සම්පාදනය හා සකස් කිරීම:
අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද් අෂ්-ෂඅලාන්
රියාද්හි අල්-අසීසියා ප්රදේශයේ දාවත්, මාර්ගෝපදේශ හා විදේශීය ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා වූ සහයෝගී කාර්යාලයේ අධ්යක්ෂ
1440 හිජ්රි / 2018 ක්රි.ව.
අබ්දුල් අසීස් මුහම්මද් අබ්දුල්ලාහ් අෂ්-ෂඅලාන්, 1440 හිජ්රි
[ෂෙයික් සාලිහ් බින් ෆව්සාන් අල්-ෆව්සාන්ගේ ප්රශංසා සටහන]
අති කරුණාවන්ත, අති දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්
සියලු ප්රශංසා අල්ලාහ්ටය. ඉන් අනතුරුව:
ෂෙයික් අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද් අෂ්-ෂඅලාන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද මෙම ප්රශ්න සහ පිළිතුරු මම කියවා බැලුවෙමි. එහි ෂෙයික් ඉමාම් හා ප්රතිසංස්කාරක මුහම්මද් ඉබ්නු අබ්දුල් වහාබ් (අල්ලාහ් ඔහුට කරුණා කරත්වා) විසින් රචිත “මූලධර්ම තුන” සහ “නීති හතර” ඇතුළත් කර ඇත.
මෙය එම වැදගත් ග්රන්ථය හඳුනා ගැනීමට උපකාර වන, එය අවබෝධ කරගැනීමට පහසු කරවන යහපත් හා ප්රයෝජනවත් කාර්යයක් බව මට පෙනී ගියේය. එබැවින් අල්ලාහ් ඔහුට යහපත් ප්රතිඵල ලබා දී, ඔහුගේ දැනුමෙන් ප්රයෝජන ලබා දෙත්වා.
ලියා ඇත්තේ:
සාලිහ් බින් ෆව්සාන් අල්-ෆව්සාන්
උලමා මහා මණ්ඩලයේ සාමාජික
21 / 3 / 1440 හිජ්රි
[කර්තෘගේ හැඳින්වීම]
අති කරුණාවන්ත, අති දයාබර අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්
සියලු ලෝකයන්හි පරමාධිපති වන අල්ලාහ්ට සියලු ප්රශංසා හිමි වේ. නබිවරුන් හා දූතයන් අතර ශ්රේෂ්ඨතමයා වන මුහම්මද් ﷺ තුමාණන්ට සලාම් හා සලවාත් වේවා.
ඉන් අනතුරුව:
මෙය සියලු මූලධර්මවල මූලය වන අල්ලාහ්ගේ ඒකීයත්වය (තව්හීද්) පිළිබඳ ප්රශ්න හා ඒවායේ පිළිතුරු එකතුවකි. එහි තව්හීද්හි විරුද්ධය වන අල්ලාහ්ට හවුල්කරුවන් තැබීම (ෂිර්ක්) සහ එයට මඟ පාදන කරුණු පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීමද, අහ්ලුස් සුන්නත් වල් ජමාඅත්ගේ විශ්වාසයද ඇතුළත් වේ.
පාඨකයාට පහසුවෙන් අවබෝධ කරගත හැකි වන පරිදි මම මෙය කෙටි හා සරල ආකාරයකින් සකස් කළෙමි.
මෙයින් අල්ලාහ් උපරිම ප්රයෝජනය ලබා දෙත්වායි මම ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටිමි.
අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද් අෂ්-ෂඅලාන්
රියාද්හි අල්-අසීසියා ප්රදේශයේ දාවත්, මාර්ගෝපදේශ හා විදේශීය ජනතාව දැනුවත් කිරීම සඳහා වූ සහයෝගී කාර්යාලයේ අධ්යක්ෂ
[ප්රශ්න සහ පිළිතුරු]
ප්රශ්නය 1: අපි තව්හීද් ඉගෙන ගන්නේ ඇයි?
පිළිතුර: එය සියලු මූලධර්මවල මූලය වන බැවිනි. ජින්වරුන් හා මිනිසුන් අල්ලාහ් මැව්වේද ඒ වෙනුවෙනි. අල්ලාහ් දූතයන් එවූයේද, ග්රන්ථ පහළ කළේද ඒ වෙනුවෙනි. ස්වර්ගය හා නිරය පිළිබඳ කාරණයද මේ මත පදනම් වේ. මිනිසුන් මුස්ලිම්වරුන් හා කාෆිර්වරුන් ලෙස බෙදී ගියේද මේ කරුණ නිසාය.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿මා ජින්වරුන් හා මිනිසුන් මැව්වේ මා නමදින්නට මිස වෙන කිසිවක් සඳහා නොවේ﴾ (අද්-ධාරියාත්: 56)
ප්රශ්නය 2: අපගේ අකීදා (විශ්වාසය) අප ලබාගත යුත්තේ කොහෙන්ද?
පිළිතුර: අල්-කුර්ආනයෙන්, සුන්නාහ්වෙන් සහ මෙම උම්මාවේ මුල් පරම්පරාව වන සලෆ්වරුන් අනුගමනය කළ මාර්ගයෙන්.
ප්රශ්නය 3: මිනිසා දැනගත යුතු, ඔහුගේ සොහොනේදී ඔහුගෙන් අසනු ලබන මූලධර්ම තුන කුමක්ද?
පිළිතුර: තම පරමාධිපති වන අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුම, ඔහුගේ දහම පිළිබඳ දැනුම සහ ඔහුගේ නබිවරයා වන මුහම්මද් ﷺ පිළිබඳ දැනුම.
ප්රශ්නය 4: ඔබේ පරමාධිපති කවුද?
පිළිතුර: මාගේ පරමාධිපති අල්ලාහ්ය. ඔහු මා පෝෂණය කළ අතර ඔහුගේ ආශීර්වාද මගින් සියලු ලෝකයන් පෝෂණය කළේය. ඔහු මාගේ එකම නමස්කාරයට සුදුස්සාය. ඔහු හැර මට නමස්කාර කිරීමට සුදුස්සෙකු නැත.
ඒ සඳහා සාක්ෂිය අල්ලාහ්ගේ ප්රකාශයයි:
﴿සියලු ප්රශංසා සියලු ලෝකයන්හි පරමාධිපති වන අල්ලාහ්ටය﴾ (අල්-ෆාතිහා: 2)
ප්රශ්නය 5: ඔබ ඔබේ පරමාධිපතිව හඳුනාගත්තේ කෙසේද?
පිළිතුර: ඔහුගේ සංඥා හා ඔහුගේ මැවීම් මගින් මම ඔහුව හඳුනාගත්තෙමි.
ඔහුගේ සංඥා අතර රාත්රිය, දහවල, සූර්යයා සහ චන්ද්රයා ඇත. ඔහුගේ මැවීම් අතර අහස් හත සහ ඒවා තුළ සිටින සියල්ලද, පොළෝ හත සහ ඒවා තුළ සිටින සියල්ලද, ඒ දෙක අතර ඇති සියල්ලද ඇත.
ඒ සඳහා සාක්ෂිය අල්ලාහ්ගේ ප්රකාශයයි:
﴿ඔහුගේ සංඥා අතර රාත්රිය සහ දහවලද, සූර්යයා සහ චන්ද්රයාද ඇත. සූර්යයාට හෝ චන්ද්රයාට සුජූද් නොකරන්න. ඒවා මැවූ අල්ලාහ්ට පමණක් සුජූද් කරන්න, ඔබ ඔහුට පමණක් නමස්කාර කරන්නේ නම්﴾ (ෆුස්සිලත්: 37)
ප්රශ්නය 6: අල්ලාහ් කොහේද?
පිළිතුර: අහසේය. ඔහු අර්ෂ් මත ඉස්තිවා වී සිටී.
ප්රශ්නය 7: අල්ලාහ් අහසේ සිටින බවත් ඔහු අර්ෂ් මත සිටින බවත් පෙන්වන අල්-කුර්ආනයේ සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර: ඔහු අහසේ සිටින බවට සාක්ෂිය වන්නේ අල්ලාහ්ගේ ප්රකාශයයි:
﴿අහසේ සිටින තැනැත්තාගෙන් ඔබ ආරක්ෂිත යැයි සිතන්නේද?﴾
(අල්-මුල්ක්: 16)
ඔහු අර්ෂ් මත සිටින බවට සාක්ෂිය වන්නේ අල්ලාහ්ගේ ප්රකාශයයි:
﴿අර්-රහ්මාන් අර්ෂ් මත ඉස්තිවා විය﴾
(තාහා: 5)
මෙය ඔහුගේ ග්රන්ථයේ ස්ථාන හතක සඳහන් වේ.
ප්රශ්නය 8: “ඉස්තිවා” යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර: ඉහළට සිටීම, උසස් වීම, ඉහළට නැඟීම සහ ස්ථාවර වීම යන්නයි.
ප්රශ්නය 9: අල්ලාහ් ජින්වරුන් හා මිනිසුන් මැව්වේ ඇයි?
පිළිතුර: ඔහුට පමණක් නමස්කාර කිරීම සඳහාය. ඔහුට කිසිදු හවුල්කරුවෙකු නැත.
