ඉමාම් අබූ බක්ර් අල්-බාකිල්ලානි (රහ්) තුමාගේ ජීවිතයෙන් පාඩම්
මුහම්මද් ඉබ්නු තය්යිබ් ඉබ්නු මුහම්මද් ඉබ්නු ජබ්බාර් ඉබ්නුල් කාසිම් අල්-කාළි අබූ බක්ර් අල්-බාකිල්ලානි ලෙස ප්රසිද්ධ වූ මෙම මහා විද්වත්තුමා හිජ්රි 338 සිට 402 දක්වා ජීවත් වූහ. එම යුගයේ ජීවත් වූ ශ්රේෂ්ඨතම ඉස්ලාමීය උලමා අතරින් එක් අයෙකු ලෙස ඔහු ගෞරවයට පාත්ර වේ.
ඔහු විවිධ ශාස්ත්රයන්හි ප්රවීණයෙකි. හදීස් විද්යාව පිළිබඳ තිබූ ගැඹුරු දැනුම නිසා ඔහුට “ෂෙයිඛුස් සුන්නා” (සුන්නාවේ ආචාර්යවරයා) යන ගෞරව නාමය හිමි විය. එමෙන්ම ඔහු අතිශය කථන දක්ෂතාවයෙන් යුත් අයෙකු වූ බැවින් “ලිසානුල් උම්මා” (සමාජයේ දිව) යන විශේෂ නාමයෙන්ද හඳුන්වනු ලැබීය. තර්ක කිරීමේ දක්ෂතාවයද ඔහුට විශිෂ්ට ලෙස තිබුණි. ඒ සඳහා උදාහරණයක් ලෙස පහත සිද්ධිය සඳහන් කළ හැකිය.
ක්රිස්තියානි පූජකයෙකු සමඟ සංවාදයක්
දිනක් ක්රිස්තියානි පූජකයෙකු ඉමාම් අල්-බාකිල්ලානි (රහ්) තුමා හමුවිය.
පූජකයා: මුස්ලිම්වරුන් අතර ජාතිවාදය තිබේ.
බාකිල්ලානි (රහ්): ඒ කෙසේද?
පූජකයා: ඔබලාට ක්රිස්තියානි හෝ යුදෙව් කාන්තාවන් විවාහ කර ගැනීමට අවසර තිබෙනවා. නමුත් ඔබලාගේ දියණියන් ක්රිස්තියානි හෝ යුදෙව් පිරිමින්ට විවාහ කර දීම තහනම් කර තිබෙනවා.
බාකිල්ලානි (රහ්): අපි යුදෙව් කාන්තාවන් විවාහ කර ගන්නේ මූසා (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමා විශ්වාස කරන නිසාය. ක්රිස්තියානි කාන්තාවන් විවාහ කර ගන්නේ ඊසා (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමාද විශ්වාස කරන නිසාය. ඔබලාත් අපගේ දූතයා වූ මුහම්මද් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා විශ්වාස කරන දින, අපගේ දියණියන් ඔබලාට විවාහ කර දෙන්නෙමු.
එම පිළිතුරෙන් පූජකයාගේ තර්කය බිඳ වැටුණි.
රෝම අධිරාජ්යයේ සිදුවූ සිද්ධිය
හිජ්රි 371 දී ඉරාකයේ පාලකයා, ක්රිස්තියානීන් සමඟ වාද කිරීම සඳහා ඉමාම් අල්-බාකිල්ලානි (රහ්) තුමා කොන්ස්තන්තිනෝපලයට යැවීය.
ඔහු පැමිණෙන බව දැනගත් රෝම රජු, මාලිගාවේ ප්රධාන දොර පහත් ලෙස විවෘත කර තැබීමට නියෝග කළේය. ඉමාම්වරයා ඇතුළු වන විට හිස පහත් කර රජුට ගෞරව දක්වන ආකාරයක් පෙන්වීමට ඔහුගේ අදහස විය.
ඉමාම්වරයා එම උපක්රමය තේරුම්ගෙන, හිස නොනමා පසුපසට හැරී, පිටුපසින්ම ඇතුළු වී රජු ඉදිරියට ගියේය. මෙය දුටු රජු ඔහුගේ බුද්ධිමත්භාවය හා නුවණ අවබෝධ කරගත්තේය.
ඉමාම්වරයා ඇතුළට පැමිණ ආචාර කළ නමුත් “අස්සලාමු අලයිකුම්” නොකීවේය. එයට හේතුව, යුදෙව්වන් හා ක්රිස්තියානීන් වෙත මුලින්ම සලාම් පැවසීමෙන් වැළකෙන ලෙස නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා උපදෙස් දී තිබීමයි. ඔවුන් සලාම් කළහොත් එයට පිළිතුරු දිය හැකිය.
පසුව ඔහු ප්රධාන පූජකයා වෙත හැරී මෙසේ ඇසීය:
“ඔබත්, ඔබගේ බිරිඳත්, දරුවනුත් සැප සම්පත්ව සිටිනවාද?”
රෝම රජු කෝපයෙන් මෙසේ පැවසීය:
“අපගේ පූජකයන් විවාහ නොවෙති, දරුවන්ද නොලබති. එය ඔබ නොදන්නවාද?”
