරුන්ට මක්කාවෙන් පිටත පිහිටි අබූ තාලිබ් නිම්නයට යාමට බල කෙරුණි. එහිදී ඔවුන් ඉතා දරුණු දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දුන්හ. කුසගින්නෙන් හා විවිධ දුක් වේදනාවලින් පීඩා වින්දාහ.
ඔවුන් අතර සිටි ධනවත් අය තම ධනයෙන් විශාල ප්රමාණයක් වියදම් කළහ. කදීජා (රළි) තුමියද තම සියලු ධනය වියදම් කළාය. ඔවුන් අතර රෝග පැතිර ගියේය. බොහෝ දෙනෙකු විනාශයට පත්වන තරමට දැඩි දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දුන්හ.
එසේ වුවද, ඔවුහු නොසැලී ස්ථිරව හා ඉවසීමෙන් සිටියහ. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු තම ආගම අත්හැරියේ නැත.
Q40) දාවත් කටයුතු සඳහා තායිෆ් නගරයට ගිය නබිතුමා (සල්) එහි ජනතාව විසින් කෙසේ සලකනු ලැබුවේද?
ඔවුන් ඉස්ලාමය පිළිගැනීම ප්රතික්ෂේප කළා පමණක් නොව, නබිතුමා (සල්) ඉතා නරක ලෙස සලකනු ලැබීය. නබිතුමාට එරෙහිව කුඩා දරුවන් පවා උසිගන්වන ලදී. ඔවුහු නබිතුමා (සල්) වෙත ගල්වලින් පහර දී, එතුමාගේ දෙපා දෙකෙන් රුධිරය ගලා යන තරමට තුවාල කළහ.
Q41) මක්කාවේ ඉස්ලාමය ප්රතික්ෂේප කළ අය ඉස්ලාමය පිළිගන්නා ලෙස නබිතුමා (සල්) පෙන්වා දුන් ප්රාතිහාර්යය කුමක්ද?
වරක් මක්කාවේ ඉස්ලාමය ප්රතික්ෂේප කළ අය, සඳ දෙකට බෙදී පෙන්වන ලෙස නබිතුමා (සල්)ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. එවිට නබිතුමා (සල්) තම ස්වාමියාගෙන් එය ඉල්ලා සිටි අතර, සඳ දෙකට බෙදී පෙනෙන ප්රාතිහාර්යය සිදු විය.
කුරෛෂ්වරු එම ප්රාතිහාර්යය දිගු වේලාවක් දුටහ. එහෙත් ඔවුහු එය විශ්වාස නොකළහ. “මුහම්මද් අපට මන්ත්රයක් කර ඇත” යැයි පැවසූහ.
එවිට එක් පුද්ගලයෙක්, “ඔහු ඔබට මන්ත්රයක් කළත්, සියලුම මිනිසුන්ට ඔහුට මන්ත්ර කළ නොහැක. එබැවින් මෙම සිදුවීමේ සත්යතාව දැන ගැනීමට ගමන්කරුවන් පැමිණෙන තුරු බලා සිටින්න” යැයි පැවසීය.
පසුව ගමන්කරුවන් පැමිණි විට ඔවුන්ගෙන් මේ පිළිබඳව විමසූහ. ඔවුහු, “ඔව්, අපිත් එය දුටුවෙමු” යැයි පැවසූහ.
එසේ වුවද, කුරෛෂ්වරු ඉන් පසුවද තම ප්රතික්ෂේපයෙහිම දැඩිව සිටියහ.
Q42) නබිතුමාගේ (සල්) මිඃරාජ් ගමන පිළිබඳව විස්තර කරන්න.
නබිත්වයේ දසවන වසරේ රජබ් මාසයේ 27 වන රාත්රියේ, ජිබ්රීල් (අලෛහිස් සලාම්) තුමා නබිතුමා (සල්) කැඳවාගෙන පලස්තීනයේ බයිතුල් මුකද්දස් වෙත ගියහ.