ප්රශ්නය 10: අල්ලාහ් ජින්වරුන් හා මිනිසුන් තමන්ට නමස්කාර කිරීම සඳහා මැවූ බවට අල්-කුර්ආනයේ සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර: අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿මා ජින්වරුන් හා මිනිසුන් මැව්වේ මා නමදින්නට මිස වෙන කිසිවක් සඳහා නොවේ﴾
(අද්-ධාරියාත්: 56)
ප්රශ්නය 11: “ඔවුන් නමස්කාර කරති” යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර: ඔවුන් මාව ඒකීය කරති; එනම් මට පමණක් තව්හීද් කරති.
ප්රශ්නය 12: ඉබාදත් (නමස්කාරය/වන්දනාව) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර: එය අල්ලාහ් ආදරය කරන හා ඔහු සතුටු වන සියලු වචන සහ ක්රියාවන්—අභ්යන්තර ඒවා මෙන්ම බාහිර ඒවාද—ඇතුළත් වන පොදු නාමයකි.
ප්රශ්නය 13: “අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැත” යන සාක්ෂියේ අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර: එනම්, සැබෑ ලෙස නමස්කාර කිරීමට සුදුස්සෙකු අල්ලාහ් හැර වෙනත් කිසිවෙකු නැත යන්නයි.
ප්රශ්නය 14: “මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ දූතයාය” යන සාක්ෂියේ අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර: ඔහු අණ කළ දේවලදී ඔහුට කීකරු වීම, ඔහු පැවසූ දේ සත්ය බව පිළිගැනීම, ඔහු තහනම් කළ හා වැළැක්වූ දේවලින් වැළකීම සහ අල්ලාහ් විසින් නීතිගත කළ ආකාරයට මිස ඔහුට නමස්කාර නොකිරීමයි.
ප්රශ්නය 15: අල්ලාහ් තආලා අණ කළ විශාලතම කරුණ කුමක්ද?
පිළිතුර: අල්ලාහ් අණ කළ විශාලතම කරුණ තව්හීද් ය. එනම්, කිසිදු හවුල්කරුවෙකු නොමැති අල්ලාහ්ට පමණක් නමස්කාර කිරීමයි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿සැබැවින්ම අපි සෑම ජාතියකටම දූතයෙකු යවා, “අල්ලාහ්ට පමණක් නමස්කාර කරන්න, තාගූත්වරුන්ගෙන් වළකින්න” යැයි පැවසුවෙමු﴾
(අන්-නහ්ල්: 36)
ප්රශ්නය 16: තව්හීද්හි කොටස් මොනවාද?
පිළිතුර:
- තව්හීදුර්-රුබූබියා — පරමාධිපතිත්වයේ ඒකීයත්වය.
- තව්හීදුල්-උලූහියා — නමස්කාරයේ/දේවත්වයේ ඒකීයත්වය.
- තව්හීදුල්-අස්මා වස්-සිෆාත් — අල්ලාහ්ගේ නාම හා ගුණාංගවල ඒකීයත්වය.
ප්රශ්නය 17: තව්හීදුර්-රුබූබියා යනු කුමක්ද?
පිළිතුර: අල්ලාහ්ගේ ක්රියාවන්හි ඔහුට කිසිදු හවුල්කරුවෙකු නොමැති බව පිළිගැනීමයි. උදාහරණ ලෙස: මැවීම, රිස්ක් (ජීවනෝපාය) ලබාදීම, වැසි පහළ කිරීම ආදිය.
ප්රශ්නය 18: තව්හීදුල්-උලූහියා යනු කුමක්ද?
පිළිතුර: අල්ලාහ් තම සේවකයන්ට නීතිගත කළ ඔවුන්ගේ නමස්කාර ක්රියාවන් අල්ලාහ්ට පමණක් කැප කිරීමයි. උදාහරණ ලෙස: දුආ කිරීම, සත්ව බිලි දීම සහ සුජූද් කිරීම.
ප්රශ්නය 19: තව්හීදුල්-අස්මා වස්-සිෆාත් යනු කුමක්ද?
පිළිතුර: අල්ලාහ් තමන්ට නියම කර ඇති නාම හා ගුණාංග පිළිගැනීමත්, ඔහුගේ නාම හා ගුණාංගවල ඔහුට කිසිදු සමානත්වයක් නොමැති බව පිළිගැනීමත් ය.
ප්රශ්නය 19: තව්හීදුල්-අස්මා වස්-සිෆාත් යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 19: අල්ලාහ් සුබ්හානහු ව තආලාට පමණක් විශේෂ වූ ඔහුගේ නාමයන් හා ගුණාංග ඔහුට පමණක් නියම කිරීමයි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿ඔහුට සමාන කිසිවක් නැත. තවද ඔහු සියල්ල අසන්නාය, සියල්ල දකින්නාය﴾
(අෂ්-ෂූරා: 11)
ප්රශ්නය 20: නමස්කාරයේ/ඉබාදත්හි සමහර වර්ග සඳහන් කරන්න.
පිළිතුර 20: ඒවා අතර:
- දුආ කිරීම
- උපකාරය ඉල්ලා සිටීම (ඉස්තිගාසා)
- සහාය ඉල්ලා සිටීම (ඉස්තිආනා)
- කුර්බානයක් ලෙස සත්වයෙකු ඝාතනය කිරීම
- නස්ර් කිරීම (භාරයක් වීම)
- බිය
- බලාපොරොත්තුව
- අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීම (තවක්කුල්)
- අල්ලාහ් වෙත නැවත යොමුවීම (ඉනාබා)
- ආදරය
- ගෞරවය සහ බිය
- කැමැත්ත හා ආශාව
- භීතිය
- රුකූඋ
- සුජූද්
- නිහතමානී භක්තිය (ඛුෂූඋ)
- යටහත් වීම
- අල්ලාහ්ව සිහි කිරීම (දික්ර්)
- අල්-කුර්ආනය කියවීම.
ප්රශ්නය 21: අල්ලාහ් තහනම් කළ විශාලතම කරුණ කුමක්ද?
පිළිතුර 21: අල්ලාහ් තහනම් කළ විශාලතම කරුණ ෂිර්ක් ය. එනම්, අල්ලාහ් සමඟ වෙනත් කෙනෙකුට නමස්කාර කිරීමයි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿සැබැවින්ම අල්ලාහ් තමන්ට හවුල්කරුවෙකු තබනු ලැබීම සමාව නොදෙන්නේය. එයට පහළින් ඇති දේ ඔහු කැමති අයට සමාව දෙන්නේය﴾
(අන්-නිසා: 48)
ප්රශ්නය 22: ෂිර්ක්හි වර්ග දෙක කුමක්ද?
පිළිතුර 22:
පළමු වර්ගය: විශාල ෂිර්ක් (ෂිර්කුල්-අක්බර්)
අල්ලාහ් හෝ ඔහුගේ දූතයාණන් ﷺ “ෂිර්ක්” ලෙස නම් කර ඇති, එහි යෙදෙන පුද්ගලයා ඉස්ලාමයෙන් බැහැර කරන සෑම ක්රියාවක්ම මෙයට අයත් වේ.
උදාහරණ ලෙස: පිළිමවලට හා මළවුන්ට නමස්කාර කිරීම සහ අල්ලාහ් හැර වෙනත් කෙනෙකුට සුජූද් කිරීම.
දෙවන වර්ගය: සුළු ෂිර්ක් (ෂිර්කුල්-අස්ගර්)
ෂරීආවෙහි “ෂිර්ක්” ලෙස සඳහන් කර ඇති නමුත්, එහි යෙදෙන පුද්ගලයා ඉස්ලාමයෙන් බැහැර නොකරන සෑම දෙයක්ම මෙයට අයත් වේ.
උදාහරණ ලෙස: අල්ලාහ් හැර වෙනත් කෙනෙකුගේ නාමයෙන් දිවුරීම, සුළු රියාකාරකම් සහ “අල්ලාහ් කැමති වූ දේ සහ ඔබ කැමති වූ දේ” යැයි පැවසීම.
එය “සුළු ෂිර්ක්” ලෙස නම් කර ඇත්තේ එය විශාල ෂිර්ක් වෙත වැටීමට මාර්ගයක් වන බැවිනි.
ප්රශ්නය 23: මිනිසුන් අතර පළමු වරට ෂිර්ක් ඇති වූයේ කවදාද?
පිළිතුර 23: නූහ් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ ජනතාව අතර පළමු වරට ෂිර්ක් ඇති විය.
ප්රශ්නය 24: නූහ් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ ජනතාව අතර ෂිර්ක් ඇති වීමට හේතුව කුමක්ද?
පිළිතුර 24: හේතුව වූයේ ධාර්මික පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් සීමාව ඉක්මවා යාමයි.
ප්රශ්නය 25: ධාර්මික පුද්ගලයන් සම්බන්ධයෙන් සීමාව ඉක්මවා යාම යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර 25: ඔවුන්ගේ ප්රශංසාවෙහි සීමාව ඉක්මවා යාම, ඔවුන්ට හිමි ස්ථානයට වඩා ඉහළින් ඔවුන් තැබීම සහ ඔවුන් වෙනුවෙන් යම් නමස්කාර ක්රියාවක් සිදු කිරීමයි.