එවිට ඉමාම් බාකිල්ලානි (රහ්) මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය:
“සුබ්හානල්ලාහ්! ඔබලාගේ පූජකයන් විවාහ නොවී දරුවන් නොලැබීම ගැන උසස් බව පවසන අතර, ඔබලාගේ අදහස අනුව දෙවියන් වහන්සේ මර්යම් (අලෙයිහස් සලාම්) සමඟ සිට ඊසා (අලෙයිහිස් සලාම්) බිහි කළේ යැයි කියනවා. එය ඔබලාගේම විශ්වාසයට පටහැනි නොවේද?”
මෙය ඇසූ රජුගේ කෝපය තවත් වැඩි විය.
ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) සහ මර්යම් (අලෙයිහස් සලාම්)
පසුව රජු මෙසේ ඇසීය:
“ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) පිළිබඳ ඔබගේ අදහස කුමක්ද? ඇයට අපවාද එල්ල වුණා නොවේද?”
ඉමාම් බාකිල්ලානි (රහ්) මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය:
“ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) වැරදිකාරියක් නම්, මර්යම් (අලෙයිහස් සලාම්) ද වැරදිකාරියක් විය යුතුය. මන්ද දෙදෙනාටම අපවාද එල්ල විය. නමුත් අල්ලාහ් දෙදෙනාවම නිර්දෝෂීන් ලෙස ප්රකාශ කළේය. ආයිෂා (රළියල්ලාහු අන්හා) විවාහ වූ නමුත් දරුවන් නොලැබුවාය. මර්යම් (අලෙයිහස් සලාම්) විවාහ නොවී දරුවෙකු ලැබුවාය. එසේ නම්, අපවාදයට වඩාත් ඉඩ තිබුණේ කාටද? එහෙත් අල්ලාහ් දෙදෙනාවම නිර්දෝෂීන් බව ප්රකාශ කළේය. එබැවින් සාක්ෂි නොමැති අපවාද මත කිසිවෙකු විනිශ්චය කළ නොහැක.”
මෙම පිළිතුරෙන් රජුගේ තර්කයද බිඳ වැටුණි.
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගේ යුද්ධ
රජු: ඔබගේ නබිතුමා යුද්ධ කළාද?
බාකිල්ලානි (රහ්): ඔව්.
රජු: මුහුණට මුහුණ සටන් කළාද?
බාකිල්ලානි (රහ්): ඔව්.
රජු: ජයග්රහණය කළාද?
බාකිල්ලානි (රහ්): ඔව්.
රජු: පරාජයද ලැබුවාද?
බාකිල්ලානි (රහ්): ඔව්.
රජු: දූතයෙකු පරාජය වීම පුදුමයක් නොවේද?
බාකිල්ලානි (රහ්): ඔබලාගේ විශ්වාසය අනුව දෙවියන් වහන්සේම කුරුසියේ ඇණ ගසා මරා දැමූ බව පවසනවා. එසේ නම්, නබිවරයෙකුට යුද්ධයකදී පරාජයක් සිදුවීම ගැන ඔබ පුදුම වන්නේ ඇයි?
මෙම ලිපියේ අරමුණ
අද අපගේ සමාජයේ බොහෝ දෙනා වර්තමාන ධනවතුන්ගේ, විද්යාඥයන්ගේ සහ විවිධ ජයග්රාහකයන්ගේ ජීවිත කතා කියවීමට වැඩි උනන්දුවක් දක්වති. ඔවුන් ගැන ඉගෙන නොගත යුතු යැයි මෙයින් අදහස් නොවේ. නමුත් එයට වඩා වැඩි උනන්දුවකින් අපගේ පූර්වගාමීන් වූ සහාබාවරුන්, ඉමාම්වරුන් සහ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ගමන් කළ ධර්මිෂ්ඨයන්ගේ ජීවිත ඉගෙන ගැනීමට අපි උත්සාහ කළ යුතුය. එය මෙලොව හා පරලොව යන දෙලොවම සාර්ථක කරගැනීමට හේතු වනු ඇත.
අද ඉමාම්වරුන්ගේ ජීවිත කතා දෙමළ ඇතුළු විවිධ භාෂාවලින් පොත් ලෙස පළවෙමින් තිබේ. ඒවා මිලදී ගෙන කියවිය යුතුය. එසේ නොහැකි වුවද, අද අන්තර්ජාලය සෑම කෙනෙකුගේම අතේ ඇති පහසු මාධ්යයකි. එමඟින් ඉස්ලාමීය ඉතිහාසය සහ උතුම් පුද්ගලයන්ගේ ජීවිත කතා සොයා කියවීම අපහසු කාර්යයක් නොවේ.
අපගේ කාලය නිෂ්ඵල දේවල් සඳහා වැය කරනවා වෙනුවට, ඉස්ලාමය වෙනුවෙන් තම ජීවිතය හා සම්පත් කැප කළ අල්ලාහ්ගේ යහපත් බැඳුවන්ගේ ජීවිත අධ්යයනය කිරීම වඩාත් ප්රයෝජනවත් වේ. එය මෙලොව හා පරලොව ජයග්රහණය කරා ගෙන යන පහසු මාර්ගයක් බවට සැකයක් නැත.
එබැවින්, අපගේ පූර්වගාමීන්ගේ ජීවිත කතා කියවා ඒවායින් යහපත් පාඩම් උගනිමින්, අපගේ ජීවිතද නිවැරදි මාර්ගයට ගෙන යාමට උත්සාහ කරමු. ඒ සඳහා සර්ව බලධාරී අල්ලාහ් අප සැමට සහාය වේවා! ආමීන්.
By: Asshaikh S.H.M. Ismail Salafi