ඉන්පසු එතැනින් නබිතුමා (සල්) අහස වෙත රැගෙන ගියහ. එහිදී එතුමා තම ස්වාමියාගේ මහා සංඥා හා අද්භූත දෑ දුටහ.
එම අහස් ගමනේදී දිනකට පස් වේලාවක් සලාතය අනිවාර්ය කරන ලදී.
එම රාත්රියේ
ඔවුහු පැහැදිලි සිතින් සහ දැඩි අධිෂ්ඨානයකින් මක්කාවට ආපසු පැමිණියහ.
Q43) උමර් (රළි) තුමා මදීනාවට හිජ්රත් කළ සිදුවීම විස්තර කරන්න.
සියලුම මුස්ලිම්වරු බියෙන් රහසිගතව මදීනාවට හිජ්රත් කළ අවස්ථාවේදී, උමර් (රළි) තුමාගේ හිජ්රතය ඔහුගේ ධෛර්යය සහ අභියෝගාත්මක ස්වභාවයට උදාහරණයක් විය.
ඔහු තම කඩුව ඇදගෙන, දුන්නද රැගෙන කඃබතුල්ලාහ් වෙත ගොස් එය වටා තව්වාෆ් කළේය. ඉන්පසු ආදේශ තබන්නන් දෙස බලා මෙසේ පැවසීය:
“තම බිරිඳ වැන්දඹුවක් කිරීමට හෝ තම දරුවන් අනාථ කිරීමට කැමති කෙනෙකු මා වෙත පැමිණෙත්වා! මෙන්න, මම හිජ්රත් සඳහා පිටත්ව යමි!”
එසේ පවසා ඔහු පිටත්ව ගියේය. කිසිවෙකු ඔහුව වැළැක්වීමට එඩිතර වූයේ නැත.
Q44) නබිතුමා (සල්) මදීනාවට හිජ්රත් කළ සිදුවීම විස්තර කරන්න.
නබිතුමාගේ (සල්) දාවත් කටයුතු නතර කිරීමට නොහැකි වූ මක්කාවේ ඉස්ලාමය ප්රතික්ෂේප කළ අය සාකච්ඡා කර, නබිතුමා (සල්) ඝාතනය කිරීමට තීරණය කළහ.
මෙම කුමන්ත්රණය අල්ලාහ් තආලා තම ගෞරවනීය නබිතුමාට දැනුම් දුන්නේය. නබිතුමා (සල්) අබූ බක්ර් (රළි) තුමා සමඟ හිජ්රත් කිරීමට තීරණය කළහ.
එම රාත්රියේ නබිතුමා (සල්) තම ස්ථානයේ නිදාගැනීමට අලී (රළි) තුමාට පැවසූහ. කුමන්ත්රණකරුවන් පැමිණ නිවස වට කළහ. ඇඳ මත සිටි අලී (රළි) තුමා දැක, ඔහු මුහම්මද් (සල්) යැයි සිතාගෙන නබිතුමා එළියට පැමිණෙන තුරු බලා සිටියහ.
නබිතුමා (සල්) ඔවුන්ගේ හිස මත පස් ඉස, නිවසින් පිටත්ව ගියහ. අල්ලාහ් ඔවුන්ගේ දෑස් අන්ධ කළ බැවින්, නබිතුමා (සල්) පිටත්ව ගිය බව ඔවුන්ට දැනගත නොහැකි විය.
Q45) නබිතුමා (සල්) හිජ්රත් කරමින් යන අතරතුර සැඟවී සිටියේ කුමන ගුහාවේද?
නබිතුමා (සල්) සහ අබූ බක්ර් (රළි) තුමා සැතපුම් පහක් පමණ ගමන් කර සව්ර් ගුහාවේ සැඟවී සිටියහ.
කුරෛෂ්වරු සෑම දිශාවකටම නබිතුමා (සල්) සොයා මිනිසුන් යැවූහ. නබිතුමා (සල්) ජීවත්ව හෝ මියගොස් හෝ අල්ලාගෙන එන කෙනෙකුට ඔටුවන් සියයක් ත්යාගයක් ලෙස ලබා දෙන බව ප්රකාශ කළහ.