ඒ සඳහා සාක්ෂිය අල්ලාහ් තආලාගේ ප්රකාශයයි:
﴿ඕ ග්රන්ථලාභීනි! නුඹලාගේ දහම තුළ සීමාව ඉක්මවා නොයන්න﴾
(අන්-නිසා: 171)
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«කිතුනුවන් මර්යම්ගේ පුත් ඊසා තුමාට ප්රශංසා කළාක් මෙන් මට අතිශයෝක්තියෙන් ප්රශංසා නොකරන්න. මම අල්ලාහ්ගේ වහලෙකු පමණි. එබැවින් “අල්ලාහ්ගේ වහලා සහ ඔහුගේ දූතයා” යැයි පවසන්න.»
(බුහාරි)
“මට අතිශයෝක්තියෙන් ප්රශංසා නොකරන්න” යන්නෙහි අර්ථය: මගේ ප්රශංසාවෙහි සීමාව ඉක්මවා නොයන්න යන්නයි.
ප්රශ්නය 26: මළවුන්ගෙන් දුආ ඉල්ලා සිටීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 26: මළවුන්ගෙන් හෝ වෙනත් අයගෙන් අල්ලාහ්ට පමණක් කළ හැකි දේවල් සම්බන්ධයෙන් දුආ ඉල්ලා සිටීම විශාල ෂිර්ක් වන අතර, එය ඉස්ලාමයෙන් බැහැර කරන කරුණකි.
අල්-කුර්ආනයේ සාක්ෂිය:
﴿අල්ලාහ් සමඟ වෙනත් දෙවියෙකුට, ඒ සඳහා ඔහුට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැතිව, කවරෙකු හෝ දුආ කරන්නේ නම්, ඔහුගේ ගණනය ඔහුගේ පරමාධිපති ළඟය. සැබැවින්ම කාෆිර්වරු සාර්ථක නොවෙති﴾
(අල්-මුඃමිනූන්: 117)
ප්රශ්නය 27: අල්ලාහ්ගෙන් දුආ කිරීම සඳහා මැවීමක මැදිහත්කරුවෙකු අවශ්යද?
පිළිතුර 27: දුආ කිරීම සඳහා මැවීමක මැදිහත්කරුවෙකු අවශ්ය නොවේ.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿මා පිළිබඳව මාගේ සේවකයන් ඔබගෙන් විමසුවහොත්, සැබැවින්ම මම සමීපයෙමි. මට දුආ කරන දුආ කරන්නාගේ දුආවට මම පිළිතුරු දෙමි﴾
(අල්-බකරා: 186)
ප්රශ්නය 28: මළවුන් දුආවලට පිළිතුරු දෙන්නේද?
පිළිතුර 28: මළවුන් දුආවලට පිළිතුරු නොදෙති.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿නුඹලා ඔවුන්ට දුආ කළත් ඔවුන් නුඹලාගේ දුආව නොඅසති. ඔවුන් ඇසුවද නුඹලාට පිළිතුරු නොදෙති. තවද කියාමත් දිනයේදී නුඹලා ඔවුන් සමඟ කළ ෂිර්ක් ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කරනු ඇත﴾
(ෆාතිර්: 14)
ප්රශ්නය 29: අප කවුරුන් වෙනුවෙන් සත්වයන් ඝාතනය කර කුර්බානි කරමින් නමස්කාර කළ යුතුද?
පිළිතුර 29: එකම හවුල්කරුවෙකු නොමැති අල්ලාහ් වෙනුවෙන් පමණි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿එබැවින් ඔබේ පරමාධිපති වෙනුවෙන් සලාතය ඉටු කර සත්වයා ඝාතනය කරන්න﴾
(අල්-කව්සර්: 2)
ප්රශ්නය 30: අල්ලාහ් හැර වෙනත් කෙනෙකු වෙනුවෙන් සත්වයෙකු ඝාතනය කිරීම සහ ඔහුට සුජූද් කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 30: එය විශාල ෂිර්ක් වන අතර ඉස්ලාමීය ආගමෙන් බැහැර කරන කරුණකි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿පවසන්න: “සැබැවින්ම මාගේ සලාතයද, මාගේ කුර්බානයද, මාගේ ජීවිතයද, මාගේ මරණයද සියලු ලෝකයන්හි පරමාධිපති වන අල්ලාහ් වෙනුවෙනි. ඔහුට කිසිදු හවුල්කරුවෙකු නැත. ඒ සඳහා මට අණ කරනු ලැබූ අතර මම මුස්ලිම්වරුන් අතර පළමුවැන්නා වෙමි.”﴾
(අල්-අන්ආම්: 162–163)
“නසුකී” යන්නෙහි අර්ථය: මාගේ කුර්බානය/සත්ව ඝාතනය යන්නයි.
ප්රශ්නය 31: නබි ﷺ, අමානතය, ගෞරවය හෝ වෙනත් දෙයක් නාමයෙන් දිවුරීම වැනි අල්ලාහ් හැර වෙනත් කෙනෙකුගේ නාමයෙන් දිවුරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 31: එය සුළු ෂිර්ක් වේ.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«කවරෙකු දිවුරන්නේ නම්, ඔහු අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් දිවුරාවත්, නැතහොත් නිහඬව සිටිය යුතුය.»
(බුහාරි)
ප්රශ්නය 32: අල්ලාහ්ගේ නාමයන් හා ගුණාංග සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම්වරයෙකුගේ වගකීම කුමක්ද?
පිළිතුර 32: අල්ලාහ් තමන්ට ස්ථාපිත කළ හෝ ඔහුගේ දූතයාණන් ﷺ ඔහුට ස්ථාපිත කළ නාමයන් හා ගුණාංග පිළිගැනීමත්, අල්ලාහ් තමන්ගෙන් ප්රතික්ෂේප කළ හෝ ඔහුගේ දූතයාණන් ﷺ ඔහුගෙන් ප්රතික්ෂේප කළ නාමයන් හා ගුණාංග ප්රතික්ෂේප කිරීමත්ය.
එය විකෘති කිරීමකින් (තහ්රීෆ්), ප්රතික්ෂේප කිරීමකින් (තඅතීල්), ගුණාංගවල ස්වභාවය නිශ්චය කිරීමකින් (තක්යීෆ්), හෝ මැවීම්වලට සමාන කිරීමකින් (තම්සීල්) තොරව සිදු කළ යුතුය.
ප්රශ්නය 33: අල්ලාහ්ගේ ගුණාංග අපගේ ගුණාංගවලට සමාන නොවන බවට අල්-කුර්ආනයේ සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර 33: අල්ලාහ් තආලාගේ ප්රකාශයයි:
﴿ඔහුට සමාන කිසිවක් නැත. තවද ඔහු සියල්ල අසන්නාය, සියල්ල දකින්නාය﴾
(අෂ්-ෂූරා: 11)
ප්රශ්නය 34: ඔබේ දහම කුමක්ද?
පිළිතුර 34: මාගේ දහම ඉස්ලාමයයි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿සැබැවින්ම අල්ලාහ් අබියස පිළිගත් දහම ඉස්ලාමයයි﴾
(ආලු ඉම්රාන්: 19)
ප්රශ්නය 35: මුහම්මද් ﷺ තුමාණන්ගේ දූත මෙහෙවර ආරම්භ වූ පසු අල්ලාහ් ඉස්ලාමය හැර වෙනත් දහමක් පිළිගන්නේද?
පිළිතුර 35: දූතයාණන් ﷺ තුමාණන්ගේ දූත මෙහෙවරෙන් පසු අල්ලාහ් ඉස්ලාමය හැර වෙනත් දහමක් පිළිගන්නේ නැත.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿කවරෙකු ඉස්ලාමය හැර වෙනත් දහමක් සොයන්නේද, එය ඔහුගෙන් කිසිසේත් පිළිගනු නොලැබේ. තවද පරලොවෙහි ඔහු පාඩු ලැබූවන් අතරින් කෙනෙකි﴾
(ආලු ඉම්රාන්: 85)
ප්රශ්නය 36: ඉස්ලාමය යන්නෙහි අර්ථ දැක්වීම කුමක්ද?
පිළිතුර 36: තව්හීද් මගින් අල්ලාහ්ට සම්පූර්ණයෙන් යටත් වීම, කීකරු වීමෙන් ඔහුගේ අණට අවනත වීම සහ ෂිර්ක් හා එහි අනුගාමිකයන්ගෙන් වෙන්වීමයි.
ප්රශ්නය 37: ඉස්ලාමයේ කුළුණු මොනවාද?
පිළිතුර 37:
- අල්ලාහ් හැර වෙනත් සැබෑ දෙවියෙකු නැති බවත්, මුහම්මද් ﷺ අල්ලාහ්ගේ වහලා සහ දූතයා බවත් සාක්ෂි දැරීම.
- සලාතය ස්ථාපිත කිරීම.
- සකාත් ලබා දීම.
- රමළාන් මාසයේ උපවාසය රැකීම.
- ගමන් කිරීමට හැකියාව ඇති තැනැත්තා අල්ලාහ්ගේ ශුද්ධ නිවස වන කඅබාව වෙත හජ් කිරීම.
මේ සඳහා නබි ﷺ තුමාණන්ගේ ප්රකාශය සාක්ෂියකි:
«ඉස්ලාමය යනු, අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැති බවත්, මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ දූතයා බවත් සාක්ෂි දැරීම, සලාතය ස්ථාපිත කිරීම, සකාත් ලබා දීම, රමළාන් උපවාසය රැකීම සහ හැකියාව තිබේ නම් කඅබාව වෙත හජ් කිරීමයි.»
(බුහාරි සහ මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 38: ඊමාන් (විශ්වාසය) යන්නෙහි අර්ථ දැක්වීම කුමක්ද?
පිළිතුර 38: එය දිවෙන් ප්රකාශ කිරීම, හදවතින් විශ්වාස කිරීම සහ ශරීර අවයව මගින් ක්රියා කිරීමයි. කීකරුකම මගින් එය වැඩි වන අතර පාපකර්ම මගින් අඩු වේ.
ප්රශ්නය 39: ඊමානයේ කුළුණු මොනවාද?
පිළිතුර 39: අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම, ඔහුගේ මලක්වරුන් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම, ඔහුගේ ග්රන්ථ කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම, ඔහුගේ දූතයන් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම, අවසාන දිනය කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම සහ යහපත් හා අයහපත් යන දෙඅංශයෙන්ම කදර් (දිව්ය නියමය) කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමයි.
මේ සඳහා නබි ﷺ තුමාණන්ගේ ප්රකාශය සාක්ෂියකි:
«ඊමානය යනු ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ මලක්වරුන්, ඔහුගේ ග්රන්ථ, ඔහුගේ දූතයන් සහ අවසාන දිනය විශ්වාස කිරීමත්, යහපත් හා අයහපත් සියල්ල කදර් අනුව සිදුවන බව විශ්වාස කිරීමත්ය.»
(මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 40: මලක්වරුන් යනු කවුරුන්ද?
පිළිතුර 40: මලක්වරුන් යනු අල්ලාහ් තමන්ට නමස්කාර කිරීම සඳහා මැවූ අදෘශ්ය ලෝකයට අයත් මැවීම්ය.
ප්රශ්නය 41: මලක්වරුන් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 41: එය අනිවාර්යය. මලක්වරුන් කෙරෙහි විශ්වාසයකින් තොරව ඊමානය පිළිගනු නොලැබේ.
ප්රශ්නය 42: මලක්වරුන් අතරින් ශ්රේෂ්ඨතමයා කවුද?
පිළිතුර 42: ජිබ්රීල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාය. වහ්ය පහළ කිරීමේ වගකීම ඔහුට පවරා ඇත.
ප්රශ්නය 43: ආකාශ ග්රන්ථ යනු මොනවාද?
පිළිතුර 43: ඒවා අල්ලාහ් තම දූතයන් (ඔවුන්ට සලාම් වේවා) වෙත පහළ කළ ග්රන්ථයන්ය.
උදාහරණ ලෙස: තව්රාත්, ඉන්ජීල්, සබූර් සහ අල්-කුර්ආනය.
ප්රශ්නය 44: ආකාශ ග්රන්ථ කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 44: එය අනිවාර්යය. එය නොමැතිව ඊමානය පිළිගනු නොලැබේ.
ප්රශ්නය 45: ආකාශ ග්රන්ථ අතරින් ශ්රේෂ්ඨතම ග්රන්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර 45: ශ්රේෂ්ඨතම ග්රන්ථය වන්නේ අල්ලාහ් මුහම්මද් ﷺ තුමාණන් වෙත පහළ කළ මහා අල්-කුර්ආනයයි.
එය පෙර පහළ කරන ලද සියලුම ආකාශ ග්රන්ථවල නීති අභිබවා ගිය අවසාන ග්රන්ථයයි. එබැවින් අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීමේදී එයට පටහැනිව වෙනත් ග්රන්ථයක් අනුගමනය කිරීම අනුමත නොවේ.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿තවද අපි සත්යය සමඟ ඔබ වෙත මෙම ග්රන්ථය පහළ කළෙමු. එය එයට පෙර පැවති ග්රන්ථ සත්ය බව තහවුරු කරන අතර ඒවා කෙරෙහි ආරක්ෂකයෙකු ලෙසද පවතී﴾
(අල්-මාඉදා: 48)
ප්රශ්නය 46: අවසාන දිනය යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 46: එය කියාමත් දිනයයි. එදින මිනිසුන් ගණන් විමසීම සහ ප්රතිඵල ලබා දීම සඳහා නැවත නැඟිටුවනු ලැබේ.
ප්රශ්නය 47: අවසාන දිනය කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 47: එය අනිවාර්යය. එය නොමැතිව ඊමානය පිළිගනු නොලැබේ.
ප්රශ්නය 48: කදර් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීම යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර 48: කදර් යනු අල්ලාහ්ගේ පෙර දැනුමට අනුවත්, ඔහුගේ ප්රඥාවට අනුකූලවත් මැවීම් සඳහා ඔහු විසින් නියම කර ඇති දේය.
ප්රශ්නය 49: කදර් කෙරෙහි විශ්වාස කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 49: එය අනිවාර්යය. එය නොමැතිව ඊමානය පිළිගනු නොලැබේ.
ප්රශ්නය 50: ඉහ්සාන් යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 50: ඉහ්සාන් යනු ඔබ අල්ලාහ්ව දකින්නාක් මෙන් ඔහුට නමස්කාර කිරීමයි. ඔබ ඔහුව නොදකින්නේ නම්, සැබැවින්ම ඔහු ඔබව දකී.
ප්රශ්නය 51: රියා (පෙන්වීම) යන්නෙහි අර්ථ දැක්වීම කුමක්ද?
පිළිතුර 51: රියා යනු මිනිසුන් තමන්ව දැක ප්රශංසා කරනු පිණිස නමස්කාර ක්රියාවක් සිදු කිරීමයි.
ප්රශ්නය 52: රියා කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 52: රියා කිරීම තහනම්ය. එය සුළු ෂිර්ක්හි කොටසකි.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«මා නුඹලා ගැන වඩාත්ම බිය වන දෙය සුළු ෂිර්ක්ය.» එවිට ඒ පිළිබඳව විමසූ විට එතුමාණෝ පැවසූහ: «රියාය.»
(අහ්මද් විසින් වාර්තා කර ඇති අතර අල්-අල්බානි එය සහීහ් ලෙස සනාථ කර ඇත.)
ප්රශ්නය 53: ඔබේ නබිවරයා කවුද?
පිළිතුර 53: මාගේ නබිවරයා මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්මුත්තලිබ් බින් හාෂිම්ය.
හාෂිම් කුරෛෂ් ගෝත්රයට අයත්ය. කුරෛෂ් කිනානාවට අයත්ය. කිනානාව අරාබිවරුන්ට අයත්ය. අරාබිවරු ඉස්මාඊල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නෝය. ඉස්මාඊල් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමා ඉබ්රාහීම් (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාගේ පුත්රයාය.
ප්රශ්නය 54: මුහම්මද් ﷺ තුමාණන්ගේ නබිත්වය සඳහා ඇති ශ්රේෂ්ඨතම සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර 54: එතුමාණන්ගේ නබිත්වය සඳහා ඇති ශ්රේෂ්ඨතම සාක්ෂිය මහා අල්-කුර්ආනයයි. එය මාර්ගෝපදේශය, සුවය සහ ආලෝකය වන අල්ලාහ්ගේ වචනයයි.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
පවසන්න: “මෙවැනි අල්-කුර්ආනයක් ගෙන ඒම සඳහා මිනිසුන් සහ ජින්වරුන් සියල්ල එකතු වුවද, ඔවුන්ගෙන් ඇතැමෙකු ඇතැමෙකුට උපකාර කළත්, එයට සමාන දෙයක් ගෙන ඒමට ඔවුන්ට නොහැකි වනු ඇත.” (අල්-ඉස්රා: 88)
ප්රශ්නය 55: නබි ﷺ තුමාණන්ට ඇති ශ්රේෂ්ඨතම අයිතිවාසිකම් මොනවාද?
පිළිතුර 55: නබි ﷺ තුමාණන්ට ඇති ශ්රේෂ්ඨතම අයිතිවාසිකම් අතර:
- එතුමාණන් කෙරෙහි අවංකව විශ්වාස කිරීම.
- අල්ලාහ් එතුමාණන්ව ජින්වරුන් හා මිනිසුන් සියලුදෙනා වෙත දූතයෙකු ලෙස එවූ බව විශ්වාස කිරීම.
- එතුමාණන්ට කීකරු වීම අනිවාර්ය බව පිළිගැනීම.
- එතුමාණන්ට අකීකරු වීමෙන් ප්රවේශම් වීම.
- එතුමාණන්ව අනුගමනය කිරීම හා එතුමාණන් ආදර්ශයට ගැනීම.
- එතුමාණන්ගේ සුන්නාහ්ව ගෞරවයෙන් සැලකීම.
- පවුලේ අය, දරුවන් සහ සියලු මිනිසුන්ට වඩා එතුමාණන්ට ආදරය කිරීම.
- එතුමාණන්ට ගෞරව කිරීම, සම්මානය කිරීම සහ එතුමාණන් වෙනුවෙන් සලාත් හා සලාම් පැවසීම.
- එතුමාණන් සම්බන්ධයෙන් සීමාව ඉක්මවා නොයෑම සහ අල්ලාහ් විසින් එතුමාණන්ට ලබා දුන් ස්ථානයට වඩා ඉහළින් එතුමාණන් නොතැබීම.
ප්රශ්නය 56: සූනියම (සිහ්ර්) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 56: සූනියම යනු හදවත් හා ශරීර කෙරෙහි සැබෑ බලපෑමක් ඇති කරන ෂෙයිතාන්ගේ ක්රියාවකි. එහි ඇතැම් ආකාර ඇස්වලට බලපාන මනෝභ්රමයන් වන අතර ඒවාට සැබෑ පදනමක් නොමැත.