ඔවුහු නබිතුමා (සල්) සොයමින් ගුහාවේ දොරටුව දක්වාම පැමිණියහ. ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු පහළට නැමී බැලුවහොත්, නබිතුමා (සල්) සහ අබූ බක්ර් (රළි) තුමා දෙදෙනාම දැකගත හැකි තරමට ඔවුහු සමීපව සිටියහ.
අබූ බක්ර් (රළි) තුමා නබිතුමාට යම් අනතුරක් සිදුවේදැයි දැඩි ලෙස කනස්සල්ලට පත් වූහ. එවිට නබිතුමා (සල්) මෙසේ පැවසූහ:
“අබූ බක්ර්! අපි දෙදෙනා පමණක් යැයි ඔබ සිතනවාද? අල්ලාහ් තුන්වැන්නාය! ඔබ කනස්සලු නොවන්න. සැබැවින්ම අල්ලාහ් අප සමඟය.”
එහෙත් එම පිරිස ඔවුන් දෙදෙනාව දැකගත්තේ නැත. ඔවුහු ගුහාවේ දින තුනක් රැඳී සිටි අතර, පසුව මදීනාව දෙසට ගමන් කළහ.
Q46) නබිතුමා (සල්) හිජ්රත් කරමින් යන අතරතුර සිදු වූ ප්රාතිහාර්යය කුමක්ද?
නබිතුමා (සල්) සහ අබූ බක්ර් (රළි) තුමා හිජ්රත් කරමින් යන අතරතුර උම්මු මඅබද් නම් කාන්තාවක් හමු වූහ. ඔවුහු ඇයගෙන් ආහාර සහ ජලය ඉල්ලා සිටියහ.
ඇය සතුව සිටියේ දුර්වල වූ එක් එළුවෙකු පමණි. එහි කිරි බිඳුවක්වත් නොතිබුණි.
නබිතුමා (සල්) එම එළුවා වෙත ගොස්, එහි කිරි බුරුල්ල අතගා, කිරි දොවා විශාල භාජනයක් පිරවූහ. එය දැක උම්මු මඅබද් පුදුමයෙන් බලා සිටියාය.
පසුව සියලු දෙනාම තම පිපාසය සංසිඳුවා ගැනීමට එම කිරි පානය කළහ. ඉන්පසු නබිතුමා (සල්) දෙවන වරටත් කිරි දොවා භාජනය පුරවා, එය උම්මු මඅබද් තුමියට ලබා දී තම ගමන ඉදිරියට ගෙන ගියහ.
Q47) නබිතුමා (සල්) විසින් ඉදිකරන ලද ඉස්ලාමයේ පළමු මස්ජිදය කුමක්ද?
හිජ්රත් කරමින් පැමිණි නබිතුමා (සල්) මදීනාවට ආසන්න කුබා ප්රදේශයට පැමිණ, එහි දින හතරක් රැඳී සිට “කුබා මස්ජිදය” ඉදිකළහ.
Q48) හිජ්රත් කර මදීනාවට පැමිණි පසු නබිතුමා (සල්) නවාතැන් ගත්තේ කාගේ නිවසේද?
නබිතුමා (සල්) අබූ අය්යූබ් අල්-අන්සාරි (රළි) තුමාගේ නිවසේ නවාතැන් ගත්හ.
Q49) මුහාජිර්වරුන් සහ අන්සාර්වරුන් යනු කවුරුන්ද?
මක්කාවේ සිට තම දේපළ, ඥාතීන් සහ සියල්ල අතහැර මදීනාවට හිජ්රත් කළ අය මුහාජිර්වරුන් ය.
මුහාජිර්වරුන්ට උපකාර කළ මදීනාවේ වැසියන් අන්සාර්වරුන් ය.
Q50) බද්ර් සටන සිදු වූයේ කවදාද?
හිජ්රි 2 වන වර්ෂයේ රමළාන් මාසයේ 17 වන දින, සිකුරාදා දිනයේදී බද්ර් සටන සිදු විය.