ප්රශ්නය 57: කහීනත්වය (කියාමත් නොපෙනෙන දේ දන්නා බව ප්රකාශ කිරීම) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 57: කහීනත්වය යනු ජින්වරුන් භාවිත කරමින් ගුප්ත හා අදෘශ්ය දේ පිළිබඳ දැනුම තමන් සතුව ඇතැයි ප්රකාශ කිරීමයි.
ප්රශ්නය 58: අර్రාෆ් (ගුප්ත දේ දන්නා බව පවසන්නා) යනු කවුද?
පිළිතුර 58: අර్రාෆ් යනු සොරකම් කළ දේවල් හෝ නැති වූ දේවල් තිබෙන ස්ථානය වැනි දේවල් පිළිබඳ යම් සලකුණු හා ඉඟි මගින් ගුප්ත කරුණු දැනගත හැකි බව ප්රකාශ කරන්නාය.
තවත් මතයකට අනුව, අර్రාෆ් යනු කහීන්, ජ්යෝතිෂවේදීන්, වැලි මත සලකුණු ඇඳ කියන්නන් සහ ජින්වරුන්ගේ උපකාරයෙන් ගුප්ත දේ පිළිබඳ දැනුම ප්රකාශ කරන ඔවුන් වැනි සියලු දෙනාට භාවිත කරන නාමයකි.
ඔවුන්ගේ ක්රියාවන් අතර ජ්යෝතිෂය, අත්ල බැලීම, කෝප්පය බැලීම සහ මෙවැනි දේ මගින් ගුප්ත කරුණු පිළිබඳ නිගමන ලබාදීම ඇතුළත් වේ.
ප්රශ්නය 59: ගුප්ත දැනුම දන්නා බව ප්රකාශ කරන අර్రාෆ්, කහීන් සහ වෙනත් අය වෙත යාමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 59: සූනියම්කරුවෙකු, අර्रාෆ්වරයෙකු, කහීන්වරයෙකු හෝ ඔවුන් වැනි අය වෙත යාම තහනම්ය.
සහීහ් මුස්ලිම්හි නබි ﷺ තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව සඳහන් වේ:
«කවරෙකු අර్రාෆ්වරයෙකු වෙත ගොස් ඔහුගෙන් යම් දෙයක් විමසන්නේද, ඔහුගේ සලාතය රාත්රී හතළිහක් පිළිගනු නොලැබේ.»
තවද අබූ හුරෛරා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා විසින් වාර්තා කරන ලද හදීසයක නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«කවරෙකු අර्रාෆ්වරයෙකු හෝ කහීන්වරයෙකු වෙත ගොස් ඔහු පවසන දේ සත්ය බව විශ්වාස කරන්නේද, මුහම්මද් ﷺ වෙත පහළ කරන ලද දේ ඔහු ප්රතික්ෂේප කළේය.»
(අහ්මද්, අබූ දාවූද් සහ තිර්මිදි විසින් වාර්තා කර ඇත.)
ප්රශ්නය 60: සූනියම කිරීම හා එය ඉගෙන ගැනීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 60: සියලුම සූනියම් තහනම් සහ කුෆ්ර් වේ. එය ඉගෙන ගැනීමත්, ඉගැන්වීමත් තහනම්ය. එහි කිසිදු ආකාරයක් අනුමත නොවේ.
අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පවසයි:
﴿සුලෙයිමාන් කුෆ්ර් කළේ නැත. නමුත් ෂෙයිතාන්වරු කුෆ්ර් කළහ. ඔවුහු මිනිසුන්ට සූනියම ඉගැන්වූහ﴾
(අල්-බකරා: 102)
ප්රශ්නය 61: වාසනාව හා අනාගතය පිළිබඳ රාශි/කේන්දර බැලීම සහ ඒවා විශ්වාස කිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 61: එය ජාහිලිය්යා යුගයේ ජනතාවගේ ක්රියාවන්ගෙන් එකකි. ගුප්ත දේ දන්නා බව ප්රකාශ කරන අර्रාෆ්වරුන් හා ජ්යෝතිෂවේදීන් විශ්වාස කිරීමද මෙයට ඇතුළත් වේ.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«කවරෙකු තාරකා විද්යාවෙන් කොටසක් ලබාගත්තේද, ඔහු සූනියමෙන් කොටසක් ලබාගත්තේය. එය වැඩි වන තරමට එයද වැඩි වේ.»
(අබූ දාවූද් විසින් වාර්තා කර ඇති අතර එහි සනද්ය සහීහ් වේ.)
ප්රශ්නය 62: තලස්ම/තමීමා (ආරක්ෂක පළඳනා) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 62: තමීමා යනු තලස්ම වර්ගයේ පළඳනා සඳහා භාවිත කරන නාමයකි. ඒවා පබළු, අස්ථි, ලියවිලි, පටි, නූල්, රෙදි කැබලි හෝ වෙනත් දේවල් විය හැකිය.
ඒවා විපතක් ඇති වීමට පෙර එය වැළැක්වීමට හෝ විපතක් සිදු වූ පසු එය ඉවත් කිරීමට යන අරමුණින් දරුවන්ගේ ගෙලෙහි, බාහුවේ, නිවාසවල හෝ වාහනවල එල්ලා තබනු ලැබේ.
ප්රශ්නය 63: තමීමා එල්ලීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 63: එය සුළු ෂිර්ක් වේ.
එහෙත් තමීමාවට අල්ලාහ්ගෙන් තොරව ස්වාධීනව ප්රයෝජන ලබා දීමට හෝ හානි කිරීමට හැකියාව ඇතැයි යමෙකු විශ්වාස කරන්නේ නම්, එය විශාල ෂිර්ක් විය හැකිය.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«කවරෙකු තමීමාවක් එල්ලා ගත්තේද, ඔහු ෂිර්ක් කළේය.»
(අහ්මද් විසින් වාර්තා කර ඇති අතර අල්-අල්බානි එය සහීහ් ලෙස සනාථ කර ඇත.)
ප්රශ්නය 64: ෂරීආනුකූල රුක්යා (අල්-කුර්ආන් හා දුආ මගින් ප්රතිකාර කිරීම) යනු කුමක්ද? එහි නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 64: එය රෝගියා වෙනුවෙන් අල්-කුර්ආනයේ ආයත් හෝ දුආ කියවා, වේදනාව ඇති ස්ථානයට මෘදු ලෙස පිඹීමයි.
රුක්යා කිරීම අවසර ලත් ක්රියාවකි.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«එහි ෂිර්ක් නොමැති තාක් රුක්යා කිරීමෙහි වරදක් නැත.»
(මුස්ලිම්)
රුක්යා අවසර ලැබීමට නම්:
- එහි ෂිර්ක් නොතිබිය යුතුය.
- රුක්යා තමන් විසින්ම ස්වාධීනව බලපෑමක් ඇති කරන්නේ නැති බව විශ්වාස කළ යුතුය.
- එය හේතුවක් පමණක් වන අතර ප්රයෝජනය හා හානිය අල්ලාහ්ගේ අතෙහි පවතින බව විශ්වාස කළ යුතුය.
- එය අරාබි භාෂාවෙන් හෝ එහි අර්ථය පැහැදිලිව දන්නා වෙනත් භාෂාවකින් විය යුතුය.
- අල්ලාහ්ගේ වචන, ඔහුගේ නාමයන් සහ ඔහුගේ ගුණාංග ඇතුළත් විය යුතුය.
ප්රශ්නය 65: තයියරා (අසුභ ලකුණු ගැන විශ්වාස කිරීම) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 65: තයියරා යනු පක්ෂීන් ආශ්රයෙන් සුබ හෝ අසුබ ලකුණු සෙවීමයි.
ප්රශ්නය 66: තයියරා කිරීමේ නීතිය සාක්ෂිය සමඟ සඳහන් කරන්න.
පිළිතුර 66: එය තහනම් වන අතර සුළු ෂිර්ක්හි කොටසකි.
එහෙත් එම දෙය අල්ලාහ්ගෙන් තොරව ස්වාධීනව ප්රයෝජන හෝ හානි ලබා දෙන බව විශ්වාස කරන්නේ නම්, එය විශාල ෂිර්ක් විය හැකිය.
නබි ﷺ තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ:
«තයියරා ෂිර්ක්ය.»
(අහ්මද් සහ අබූ දාවූද් විසින් වාර්තා කර ඇත.)
ප්රශ්නය 67: පක්ෂීන් හැර වෙනත් දේවලින්ද තයියරා ඇති විය හැකිද?
පිළිතුර 67: ඔව්.
උදාහරණ ලෙස:
- ඇතැම් මාස අසුභ යැයි සිතීම.
- ඇතැම් දින අසුභ යැයි සිතීම.
- ඇතැම් සතුන් අසුභ යැයි සිතීම.
- අන්ධයන්, කොර වූවන් වැනි යම් ශාරීරික ලක්ෂණ ඇති පුද්ගලයන් අසුභ යැයි සිතීම.
ප්රශ්නය 68: “නජ්ම්/තාරකා මගින් වැසි ඉල්ලා සිටීම” යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර 68: අන්වා (අන්වාඃ) යනු තාරකා යන්නයි.
තාරකා මගින් වැසි ඉල්ලා සිටීම යනු, තාරකාවලින් වැසි පහළ වේ යැයි ඉල්ලා සිටීමත්, වැසි වැටුණු විට එය තාරකාවලට ආරෝපණය කිරීමත්ය.
ප්රශ්නය 69: තාරකා මගින් වැසි ඉල්ලා සිටීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 69: එය කොටස් දෙකකි:
පළමුව: තාරකාවන් විසින්ම වැසි පහළ කරන බව යමෙකු විශ්වාස කරන්නේ නම්, එය කුෆ්ර් වේ. මන්ද එය අල්ලාහ් සුබ්හානහු ව තආලා සමඟ ෂිර්ක් කිරීමකි.
දෙවනුව: වැසි මැවීමත් එය පහළ කිරීමත් අල්ලාහ් විසින් සිදු කරන බව විශ්වාස කළත්, තාරකා වැසි සඳහා හේතුවක් යැයි විශ්වාස කරන්නේ නම්, එය සුළු ෂිර්ක් වේ. මන්ද අල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාදය වෙනත් කෙනෙකුට ආරෝපණය කර ඇති බැවිනි. තවද අල්ලාහ් තාරකාවන් වැසි සඳහා හේතුවක් ලෙස පත් කර නැත.
ප්රශ්නය 70: තාරකා මගින් වැසි ඉල්ලා සිටීම තහනම් බවට ඇති සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර 70: නබි ﷺ තුමාණන් වාර්තා කළ හදීස් කුද්සියක අල්ලාහ් තආලා මෙසේ පැවසූ බව සඳහන් වේ:
«කවරෙකු “අල්ලාහ්ගේ කරුණාව හා දයාව නිසා අපට වැසි ලැබුණි” යැයි පවසන්නේද, ඔහු මා කෙරෙහි විශ්වාස කළ අයෙකු වන අතර තාරකාව ප්රතික්ෂේප කළ අයෙකි. නමුත් කවරෙකු “මෙම තාරකාව හා එම තාරකාව නිසා අපට වැසි ලැබුණි” යැයි පවසන්නේද, ඔහු මා ප්රතික්ෂේප කළ අයෙකු වන අතර තාරකාව විශ්වාස කළ අයෙකි.»
(බුහාරි සහ මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 71: සොහොන් මත මුස්ලිම් පල්ලි ඉදිකිරීමේ නීතිය කුමක්ද?
පිළිතුර 71: එය තහනම් වන අතර ෂිර්ක් සඳහා මාර්ගයක් බවට පත්විය හැකිය.
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් ﷺ මෙසේ පැවසූහ:
«යුදෙව්වන් සහ කිතුනුවන් තම නබිවරුන්ගේ සොහොන් මුස්ලිම් පල්ලි බවට පත් කරගත් බැවින් ඔවුන් කෙරෙහි අල්ලාහ්ගේ ශාපය වේවා.»
(බුහාරි)
ප්රශ්නය 72: තබර්රුක් යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?
පිළිතුර 72: තබර්රුක් යනු ආශීර්වාදය සෙවීමයි.
බරකත් (ආශීර්වාදය) යනු යහපත ලැබීම සහ එය අඛණ්ඩව පැවතීමයි.
ප්රශ්නය 73: තබර්රුක්හි කොටස් මොනවාද?
පිළිතුර 73: තබර්රුක් කොටස් දෙකකි:
1. ෂරීආනුකූල තබර්රුක්:
එය අවසර ලත් තබර්රුක් වන අතර අල්-කුර්ආනය හා සුන්නාහ්හි සාක්ෂි මගින් අනුමත කර ඇති තබර්රුක් වේ.
2. තහනම් තබර්රුක්:
එය තහනම් කරන ලද තබර්රුක් වේ.
ප්රශ්නය 74: ෂරීආනුකූල තබර්රුක්හි වර්ග මොනවාද?
පිළිතුර 74: ෂරීආනුකූල තබර්රුක් වර්ග දෙකකි:
1. භෞතික හා ස්පර්ශ කළ හැකි දේවලින් තබර්රුක් කිරීම:
උදාහරණයක් ලෙස සම්සම් ජලයෙන් තබර්රුක් කිරීම.
2. යහපත් ක්රියාවන් මගින් තබර්රුක් කිරීම:
උදාහරණ ලෙස සලාතය, දුආ සහ සදකා.
පිළිතුර 75: තහනම් කර ඇති තබර්රුක් වර්ග දෙකකි:
- ෂරීආවෙන් තහනම් කර ඇති දේවල්: පිළිම හා දේව රූපවලින් ආශීර්වාද සෙවීම තහනම් කිරීම වැනි දේ.
- සැබෑ පදනමක් නොමැති මනඃකල්පිත හේතු මත ආශීර්වාද සෙවීම: දැහැමි පුද්ගලයන්ගේ ශරීරයෙන්, ඔවුන්ගේ ඇඳුම්වලින්, කෙළවලින්, ගස්වලින් හෝ ගල්වලින් ආශීර්වාද සෙවීම වැනි දේ.
ප්රශ්නය 76 / දුආ කිරීමේදී තවසූල් (අල්ලාහ් වෙත සමීප වීමට මාර්ගයක් සෙවීම) කොටස් කීයක් තිබේද?
පිළිතුර 76: දුආ කිරීමේදී තවසූල් කොටස් දෙකකි:
- අවසර ලත් තවසූල්: ෂරීආ සාක්ෂි මගින් අනුමත කර ඇති තවසූල්.
- තහනම් තවසූල්: ෂරීආ සාක්ෂි මගින් අනුමත නොකළ හෝ තහනම් කර ඇති තවසූල්.
ප්රශ්නය 77 / දුආ කිරීමේදී අවසර ලත් තවසූල් වර්ග මොනවාද?
පිළිතුර 77: අවසර ලත් තවසූල් වර්ග තුනකි:
- අල්ලාහ්ගේ නාමයන් හා ගුණාංග මගින් තවසූල් කිරීම: උදාහරණයක් ලෙස, “අහෝ අර්-රහ්මාන්! මට කරුණා කරන්න” යැයි පැවසීම.
- යහපත් ක්රියාවක් මගින් තවසූල් කිරීම: අල්ලාහ්ගේ වචනය වන:
﴿رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ﴾
“අපගේ පරමාධිපතියාණෙනි! සැබැවින්ම අපි විශ්වාස කළෙමු. එබැවින් අපගේ පාපයන් අපට සමාව දෙනු මැනව! තවද අපව නිරාගින්නේ දඬුවමෙන් ආරක්ෂා කරනු මැනව!” (ආල් ඉම්රාන්: 16) - ජීවත්ව සිටින, එම ස්ථානයේ සිටින දැහැමි පුද්ගලයෙකුගෙන් දුආ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීම: උදාහරණයක් ලෙස, උකාෂා (රළියල්ලාහු අන්හු) නබි ﷺ තුමාගෙන්, ගණන් විමසීමකින් තොරව ස්වර්ගයට ඇතුළු වන හැත්තෑ දහස අතර තමන් ද සිටින ලෙස අල්ලාහ්ගෙන් ඉල්ලා දුආ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. එවිට උකාෂා ඉබ්නු මිහ්සන් (රළියල්ලාහු අන්හු) මෙසේ පැවසීය: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! මා ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකු බවට පත් කරන ලෙස අල්ලාහ්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්න.” නබි ﷺ තුමා පැවසූහ: “ඔබ ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකි.” (බුහාරි සහ මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 78 / දුආ කිරීමේදී තහනම් තවසූල් වර්ග මොනවාද?
පිළිතුර 78: තහනම් තවසූල් වර්ග දෙකකි:
- ෂිර්ක් සහිත තවසූල්: අල්ලාහ් සමඟ ෂිර්ක් ඇතුළත් වන තවසූල්ය. උදාහරණයක් ලෙස, දැහැමි පුද්ගලයන්ගෙන් උපකාර ඉල්ලා සිටීම සහ අල්ලාහ් හැර ඔවුන්ට දුආ කිරීම. “අහෝ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! උපකාර කරන්න” හෝ “අහෝ ජීලානී! උපකාර කරන්න” යැයි පැවසීම වැනි දේ.
- බිද්අත් සහිත තවසූල්: ෂරීආ සාක්ෂි මගින් පෙන්වා නොදුන් ක්රමයකින් තවසූල් කිරීමයි. තවසූල් යනු ඉබාදතක් බැවින්, ෂරීආ සාක්ෂියක් නොමැතිව එහි කිසිවක් කිරීම අවසර නැත. දැහැමි පුද්ගලයන්ගේ පුද්ගලික සත්ත්වයෙන් හෝ ඔවුන්ගේ ගෞරවය/තත්ත්වය මගින් තවසූල් කිරීම මෙයට උදාහරණයකි.
ප්රශ්නය 79 / කියාමත් දිනයේ සිදුවන ෂෆාඅත් (මැදිහත්වීම) යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 79: එය යම් පුද්ගලයෙකුට ප්රයෝජනයක් ලබා දීමට හෝ ඔහුගෙන් හානියක් ඉවත් කිරීමට අල්ලාහ් ඉදිරියේ මැදිහත් වීමයි.
ප්රශ්නය 80 / මියගිය අයගෙන් ෂෆාඅත් ඉල්ලා සිටිය හැකිද?
පිළිතුර 80: මියගිය අයගෙන් ෂෆාඅත් ඉල්ලා නොසිටිය යුතුය. මන්ද, ෂෆාඅත්හි සම්පූර්ණ අයිතිය අල්ලාහ්ට පමණක් අයත්ය. අල්ලාහ් පවසයි:
﴿قُل لِلَّهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيعًا﴾
“පවසනු: සියලු මැදිහත්වීම් අල්ලාහ් සතුය.” (අස්-සුමර්: 44)
ප්රශ්නය 81 / ෂෆාඅත් සඳහා අවශ්ය කොන්දේසි මොනවාද?
පිළිතුර 81: ෂෆාඅත් සඳහා කොන්දේසි දෙකකි:
- මැදිහත් වන්නාට ෂෆාඅත් කිරීමට අල්ලාහ්ගේ අවසරය තිබීම.
අල්ලාහ් පවසයි:
﴿مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ﴾
“ඔහුගේ අවසරයෙන් මිස ඔහු ඉදිරියේ මැදිහත් විය හැක්කේ කවරෙකුටද?” (අල්-බකරා: 255) - මැදිහත්වීම ලබන පුද්ගලයා පිළිබඳ අල්ලාහ් සෑහීමට පත්වීම.
අල්ලාහ් පවසයි:
﴿وَلَا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضَى﴾
“ඔහු සෑහීමට පත් වූ අය වෙනුවෙන් මිස ඔවුහු මැදිහත් නොවෙති.” (අල්-අන්බියා: 28)
ප්රශ්නය 82 / ෂෆාඅත් හිමි වන්නේ කාටද?
පිළිතුර 82: එය තව්හීද් ඇති අයට හිමි වේ. නබි ﷺ තුමා පැවසූහ:
“කියාමත් දිනයේ මාගේ ෂෆාඅත් මගින් වඩාත් සතුටු වන්නේ, තම හදවතින් අවංකව ‘ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්’ යැයි පැවසූ තැනැත්තාය.” (බුහාරි)
ප්රශ්නය 83 / අල්ලාහ්, ඔහුගේ ග්රන්ථය, ඔහුගේ දහම හෝ ඔහුගේ දූතයා සමච්චලයට ලක් කරන පුද්ගලයාගේ තීන්දුව කුමක්ද?
පිළිතුර 83: ඒවායින් කිසිවක් සමච්චලයට ලක් කරන තැනැත්තාගේ තීන්දුව වන්නේ ඔහු කාෆිර් බවයි. අල්ලාහ් පවසයි:
﴿قُلْ أَبِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ﴾
“පවසනු: ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ ආයත් සහ ඔහුගේ දූතයා සමච්චලයට ලක් කළේද? නිදහසට කරුණු නොදක්වන්න. සැබැවින්ම ඔබ විශ්වාස කිරීමෙන් පසු ප්රතික්ෂේප කළහුය.” (අත්-තව්බා: 65–66)
ප්රශ්නය 84 / අල්-වලා සහ අල්-බරා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
පිළිතුර 84:
අල්-වලා: අල්ලාහ්ට, ඔහුගේ දූතයාට සහ මුස්ලිම්වරුන්ට ආදරය කිරීම හා ඔවුන්ට සහාය වීමයි. අල්ලාහ් පවසයි:
﴿إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا…﴾
“ඔබගේ ආරක්ෂකයා/භාරකරු වන්නේ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයා සහ විශ්වාස කළ අය පමණි…” (අල්-මාඉදා: 55–56)
අල්-බරා: කුෆ්ර් හා කාෆිර්වරුන් කෙරෙහි විරුද්ධත්වය හා ඔවුන්ගේ කුෆ්ර් ක්රියාව ප්රතික්ෂේප කිරීමයි. අල්ලාහ් පවසයි:
﴿قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ…﴾
“ඉබ්රාහීම් සහ ඔහු සමඟ සිටි අය තුළ ඔබට අලංකාර ආදර්ශයක් ඇත…” (අල්-මුම්තහනා: 4)
ප්රශ්නය 85 / ක්රිස්තියානුවන්ගේ ක්රිස්මස් වැනි ආගමික උත්සවවලදී කාෆිර්වරුන්ට සුබ පැතීමේ තීන්දුව කුමක්ද?
පිළිතුර 85: ෂෙයික් ඉබ්නු උසයිමීන් (රහ්මතුල්ලාහි අලෙයිහි) පැවසූ පරිදි, කාෆිර්වරුන්ට ක්රිස්මස් හෝ ඔවුන්ගේ වෙනත් ආගමික උත්සව සඳහා සුබ පැතීම තහනම්ය. ඉබ්නුල් කය්යුම් (රහ්මතුල්ලාහි අලෙයිහි) විසින් අහ්කාමු අහ්ලිද්-දිම්මා නම් ග්රන්ථයේද මෙය සඳහන් කර ඇත. (ෆතවා ඉබ්නු උසයිමීන්, 3/44)
ප්රශ්නය 86 / බිද්අත් යනු කුමක්ද?
පිළිතුර 86: අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීමේදී, අල්ලාහ්ගේ දූතයා ﷺ සහ ඔහුගේ සහාබාවරුන් (රළියල්ලාහු අන්හුම්) අනුගමනය නොකළ ක්රමයක් අනුගමනය කිරීමයි.
ප්රශ්නය 87 / දහම තුළ බිද්අත් කිරීමේ තීන්දුව කුමක්ද?
පිළිතුර 87: එය තහනම් වන අතර ඉතා බරපතළ පාපයකි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා ﷺ පැවසූහ:
“හොඳම වචනය අල්ලාහ්ගේ ග්රන්ථයයි. හොඳම මාර්ගය මුහම්මද්ගේ මාර්ගයයි. කටයුතුවල නරකම දේ අලුතින් ඇති කළ දේවල් වන අතර, සෑම බිද්අත් එකක්ම නොමඟ යාමකි.” (මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 88 / ඉස්ලාමය තුළ යහපත් බිද්අත් තිබේද?
පිළිතුර 88: ඉස්ලාමය තුළ “යහපත් බිද්අත්” යනුවෙන් දෙයක් නැත. නබි ﷺ තුමා පැවසූහ:
“සෑම බිද්අත් එකක්ම නොමඟ යාමකි.” (මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 89 / බිද්අත් අනුගමනය කරන්නන් සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු ස්ථාවරය කුමක්ද?
පිළිතුර 89: බිද්අත් අනුගමනය කරන්නන්ගෙන් ප්රවේශම් වීම, ඔවුන් පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම, ඔවුන් සමඟ වාඩි වී සිටීමෙන් වැළකීම සහ ඔවුන්ගේ ග්රන්ථ කියවීමෙන් වැළකීම අවශ්ය වේ.
ඉබ්නු අබ්බාස් (රළියල්ලාහු අන්හුමා) පැවසීය: “ආශාවන් අනුගමනය කරන්නන් සමඟ නොසිටින්න. ඔවුන් සමඟ හිඳීම හදවත් රෝගී කරයි.” (අල්-ඉබානා, 2/438)
ඉමාම් අල්-බගවී (රහ්මතුල්ලාහි අලෙයිහි) පැවසීය: “සහාබාවරුන්, තාබිඌන්, ඔවුන් අනුගමනය කළ අය සහ සුන්නා විද්වතුන්, බිද්අත් අනුගමනය කරන්නන් සමඟ විරුද්ධව සිටීම හා ඔවුන්ගෙන් වෙන්වීම පිළිබඳ එකඟ වූහ.” (ෂර්හුස්-සුන්නා, 1/127)
ප්රශ්නය 90 / සලාතය අත්හැරීමේ තීන්දුව කුමක්ද?
පිළිතුර 90: සලාතය අත්හැරීම කුෆ්ර් වේ. ජාබිර් (රළියල්ලාහු අන්හු) වාර්තා කළ පරිදි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා ﷺ පැවසූහ:
“මිනිසෙකු සහ ෂිර්ක් හා කුෆ්ර් අතර පවතින්නේ සලාතය අත්හැරීමයි.” (මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 91 / සාධාරණ හේතුවකින් තොරව මුස්ලිම්වරයෙකු කාෆිර් යැයි ප්රකාශ කිරීමේ තීන්දුව කුමක්ද?
පිළිතුර 91: එය තහනම් වන අතර ඉතා බරපතළ පාපයකි. නබි ﷺ තුමා පැවසූහ:
“යම් මිනිසෙකු තම සහෝදරයාට ‘අහෝ කාෆිර්!’ යැයි පැවසුවහොත්, ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකුට එම චෝදනාව ආපසු යයි. ඔහු පැවසූ පරිදි අනෙක් පුද්ගලයා එසේ නම් එය නිවැරදිය; එසේ නොවේ නම් එය ඔහු වෙතම ආපසු පැමිණේ.” (බුහාරි සහ මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 92 / අල්ලාහ්ගේ දූතයා ﷺගේ සහාබාවරුන් සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම්වරයාගේ වගකීම කුමක්ද?
පිළිතුර 92: ඔවුන්ට ආදරය කිරීමත්, නබිවරුන් හා දූතයන්ගෙන් පසුව සිටි මිනිසුන් අතරින් ඔවුන් ශ්රේෂ්ඨතම පිරිස බව විශ්වාස කිරීමත්, ඔවුන් පිළිබඳ යහපත් වචන හැර වෙනත් කතා කිරීමෙන් දිව ආරක්ෂා කර ගැනීමත් අවශ්ය වේ. කිසිදු සහාබාවරයෙකුට අපහාස කිරීම තහනම්ය.
නබි ﷺ තුමා පැවසූහ:
“මාගේ සහාබාවරුන්ට අපහාස නොකරන්න. මාගේ ආත්මය කාගේ අතේ තිබේද, ඔහු මත දිවුරමි. ඔබගෙන් කෙනෙකු උහුද් කන්ද තරම් රත්තරන් වියදම් කළද, ඔවුන්ගෙන් කෙනෙකුගේ මුද්දක් හෝ එහි අඩක් තරම්වත් එය නොවනු ඇත.” (බුහාරි සහ මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 93 / සහාබාවරුන්ගේ ශ්රේෂ්ඨත්වයට සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර 93: අල්ලාහ් පවසයි:
﴿وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ…﴾
“මුහාජිර්වරුන්ගෙන් සහ අන්සාර්වරුන්ගෙන් පෙරමුණ ගත් පළමු අයද, යහපත් ලෙස ඔවුන් අනුගමනය කළ අයද—අල්ලාහ් ඔවුන් ගැන සෑහීමට පත් වූ අතර ඔවුහුද ඔහු ගැන සෑහීමට පත් වූහ. ඔහු ඔවුන් සඳහා යටින් ගංගා ගලා යන ස්වර්ග උයන්ද සූදානම් කර ඇත…” (අත්-තව්බා: 100)
ප්රශ්නය 94 / සහාබාවරුන් අතරින් ශ්රේෂ්ඨතම අය කවුද?
පිළිතුර 94: සහාබාවරුන් අතරින් ශ්රේෂ්ඨතමයන් වන්නේ කලීෆාවරුන් සිව්දෙනාය:
- අබූ බක්ර් අස්-සිද්දීක් (රළියල්ලාහු අන්හු)
- උමර් ඉබ්නුල් ඛත්තාබ් (රළියල්ලාහු අන්හු)
- උස්මාන් ඉබ්නු අෆ්ෆාන් (රළියල්ලාහු අන්හු)
- අලී ඉබ්නු අබී තාලිබ් (රළියල්ලාහු අන්හු)
ඉන්පසු ස්වර්ගය පිළිබඳ සුබාරංචි ලැබූ අනෙකුත් දසදෙනා (රළියල්ලාහු අන්හුම්) වේ.
ප්රශ්නය 95 / “උලූල් අම්ර්” හෙවත් බලධාරීන් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කවුරුන්ද?
පිළිතුර 95: ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන්ගේ පාලකයන් වේ.
ප්රශ්නය 96 / තම පාලකයන් සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම්වරුන්ගේ වගකීම කුමක්ද?
පිළිතුර 96: අල්ලාහ්ට අකීකරු වීමක් නොවන කාරණාවලදී ඔවුන්ට සවන් දීම හා කීකරු වීම, ඔවුන්ට අවංක උපදෙස් දීම, ඔවුන් වෙනුවෙන් දුආ කිරීම සහ කලහකාරී තත්ත්වයන් ඇති විය හැකි බැවින් මින්බර්වලදී හෝ රැස්වීම්වලදී ඔවුන්ට අපහාස කිරීමෙන් වැළකීමයි.
ප්රශ්නය 97 / ඒ සඳහා සාක්ෂිය කුමක්ද?
පිළිතුර 97: අල්ලාහ් පවසයි:
﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ﴾
“විශ්වාස කළවුනි! අල්ලාහ්ට කීකරු වන්න. දූතයාට කීකරු වන්න. තවද ඔබ අතරින් බලධාරීන්ටද…” (අන්-නිසා: 59)
තවද අල්ලාහ්ගේ දූතයා ﷺ පැවසූහ:
“දහම යනු අවංක උපදෙසයි.” අපි ඇසුවෙමු: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! කා වෙනුවෙන්ද?” ඔහු පැවසීය: “අල්ලාහ් වෙනුවෙන්, ඔහුගේ ග්රන්ථය වෙනුවෙන්, ඔහුගේ දූතයා වෙනුවෙන්, මුස්ලිම්වරුන්ගේ නායකයන් වෙනුවෙන් සහ ඔවුන්ගේ සාමාන්ය ජනතාව වෙනුවෙන්ය.” (මුස්ලිම්)
ප්රශ්නය 98 / මුස්ලිම්වරුන්ගේ පාලකයන්ට උපදෙස් දිය යුත්තේ කෙසේද?
පිළිතුර 98: රහසිගතව උපදෙස් දිය යුතුය. නබි ﷺ තුමා පැවසූහ:
“යම් කෙනෙකු බලධාරියෙකුට උපදෙස් දීමට කැමති නම්, එය ප්රසිද්ධියේ නොකළ යුතුය. ඔහුගේ අත අල්ලාගෙන ඔහු සමඟ පෞද්ගලිකව කතා කළ යුතුය. ඔහු එම උපදෙස පිළිගත්තේ නම් එය යහපත්ය. එසේ නොකළේ නම්, ඔහුට පැවරුණු වගකීම ඉටු කර ඇත.” (අහ්මද් සහ වෙනත් අය; අල්-අල්බානී සහ ඉබ්නු බාස් විසින් සහීහ් බව තහවුරු කර ඇත.)
ප්රශ්නය 99 / ෆිත්නා (කලහකාරී හා ව්යාකූල තත්ත්වයන්) ඇති වූ විට මුස්ලිම්වරයාගේ වගකීම කුමක්ද? සාක්ෂිය සමඟ සඳහන් කරන්න.
පිළිතුර 99: ෆිත්නාවලින් ඈත්ව සිටීම, මුස්ලිම්වරුන්ගේ ජමාඅත් සහ ඔවුන්ගේ ඉමාම් සමඟ බැඳී සිටීම සහ ගැඹුරු දැනුමක් ඇති විද්වතුන්ගෙන් විමසීම අවශ්ය වේ.
සාක්ෂිය වන්නේ අල්ලාහ්ගේ වචනයයි:
﴿وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ…﴾
“ආරක්ෂාව හෝ බිය පිළිබඳ යම් කාරණයක් ඔවුන් වෙත පැමිණි විට, ඔවුහු එය ප්රචාරය කරති. එය දූතයා වෙතත් ඔවුන් අතර බලධාරීන් වෙතත් යොමු කළේ නම්, ඔවුන් අතරින් එහි සත්යය නිගමනය කළ හැකි අය එය දැනගනු ඇත…” (අන්-නිසා: 83)
ප්රශ්නය 100 / අහ්ලුස්-සුන්නති වල්-ජමාඅත් යනු කවුරුන්ද?
පිළිතුර 100: ඔවුන් නබි ﷺ තුමාගේ සුන්නාව, ඔහුගේ සහාබාවරුන්ගේ මාර්ගය තදින් අල්ලාගෙන සිටින අයයි. තවද විශ්වාසය, වචනය සහ ක්රියාව යන සියල්ලෙහි ඔවුන් අනුගමනය කරමින් ඔවුන්ගේ මාර්ගයේ ගමන් කරන අයද මෙයට අයත් වෙති.
අපගේ නබි මුහම්මද් ﷺ තුමාටත්, ඔහුගේ පවුලේ අයටත්, ඔහුගේ සියලු සහාබාවරුන්ටත් අල්ලාහ්ගේ ආශීර්වාදය හා සමාදානය හිමි වේවා!
උපුටා ගනු ලැබූ මූලාශ්ර
- අල්-ඉබානා අල්-කුබ්රා — ඉබ්නු බත්තා අල්-උක්බරී.
- ෂර්හුස්-සුන්නා — ඉමාම් අල්-බගවී.
- අල්-අකීදා අත්-තහාවිය්යා — ඉමාම් අත්-තහාවී.
- අල්-අකීදා අල්-වාසිත්යියා — ඉමාම් ඉබ්නු තයිමියා.
- සාදුල්-මාආද් — ඉමාම් ඉබ්නුල් කය්යුම්.
- කිටාබුත්-තව්හීද් — ඉමාම් මුහම්මද් ඉබ්නු අබ්දුල් වහාබ්.
- අල්-උසූලුත්-තලාතා සහ අල්-කවාඉදුල්-අර්බඅා — ඉමාම් මුහම්මද් ඉබ්නු අබ්දුල් වහාබ්.
- මජ්මූඋ ෆතාවා ඉබ්නු බාස් — අබ්දුල් අසීස් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු බාස්.
- අල්-කව්ලුල්-මුෆීද් — මුහම්මද් ඉබ්නු සාලිහ් ඉබ්නු උසයිමීන්.
- නුබ්ධතුන් ෆිල්-අකීදාතිල්-ඉස්ලාමිය්යා — මුහම්මද් ඉබ්නු සාලිහ් ඉබ්නු උසයිමීන්.
- ඉආනතුල්-මුස්තෆීද් — සාලිහ් ඉබ්නු ෆව්සාන් අල්-ෆව්සාන්.
- අල්-මුල්ඛස් ෆී ෂර්හිත්-තව්හීද් — සාලිහ් ඉබ්නු ෆව්සාන් අල්-ෆව්සාන්.
- අල්-මෂ්රූඋ වල්-මම්නූඋ මිනත්-තවසූල් — අබ්දුස්සලාම් අල්-බර්ජිස්.
- හුකූකුන්-නබිය් ﷺ අලා උම්මතිහි — සඊද් ඉබ්නු අලී ඉබ්නු වහ්ෆ් අල්-කහ්තානී.